Kültürel Mirasımız Tehdit Altında

İklim krizi, kültürel mirasımızı, dünya üzerinde bulunan arkeolojik kalıntıları da tehdit ediyor. Dünya tarihine tanıklık etmiş simge niteliği taşıyan eserler ve yapılar, aşırı hava olaylarına giderek daha fazla maruz kalıyor. Deniz seviyelerindeki yükseliş, sit alanlarını tehdit ediyor. Yükselen deniz seviyelerine maruz kalan ve temel zeminleri gittikçe batan Venedik şehri endişe yaratıyor. Okyanusların ısınması ile kasırgaların daha yoğun yaşanması kültür miraslarımızı daha kırılgan yapıyor. Kutup bölgelerine yakın yerlerde bulunan donmuş topraklardaki buzların erimesi, bu bölgelerdeki binaların temellerini ve altyapılarını zayıflatabiliyor, toprak altında aşırı soğuklar nedeniyle on binlerce yıldır bozulmadan korunan arkeolojik kalıntılar çözülmeye başlıyor.

Kültürel mirasımız, iklim verilerinin yardımıyla korunabilir.

Sit alanlarının gözlemlenmesi, iklim krizinin etkilerinin izlenmesi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi açısından büyük önem taşıyor. Yaşanan değişimleri anlayabilmek ve geçmişimizi koruyabilmek amacıyla bilim insanlarının günümüzde iklim verilerinden giderek daha fazla faydalanmaları sözkonusu. Deniz seviyelerinde yükselmeler, aşırı hava olayları hakkında geçmişe yönelik veriler ve geleceğe için öngörüler sağlayan sistemler, kültür varlıklarımızı etkileyen faktörler hakkında  bilgi sağlıyor. Böylelikle, şehirler ve kültür miraslarını iklim değişikliğine karşı daha dirençli kılabilmek mümkün olabiliyor. 

MÖ 79 yılında bir volkanik patlama sonucu yok olan İtalya’daki antik Pompei kentinde, aşırı hava olaylarının etkisini izlemek ve değişen iklimin zararlarından kenti korumak üzere  insansız hava araçları, gelişmiş sensörler ve uydu teknolojisi içeren yüksek teknolojili bir izleme sistemi yapılıyor. Böylelikle alanın korunması, bakımının sağlanması ve geliştirilmesi hedeflenen projenin 2022 yılı sonunda bitmesi planlanıyor. Proje kapsamında alınan ön veriler, iklim krizinin etkileri konusunda endişe verici. Dünya kültür mirasını korumaya yönelik bu projelerin, bütçe ve zaman ayrılarak gerek ülkemizde gerekse tüm dünya genelinde önceliklendirilmesi büyük önem taşıyor. 

Kültürel miraslarımız aynı zamanda atalarımızın iklim değişikliğine nasıl uyum sağladıkları, hayatta kalabilmek için ne tür binalar inşa ettikleri hakkında bilgi veriyor. Böylelikle geçmişimizden dersler almamız mümkün olabiliyor. Açıkça görülüyor ki, eğer harekete geçmezsek, tarihi ve kültürel mirasımıza ait birçok tarihi eser, bu yüzyılın sonuna kadar yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.