Kompulsif satın alma: Markalar tüketicilerin alışveriş bağımlılığını nasıl tetikliyor?

Değişen sosyal medya alışkanlıkları, çevrimiçi alışveriş pratiklerini de dönüştürüyor. Markalar, satışlarını artırmak için yeni kampanya stratejileri geliştiriyor; sosyal medya uygulamalarını çevrimiçi satış platformu olarak kullanmanın yollarını arıyor. Tüketicilerde ise obsesif kompulsif bozukluğa benzer semptomlar giderek artıyor. Oniomani ya da kompulsif satın alma olarak adlandırılan alışveriş bağımlılığına dair çalışmalara da her geçen gün yenileri ekleniyor.

Alışveriş bağımlılığıyla mücadele edenlerin sayısı giderek artsa da aslında bu yeni bir olgu değil. Alman psikiyatrist Emil Kraepelin, 1899 yılında krankhafte kauflust (patolojik satın alma isteği) terimini kullanmıştı. Kraepelin bu bozukluğa oniomani (Yunanca onios, yani “satılık” ve mania, yani “delilik”) adını vermiş ve bu durumdan etkilenenleri “alışveriş manyağı” olarak nitelendirmişti. Eugene Bleuler, 1924’te kompulsif satın alma bozukluğunun reaktif bir dürtü veya impulsif delilik biçimi olduğunu; kleptomani ve piromani ile birlikte sınıflandırabileceğini belirtmişti.