Hamburg derbisi: Almanya’nın en sıradışı rekabeti

Almanya’nın kuzeybatısındaki Hamburg, liman kenti özelliğiyle yüzlerce yıl boyunca bölgenin “dünyaya açılan kapısı” oldu. Almanya’yı Kuzey Denizi üzerinden İngiltere ve Hollanda başta olmak üzere Avrupa’nın en önemli merkezlerine bağlayan şehir, bu yönüyle dış etkilere de daha açık hâle geldi. 

19. yüzyılın ikinci yarısında bu “dış etki”lerin başında futbol geliyordu. İngilizlerin, “Güneş batmayan imparatorluğu” aracılığıyla tüm dünyaya limanlardan taşıdığı futbol, Almanya’ya da Hamburg’dan girdi. 

“Yabancı” etkilere kapılmanın hoş görülmediği bu dönemde bu yeni uğraşı benimsemeyi ilk göze alanlar özel okul öğrencileriydi. Sonra Bremen, Berlin, Hannover gibi kuzey kentlerinin İngilizlerle daha yakın münasebeti olan tüccar sınıfı, en sonunda da işçiler… 

Hâlâ yaşayan ilk kulüplerden biri resmî kayıtlara göre 29 Nisan 1887’de Sport-Club Germania Hamburg adıyla kurulan, 1919’da ise 1. Dünya Savaşı’nın etkisiyle zayıflayan FC Falke ve Hamburger FC kulüpleriyle yapılan birleşme sonucu Hamburger SV (HSV) adını alan kulüptü. Bir de resmî kuruluş tarihi 15 Mayıs 1910 olan semt takımı St. Pauli vardı elbette. Ne o dönemde ne de sonraki on yıllar boyunca var olmayan bir şehir içi rekabet, Almanya’nın ciddi bir dönüşümün içine girdiği 1980’lerle birlikte açığa çıktı ve hem ulusal hem uluslararası şöhret kazandı. 

• Perspektif: Az sayıda dev metropolle değil çok sayıda orta-büyük ölçekte şehirle bezenmiş dengeli Almanya coğrafyasında şehir derbilerinden çok bölge derbileri öne çıkar. “Kuzey derbisi” HSV-Werder Bremen, “Ruhr derbisi” Borussia Dortmund-Schalke 04, “Ren derbileri” Köln-Borussia Mönchengladbach, Köln-Bayer Leverkusen, Bayer Leverkusen-Borussia Mönchengladbach gibi… Ya da uzun süreli saha içi rekabetle tanımlanan, eskiden Bayern Münih-Borussia Mönchengladbach, yakın dönemde Bayern Münih-Borussia Dortmund’la anılan “Der Klassiker”den bahsedebiliriz.

Almanya’da her kentte çoğunlukla tek takımın öne çıkmasına izin veren koşullar uzun süre belirleyici oldu. HSV, 1963’te Bundesliga kurulana kadar Kuzey Almanya Futbol Şampiyonası, Nazi dönemindeki Gauliga ve sonrasında Oberliga adıyla oynanan bölge liglerini domine eden taraftı. St. Pauli pek de ortalarda yoktu. Bundesliga’nın kuruluşunda her şehirden tek takıma izin verilmişti ve doğal olarak Hamburg’un temsilcisi de HSV olmuştu. 

St. Pauli, 1974’te 2. Bundesliga’nın kurulmasıyla kendine ulusal futbol haritasında bir yer edinmeye başladı.1977’de ilk kez Bundesliga’ya yükseldiklerinde HSV sezona Avrupa Kupa Galipleri Kupası şampiyonu apoletiyle başlıyordu. O sezon hemen küme düştüler, buna rağmen ilk Bundesliga randevularında güçlü rakiplerini 2-0 mağlup etmeyi başardılar. 1988’de St. Pauli yeniden Bundesliga’ya yükselene kadar rekabete yeniden ara verildi.

80’lerin ideolojik saflaşması 
dönüm noktası oldu

Aynı şehirden gelmenin dışında çok az münasebeti olan bu iki kulüp arasında esas rekabet, 1980’lerin sonuyla birlikte başladı. Bu dönemde HSV tribünleri, Almanya’da yükselişte olan aşırı sağın gövde gösterisi yaptığı alanlardan biri hâline geldi. Popüler ve ana akım HSV’ye hâkimmiş gibi görünen bu sahnelere karşı Hamburg’un zengin sosyal yaşamında ciddi taraftara sahip antifaşist damar da kendisine alternatif bir mecra aradı. 

^{Millerntor Stadyumu, 2022. Kaynak: Wikipedia}

Kentin alternatif kültürlerden ve sosyal gruplardan beslenen emekçi mahallesinde doğan St. Paulive onun Millerntor Stadyumu kısa sürede bu adreslerden biri oldu. “Doc Mabuse” olarak anılan bir punk şarkıcısının getirdiği “kurukafa” bayrağı St. Pauli’nin doğal bir sürecin sonunda oluşan bu alternatif imajını kusursuz şekilde tamamladı. 

Zengin liman kenti Hamburg’da, "zenginlerin kulübüne, düzenine başkaldıran korsanlar" anlatısı St. Pauli’ye cuk oturdu. 1980’lerin başında maçlarını ortalama 1.500 seyirciye oynayan kulüp, 1990’lara gelindiğinde 2. Bundesliga’ya düşse de müdavimlerinin sayısını ortalama 15.000’lere çıkarmıştı. Kulüp, 2001 ve 2010’da sadece 1 seneliğine Bundesliga’da bulunabilse de, HSV ile birebir rekabette çok az maça çıksa da sadece Hamburg’un değil tüm Almanya’nın en popüler alternatif kulüplerinden biri olmayı başarmıştı.

St. Pauli derbiye lider çıkıyor

HSV’nin Bundesliga’nın kuruluşundan itibaren ligde kalmayı başaran tek takım olma unvanını 2018’de yitirmesiyle Hamburg derbisi gerçek anlamda ilk kez, düzenli şekilde sahnelenmeye başladı. 

HSV tüm maddi gücüne ve taraftar desteğine rağmen 6 yıldır Bundesliga’ya dönemedi. Bu süreçte iki takım 11 kez karşılaştı ve bu maçların 5’ini St. Pauli, 3’ünü HSV kazandı. HSV, sürekli zirve yarışı verse de bir türlü Bundesliga biletini doğrudan kazanmasını sağlayacak ilk iki sıraya adını yazdıramadı. 

St. Pauli ise çoğunlukla orta sıralarda geçen sezonların ardından bu yıl bu akşam oynanacak derbiye 63 puanla lider çıkacak. Bitime 3 hafta kala HSV’nin ev sahipliğinde 57.000 kişilik Volksparkstadion’da oynanacak maç, 52 puanla 4. sırada bulunan HSV için de kritik öneme sahip. Son 8 maçında sadece 3 galibiyet alan ve müthiş bir çıkış içindeki Holstein Kiel ve Fortuna Düsseldorf’un gerisine düşen HSV, St. Pauli’yi yenmesi hâlinde üçüncülük yarışına yeniden tutunabilir. 

13 yıl sonra Bundesliga’ya çıkmayı hemen hemen garantileyen St. Pauli ise deplasmanda elde edeceği zaferle rakip taraftarların önünde tur atmak ve rekabette yeni bir sayfa açmak istiyor.