Hedef 14: Sudaki Yaşam

Burcu Buse Arseven

Ocak 2016 yılında, 17 evrensel amaçla yürürlüğe giren Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA), diğer bir adıyla Küresel Amaçlar, Birleşmiş Milletler’in öncü kalkınma ajansı olan UNDP’nin küresel çapta yaptığı çalışmalarla, yoksulluğu ve toplumsal eşitsizliği ortadan kaldırmak, mavi gezegenimizi korumak ve tüm insanların barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak için evrensel bir çağrıdır.

Amaçların hepsi birbiriyle bağlantılıdır; bir amaçta başarının anahtarı, birbiriyle ortak yönleri olan sorunları hep birlikte ele almaktır.

HEDEF 14: Sudaki Yaşam neden önemli?  

Yaşamsal döngünün ve ekolojik dengenin en temel kaynağı olan su, hem ekosistem hem de canlılar için çok önemli!

2016 yılında imzalanan 14. hedef olan ve 7 alt maddeden oluşan ‘‘Sudaki Yaşam’’ hedefi; sürdürülebilir kalkınma için okyanuslar, denizler ve deniz kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımını sağlamaktır. Denizler; ekolojik dengenin devamlılığının yanı sıra, gıda, ilaç, biyoyakıt ve diğer ürünler başta olmak üzere ana doğal kaynaklara ulaşmamızı sağlar. Ayrıca denizler tek hücreli organizmalardan, mercan resiflerine, dünya üzerindeki en büyük canlı olan mavi balinadan, caretta carettalara kadar birçok canlı türüne ev sahipliği yapar. 

14. Sudaki Yaşam

14.1 Deniz kirliliğinin azaltılması

14.2 Deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ve eski haline döndürülmesi

14.3 Okyanus asitlenmesinin azaltılması

14.4 Sürdürülebilir balıkçılık

14.5 Kıyı ve deniz alanlarının korunması

14.6 Aşırı avlanmaya katkı sağlayan teşviklerin kaldırılması

14.7 Deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının teşvik edilmesi

Neden koruyamıyoruz?

Nüfus ve  tüketim artışının denizlerdeki atık  seviyesini yükseltmesi büyük  çevre ve ekonomi sorununa dönüşüyor. Atıklar, canlı türlerine dolaştıkları ya da deniz canlıları tarafından yenildiği için   deniz canlıların ölümüne yol açıyor ve nesillerinin tükenme riskini arttırıyor. Mercan kayalıklarının yüzde 24’nün insan faaliyetleri nedeniyle tahrip olma riski ile karşı karşıya olduğu görülüyor. Dahası kontrolsüz avlanma devam ediyor. Bilinçsiz avlanma, ekolojik dengede canlı çeşitliliğine geri dönülemez tehlikelere yol açıyor. Ayrıca BM Çevre Programı, deniz işletmeciliğindeki yanlış uygulamaların balıkçılık sektörüne yılda 200 milyar dolar zarara mal olduğunu açıklıyor.

Peki ne yapabiliriz? 

• Açık denizlerde ve derinlerde sürdürülebilir yaşamın tehdit altında olduğu habitatların, uluslararası işbirliği sayesinde korunması sağlanabilir. 
• Etkili, kalıcı ve adil yönetilen devlet politikaları oluşturularak biyoçeşitliliğin korunması ve balıkçılık için sürdürülebilir bir gelecek inşa edilebilir; yerel seviyede ise ürün satın alırken ya da gıda tercih ederken deniz dostu seçimler yapabiliriz. 
• Günlük hayatlarımızda, ulaşım alışkanlıklarımızı gözden geçirerek, enerji tasarrufumuza ve beslenme tercihlerimize dikkat ederek deniz seviyesinin yükselmesine neden olan karbon ayak izimizi azaltabiliriz.
• Sudaki yaşamın ne kadar önemli olduğu ve neden denizleri korumamız gerektiğini herkese anlatabiliriz.

Yaşanan olumsuzların küresel çaptaki çözümü için hazırlanan Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, 

• Deniz ve kıyı ekosistemlerini sürdürülebilir biçimde yönetmeyi, 
• Kirlenmeden korumayı,
• Okyanus asitlenmesinin etkilerini ele almayı, 
• Uluslararası hukuk vasıtasıyla korumanın ve okyanus temelli kaynakların sürdürülebilir kullanımının artırılmasını, 
• Okyanuslarımızın karşı karşıya olduğu sorunların hafifletilmesine katkıda bulunmayı hedefliyor. 

İklim krizi nedeniyle ekolojik yaşam her geçen gün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Yaşanan binlerce felaket ile doğa insanlığa tek bir mesaj veriyor! ‘‘Artık dayanacak gücüm kalmadı!’’. Mavi gezegenin yaşadığı olumsuzlukları ortadan kaldırmak için Sindirella’nın camdan ayakkabısı gibi çocukların elmayı sadece masallarda dinlemesini istemiyorsak, artık bir şeyleri değiştirmenin vakti gelmedi mi?