🥩 Laboratuvardan tabağa

Geçtiğimiz hafta Kök Project ile yerli girişimcilerin gıda teknoloji dünyasına ilk adımımızı atmıştık. Bu hafta, gıdanın geleceğini konu alırken merceğin altına koyacağımız girişim, laboratuvarda et üreten, Türkiye’nin güzide startup’ı Biftek.Co.

Petri kabında gerçek et: Ankaralı Biftek.Co, "bir hücreden bir ton et üretmek mümkün" iddiasıyla yola çıkıp bir inekle bütün Türkiye’ye et sağlamanın peşinde. Doku üretim teknolojileri sayesinde hayvan dostlarımız canından can, kanından kan vermek yerine bir santimetreküplük bir doku örneği verip Sütaş reklamlarında oyunculuk kariyerlerine odaklanabiliyor. 

Etik, bitkisel serum: Biftek.Co bilim insanlarının yaptığı özünde, anne karnındaki hücresel büyüme sürecini bir makinenin içine taşımak. Bu dünyada başka firmalar tarafından uygulanan bir sistem; fakat birçok firma kök hücreden çoğalmayı sağlamak için fetal bovine serumu (FBS) kullanıyor. FBS için hamile ineklerin karnından gereken sıvı alınırken hem anne hem bebek ölüyor. Daha az inek ölsün diye inek öldürmenin etik çıkmazı dışında, litresi 1300 avrodan ekonomik olarak da pahalı bir yöntem. Biftek.Co ise kök hücre çoğaltma sürecinde tamamen bitki bazlı bir serum oluşturmuş. Anadolu topraklarına has bir bitkiden elde ettiği serumla, laboratuvar ortamında inekten alınan kök hücreden et üretimini epey ucuzlatıyor. 

Yeme de yanında yat: Hücre tabanlı et üretimi, gerçek et tadı arayanları mutlu etmenin ötesinde de avantajlı. Hayvancılık sektörünün sebep olduğu sera gazı salınımını azaltıyor; su ve arazi kullanımını düşürüyor ve hayvan kesimini önlüyor. Ama bununla da yetinmeyip bakteriden bağımsız bir ortamda üretim sağladığı için geleneksel hayvancılıktaki hijyen sorunları ve antibiyotik kullanımının da önüne geçmiş oluyor. Temiz, ilaçsız, etik, çevreci, hayvansal et; yeme de yanında yat. 

Geçtiğimiz yaz aylarında New York hızlandırma merkezi Big Idea Ventures’a da katılmış girişimin kurucuları moleküler biyolog Erdem Erikçi ve Ankara Üniversitesi Kök Hücre Enstitüsü Müdür Yardımcısı Profesör Can Akçalı. İkili şirketin araştırma ve geliştirmesini yönetirken Kerem Erikçi de CEO rolünde. Erdem Erikçi’nin ağzından girişimin kısa pitch konuşmasını buradan, Antik Yunan’dan Descartes’a uzanan etik kavramlarıyla harmanladığı hücre tabanlı et üretimi sektörü hakkındaki sohbetini de buradan dinleyebilirsiniz.

Biftek.Co’nun hücresel tabanlı etleri ne zaman perakende satışa çıkacak belli değil. Fakat Nusret’in üstüne tuz serptiği petri kabından çıkma biftekler, Adanalı ustaların şişlere sıktığı laboratuvar menşeli kebaplar çok uzak bir gelecekte olmayabilir.