Hiç olmadığı kadar “yaratıcı ve işbirlikçi”: GPT-4

ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI tarafından geliştirilen yapay zeka destek sohbet robotu ChatGPT’nin Kasım 2022’de piyasaya sürülmesinden bu yana teknoloji dünyası, meraklı gözlerini şirketin bir sonraki ürünü olan GPT-4’e çevirdi. Dört aylık sürenin ardındansa bu bekleyiş nihayet sona erdi.

OpenAI, en gelişmiş dil modeli olduğunu belirttiği GPT-4’ü 14 Mayıs’ta kullanıma sundu. ChatGPT’ye güç veren geniş dil modelinin en son versiyonu olan GPT-4, içerdiği büyük iyileştirmeler ve insan benzeri metinler yaratma ile hemen hemen her türlü komuttan görüntü ve bilgisayar kodu oluşturma gibi yetenekleriyle şimdiden herkesi kendine hayran bırakmış gibi gözüküyor.

Gelin GPT-4’e ve modeli bu kadar özel kılan yeteneklerine yakın bir bakış atalım.

Nedir?

Açılımı "Generative Pre-Trained Transformer" (Üretken Önceden Eğitilmiş Transformatör) olan GPT, konuşmaya dayalı metinler üretmek için derin öğrenmeyi kullanan bir tür dil modeli olarak karşımıza çıkıyor. OpenAI ile milyarlarca dolarlık bir ortaklığı bulunan teknoloji devi Microsoft’un kurucu ortağı Bill Gates, OpenAI’ın GPT AI modelinin, 1980 yılında gördüğü modern grafik masaüstü ortamından (GUI) bu yana şahit olduğu en "devrim yaratıcı" teknolojik gelişme olarak tanımlıyor.

Şimdiye kadar OpenAI’ın en gelişmiş dil modeli, şirketin popüler sohbet robotu ChatGPT’ye de güç veren GPT-3.5 idi. Ancak, OpenAI’ın dil modeli sistemlerinin en yeni sürümü olan GPT-4'ün herkesi şaşkına çeviren özellikleriyle GPT-3.5’u tahtından etmesi pek de uzun sürmedi.

İlk olarak, GPT-4’ün büyük bir “multimodal model” olduğunu belirtmemiz gerekiyor. Bu, GPT-4’ün hem metne hem de görüntüye dayalı girdileri kabul edebildiği ve insan benzeri çıktılar sunabildiği anlamına geliyor. Örneğin; bir çalışma sayfası vermeniz hâlinde GPT-4 bu sayfayı tarayarak size sorulara verilen yanıtların bir çıktısını sunabiliyor. Bununla birlikte, bir grafik yüklemeniz durumunda GPT-4 verdiğiniz verilere dayanarak hesaplamalar yapabiliyor. Ayrıca, entelektüel yeteneklerinin oldukça gelişmiş olduğu belirtilen GPT-4’ün bir dizi simüle edilmiş karşılaştırmalı sınavda GPT-3.5’ten çok daha iyi performans gösterdiği aktarılıyor. Dahası, GPT-4’ün ABD’de avukatlık yapmak isteyenlerin girdiği Uniform Bar Exam gibi birçok üst düzey sınavı başarıyla geçebildiği belirtiliyor.

Selefini hangi açı(lar)dan geride bırakıyor?

OpenAI, GPT-4’ün her zamankinden daha “yaratıcı ve işbirlikçi” olduğunu söylüyor. Bu noktada, GPT-4’ün kendisinden önce gelen dil modellerini geride bırakmasının en önemli nedeninin modelin yukarıda da bahsettiğimiz üzere multimodal olması olduğu belirtmemiz gerekiyor. Başka bir deyişle, GPT-4, yalnızca metin girdilerini kabul eden GPT-3.5 destekli ChatGPT’nin aksine görsel girdileri de kullanabiliyor.

Yeni görüntü işleme yeteneğinin yanı sıra OpenAI, GPT-4’ün “çeşitli profesyonel ve akademik ölçütlerde insan düzeyinde performans sergilediğini” ifade ediyor. Buna göre, modelin simüle edilmiş bir baro sınavını sınava girenlerin %10’u civarında bir puanla geçebildiği; daha geniş bilgi ve problem çözme kapasitesiyle zor problemleri daha yüksek doğruluk payıyla çözebildiği aktarılıyor. Modelin 25 bin kelimeden fazla metin işleme kapasitesine sahip olduğu gerçeği ise GPT-4’ün daha uzun biçimli içerik oluşturma, belge arama ve analiz etme ve genişletilmiş konuşmaları da içeren daha geniş bir kullanım sunduğu anlamına geliyor.

Öte yandan, GPT-4’ün önceki sürümlerde mevcut olanlara benzer sınırlamalara sahip olduğunu, muhakeme hataları yapabildiğini ve hâlâ tam anlamıyla güvenilir olmadığını kabul etmekle birlikte OpenAI, yeni modelin hata payının seleflerine kıyasla önemli ölçüde az olduğunu da sözlerine ekliyor. Şirket GPT-4’ün gerçeklik değerlendirmelerinde GPT-3.5’a kıyasla %40 daha iyi performans sergilediğini belirtiyor. 

Bu, birtakım kelime oyunlarıyla GPT-4’ü nefret söylemi veya yanlış bilgi gibi istenmeyen çıktılar üretmesi için kandırmanın çok daha zor olduğunu gösteriyor ki ChatGPT ve Bing gibi üretici modellerin en büyük dezavantajlarından biri, zaman zaman gerçekleri karıştırmaları, yanlış bilgi üretmeleri ve ürkütücü boyutlara kadar uzayan tuhaf çıktılar üretmeleri olarak biliniyor. Konuya ilişkin olarak OpenAI, GPT-4'ü ChatGPT'nin yanı sıra "düşman test programından" aldığı dersleri kullanarak 6 ay boyunca eğittiğini ve bunun sonucunda "olgusallık, yönlendirilebilirlik ve korkulukların dışına çıkmayı reddetme konusunda şimdiye kadarki en iyi sonuçları" elde ettiğini aktarıyor.

Büyük Dil Modelleri (LLM'ler) milyarlarca parametre üzerinde eğitilmiş olabilir, bu da sayısız miktarda veri anlamına gelir; ancak, modellerin bir konuşmada ne kadar bilgi işleyebileceklerinin de bir sınırları vardır. Mesela, GPT-3.5 modeli 4 bin 96 belirteç yani yaklaşık olarak 8 bin kelimeyi işleyebiliyordu. Gelgelelim, OpenAI, GPT-4 ile çıtayı 32 bin 768 belirteç yani yaklaşık 64 bin kelimeye çıkarıyor. Bu artış, bir seferde raydan çıkmadan en fazla 8 bin kelimeyi işleyebilen ChatGPT'nin aksine GPT-4’ün çok daha uzun ve anlamlı sohbetler kurabildiği anlamına geliyor.

Günümüzde internette bulunan bilgilerin çok büyük bir kısmının İngilizcedir ve bu durum, makine öğrenimi verileri için de geçerlidir. Bu dil engeli nedeniyle LLM’leri İngilizce haricinde dillerde eğitmek oldukça zor bir görevdir. Öte yandan, GPT-4 bu konuda da kendisinden önce gelenlere fark atıyor. OpenAI, 26 dilde binlerce çoktan seçmeli soruyu doğru yanıtladığını belirttiği GPT-4’ün GPT-3.5 ve diğer LLM’lerden daha iyi performans gösterdiğini ifade ediyor. Tabii, %85,5 gibi bir doğruluk oranıyla İngilizce hâlâ daha GPT-4’ün en iyi şekilde kullandığı dil; ancak GPT-4, Telugu gibi Hint dillerini de %71,4 gibi iyi denebilecek bir oranda kullanabiliyor. Bu da kullanıcıların GPT-4 tabanlı sohbet robotlarını kullanarak kendi ana dillerinde daha net ve yüksek doğrulukta çıktılar alabileceğini gösteriyor.

Bütün bunlarla birlikte, internet son bir haftadır GPT-4’ün yapabildiklerinin boyutlarını gösteren paylaşımlarla dolup taşmış durumda:

• Bir kullanıcı izinsiz arama yapan pazarlama firmaları hakkında tek tuşla dava dilekçesi hazırlayan bir makro geliştirmiş:

• Diğer bir kullanıcı, çizdiği eskizden fonksiyonel bir websitesi kodlamayı başarmış:

• Üçüncü bir kullanıcıysa sıfırdan bir oyun geliştirmiş: 

• Örneklerin geri kalanına Twitter'daki bu akış altından ulaşmak mümkün.

Ne konuşuluyor? 

Oldukça çeşitli bir kullanım alanına sahip olan GPT-4’e yönelik yorumların da bir o kadar değişken olduğunu söylemek mümkün. Mesela, araştırmacıların bir kısmı GPT-4’ün yeteneklerinin bilimi dönüştürme potansiyeline sahip olduğunu düşünürken bir kısmı da GPT-4’ün teknolojisine, altında yatan koda ve nasıl eğitildiğine dair bilgilere henüz erişememekten oldukça şikayetçi. Bunun teknolojinin güvenliği konusunda endişe yarattığını belirten bilim insanlarına göre bu durum, GPT-4’ü araştırma için daha az kullanışlı hâle getiriyor.

Şu an için sadece ücretli ChatGPT abonelerinin erişimine açık olan GPT-4’ün demolarını gören Amsterdam Üniversitesi’nden psikolog Evi-Anne van Dis, gördüklerini “akıllara durgunluk verici” şeklinde tanımlıyor. Modelin nasıl, hangi verilerle eğitildiği ve nasıl çalıştığı konusundaki gizlilikten şikayetçi olan açık kaynaklı yapay zeka topluluğu HuggingFace'den iklim konusunda uzmanlaşmış araştırmacı bilim insanı Sasha Luccioni ise "Tüm bu kapalı kaynaklı modeller, aslında bilimde çıkmaz sokaktır" diyor ve "Onlar [OpenAI] araştırmalarını geliştirmeye devam edebilirler, ancak genel olarak topluluk için bu bir çıkmaz sokak." diye de sözlerine ekliyor.

Haber ve bilgi sitelerini değerlendirmek için eğitimli gazetecileri kullanan NewsGuard'ın Axios ile özel olarak paylaştığı yeni bir rapora göreyse GPT-4'ün yanlış bilgi yayma olasılığı selefi GPT-3.5'ten daha yüksek. Buna göre, GPT-4'ün ChatGPT-3.5'e kıyasla daha sık ve daha ikna edici bir şekilde öne çıkan yanlış anlatıları ortaya çıkarmaya istekli olduğunu belirten NewsGuard, GPT-4 tarafından oluşturulan öğelerin ayrıca daha az açıklama içerdiğini ifade ediyor. 

Son olarak

GPT-4’ün oldukça etkileyici yeteneklere sahip olduğu gerçeğini inkar etmenin bir anlamı yok; bu yeni dil modeli bariz bir şekilde yapay zeka topluluğu ve teknoloji severler için eşi benzeri görülmemiş bir altın madeni. Ayrıca, fikir üretmeye ve normalde çok uzun zaman alacak sıradan, sıkıcı görevleri otomatikleştirmeye yardımcı olduğunu düşündüğümüzde GPT-4’ün özellikle de çalışanlar için harika bir gelişme olduğu söylenebilir.

Öte yandan, OpenAI’ın da belirttiği üzere bunun henüz çok yeni ve hata yapmaya müsait bir teknoloji olduğunu da unutmamak gerekiyor. Şirket, modelin kullanımı konusunda dikkatli olunması çağrısında bulunarak gizliliğin ihlali, yapay zekanın insanları insan olduğunu düşünmeleri için kandırması ve zararlı içerik üretmek için kullanılması da dahil olmak üzere modelin çeşitli güvenlik riskleri taşıdığı konusunda uyarıyor. Ayrıca, yapay zekanın henüz karşılaşmadığımız başka riskli davranışlar için de kullanılma potansiyeli oldukça yüksek. Bu yüzden, bu harika denebilecek gelişmelere haklı olarak heyecanlanmakla birlikte heyecanımızın mantığımızın önüne geçmesine engel olmak da büyük önem arz ediyor.