Larry Ellison’ın önlenemez yükselişi: ABD’nin yeni medya imparatoru mu olacak?

Yazılım devi Oracle’ın kurucusu Larry Ellison, hiçbir zaman Jeff Bezos, Elon Musk veya Bill Gates gibi bir teknoloji milyarderi olarak anılmadı. Fakat Ellison’ın önlemez yükselişi, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu yılın başlarında onu “Her şeyin CEO’su gibi” ifadeleriyle övmesiyle başladı. 

Yakın zamanda kısa bir süreliğine dünyanın en zengin insanı unvanını da elde eden Ellison, Hollywood yapımcısı oğlu David Ellison ile birlikte TikTok’tan Warner Bros. Discovery’ye kadar pek çok kritik anlaşmada adından söz ettirerek bir anda ABD’nin en çok konuşulan isimlerinden biri hâline geldi. Trump ile kurduğu yakın ilişkiyle ivme kazanan bu yükseliş, Ellison’ı Murdoch ailesinden sonraki medya imparatorluğunu kurma yarışında avantajlı bir konuma getirdi. 

Larry Ellison kimdir?

81 yaşındaki Ellison, 17 Ağustos 1944’te ABD’nin New York kentinde Yahudi bir anne ile İtalyan asıllı bir ABD Hava Kuvvetleri pilotunun oğlu olarak dünyaya geldi. 9 aylıkken zatürreye yakalandıktan sonra teyzesine ve eniştesine evlatlık olarak verildi. Ünlü iş insanı, 48 yaşına kadar biyolojik annesiyle görüşmedi. 

Teyzesi Lillian Spellman’ı sıcakkanlı ve sevgi dolu birisi olarak hatırlayan, eniştesi Louis Ellison’ı ise sert, destekleyici olmayan ve mesafeli biri olarak tanımlayan Ellison, lisans eğitimine Illinois Üniversitesi'nde tıp hazırlık öğrencisi olarak başladı. Üniversitede yılın bilim öğrencisi seçilen Ellison, ikinci sınıfta üvey annesinin vefatının ardından finallere girmeden okulu bıraktı.

• 1966 yazını California’da geçiren Ellison, bir dönem Chicago Üniversitesi’nde fizik ve matematik eğitimi de aldı ve bilgisayar tasarımıyla tanıştı. Daha sonra Berkeley'e taşınan Ellison, kariyerine birkaç farklı şirkette programlama yaparak başladı. 

Dönüm noktası: 1970’lerde kısa bir süre Amdahl Corporation'da çalışan Ellison, daha sonra Ampex Corporation'a katıldı. Ellison’ın ilk projesi ise ABD’nin Merkezî İstihbarat Teşkilatı (CIA) için geliştirdiği “Oracle” kod adlı veritabanıydı. Ünlü bilgisayar programcısı, 1977’de iki ortağıyla birlikte 2 bin dolar yatırım yaparak “Software Development Laboratories (SDL)” adlı bir şirket kurdu. Toplam yatırımın 1200 doları, Ellison’dan gelmişti. 

1979’da şirket, adını Relational Software, Inc. olarak değiştirdi. Oracle veritabanının 1979’da kullanıma sunulan ilk sürümü ise “Oracle Versiyon 2” olarak adlandırıldı. Şirket, 1983 yılında ise amiral gemisi ürünü Oracle’dan ilham alarak adını “Oracle Systems Corporation” şeklinde yeniledi. 

• Ellison, 1977’den 2014 yılına kadar Oracle’da CEO koltuğunda oturdu; 2014 yılında ise koltuğu Mark Hurd ile Safra Catz’a devretti. Ünlü iş insanı, 2014 sonrasında şirkete baş teknoloji sorumlusu (CTO) ve yönetim kurulu başkanı olarak hizmet vermeye devam etti. 

Bununla birlikte: Ellison, 1997’de Steve Jobs’ın Apple’a dönmesinin ardından Apple’ın yönetim kurulu üyesi oldu, fakat 2002’de kuruldaki görevinden istifa etti. 

• Oracle kurucusu, 2018’de ise 3 milyon Tesla hissesi satın alarak elektrikli otomobil üreticisinin yönetim kuruluna katıldı. İş insanı, 2022’nin Ağustos ayında Tesla’nın yönetim kurulundan da ayrıldı. 

Öte yandan: Altı kez evlenen Ellison’ın çocukları David Ellison ve Megan Ellison, üçüncü eşi Barbara Boothe’tan dünyaya geldi. Kariyeri boyunca servetini kademeli olarak artıran Ellison, önce California’nın en zengin insanı oldu, daha sonra ise dünyanın en zenginleri arasına girerek milyarderler listesine yükseldi. 

• Ellison, bu yıl OpenAI’ın Oracle ile 300 milyar dolarlık bir anlaşma imzalamasının ardından şirket hisselerindeki sıçramayla birlikte kişisel servetini 393 milyar dolara yükselterek Elon Musk’ı zirveden indirdi ve kısa bir süreliğine dünyanın en zengin kişisi unvanını elde etti. Ellison’ın servetindeki artış, Bloomberg Milyarderler Endeksi’nin 1 günde kaydettiği en büyük artış olarak kayıtlara geçti.

• Endekse göre Ellison, güncel olarak 340 milyar dolar seviyesindeki kişisel servetiyle dünyanın en zengin ikinci insanı konumunda bulunuyor. 

Ellison’ın Oracle’ın ABD’nin yapay zeka altyapısının kurulmasında kritik bir rol üstlenmesinin ardından bir yıl içinde ikiye katlanan serveti, büyük oranda Oracle’daki %40’lık hissesinden kaynaklanıyor. Veritabanı ve bulut bilişim alanlarında uzmanlaşan ilk şirketlerden biri olan Oracle, Ellison’ın servetine milyar dolarlar eklemeye devam ediyor. 

• 2012’de Hawaii'deki Lānaʻi adasının %98'ini David H. Murdock'un şirketi Castle & Cooke'dan satın alan Ellison, yatçılık ve tenis gibi hobileri ve yaşlanma karşıtı araştırmalara yaptığı yatırımlarla da tanınıyor. 

Siyasi olarak nerede duruyor? 

2012’de hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi kanada bağış yaptığı bilinen Ellison, 2016’dan bu yana Cumhuriyetçi adayları destekliyor. Ellison’ın muhafazakar duruşu, onu ABD Başkanı Donald Trump’a da yaklaştırıyor. Analistler, Ellison ailesinde son bir yılda görülen yükselişin büyük oranda Trump ile kurdukları yakın ilişkiden kaynaklandığına işaret ediyor. 

Bir adım geriden: Ellison, 2020 yılında Rancho Mirage malikanesinde Trump’ın bağış toplama etkinliğine ev sahipliği yaptı. Kendisi bizzat etkinliğe katılmasa da ve Trump’ın siyasi kampanyalarına bağış yaptığına dair herhangi bir resmî kayıt bulunmasa da Oracle kurucusu, özellikle ikinci başkanlık döneminde Trump ile yakın bir ilişki kurdu. Oracle, ABD Başkanı'nın özellikle medya, yapay zeka ve teknoloji alanındaki pek çok projesinde yer alarak bu yakın ilişkiden faydalandı. 

• Bu yılın başlarında Trump, Ellison’dan “İnanılmaz bir adam ve inanılmaz bir iş insanı. Teknolojinin çok ötesinde. Bir nevi her şeyin CEO’su…” diyerek övgüyle söz etti. 

Ellison’ın geçen yıl Demokrat kanada bağış yapan oğlu David Ellison ise bir açıklamasında ne sağ ne de sol ile ilişkilendirilmek istemediğini dile getirmişti. 

Perspektif: Larry Ellison, daha önce Yahudi arka planından dolayı İsrail hükümetine desteğiyle de gündeme geldi. 2021’de Ellison’ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya Oracle yönetim kurulunda oldukça kazançlı bir koltuk teklif ettiği iddia edilmişti. 

Ellison, ABD’nin yeni medya imparatoru olabilir mi? 

The Wall Street Journal, The Sun ve The Times gibi popüler yayınların çatı şirketi News Corp ile kablolu yayın devi Fox Corporation’ı yöneten Rupert Murdoch ile oğlu Lachlan Murdoch, bugün ABD’nin medya imparatorları olarak kabul ediliyor. Trump ile yakın ilişkisi üzerinden Oracle için yarattığı iş fırsatlarıyla son bir yılda servetine servet ekleyen Ellison da ülkenin yeni medya imparatoru olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. 

Yakın plan: Bugün Oracle ve Ellison’ın adı, ABD hükümetinin ön ayak olduğu tüm büyük projelerde geçiyor. Ocak ayında Beyaz Saray’da Trump’ın da katılımıyla düzenlenen bir basın toplantısında duyurulan Stargate projesinin ortakları arasında SoftBank, OpenAI ve MGX’in yanı sıra Oracle da yer alıyor. Proje, ABD’de 4 yıl içinde 500 milyar dolar yatırımla yapay zeka odaklı veri merkezleri inşa etmeyi hedefliyor. 

Bunun yanında 2024’te eski ABD Başkanı Joe Biden tarafından imzalanan bir yasa kapsamında operasyonlarını merkezi Çin’de olmayan bir şirkete devretmediği sürece ABD’de erişim engeli riskiyle karşı karşıya olan TikTok için Çin hükümetiyle yapılan anlaşmada da Oracle’ın adı geçiyor. Trump’ın ilk döneminden bu yana TikTok’un ABD’deki kullanıcılarının verilerini kendi sunucularında tutan Oracle, yeni anlaşmada çok daha büyük bir rol üstleniyor. 

• Trump’ın imzaladığı kararname, Oracle’ı Silver Lake ve MGX ile birlikte TikTok’un ABD biriminin %45 hissedarı hâline getiriyor. Kararname ayrıca, Oracle’a ABD’de kullanıma sunulacak yeni TikTok uygulamasının güvenlik operasyonlarını denetleme, öneri algoritmalarını yeniden eğitme ve ABD birimi için bilgi işlem hizmetleri sunma görevi veriyor. 

• Oracle’ın kritik bir paydaş olduğu anlaşma, sosyal medya alanında da Ellison’ın elini güçlendiriyor. 

Dahası: 42 yaşındaki David Ellison’ın geleneksel medyadaki rolü ise tıpkı Rupert Murdoch’un oğlu Lachlan Murdoch gibi ailenin medya alanındaki baskın pozisyonunu güçlendiriyor. Hollywood’a ilk adımını yapımcılığını üstlendiği 2006 yapımı bir I. Dünya Savaşı filmiyle atan David Ellison, 2010 yılında Skydance stüdyosunu kurmasından bu yana Görevimiz Tehlike ve Dünya Savaşı Z gibi gişe rekorları kıran filmlere imza atıyor. Bu popülarite, David Ellison’ı babasının milyarlarca dolarlık servetinin ötesinde bir üne kavuşturuyor. 

• 2011 yılında Larry Ellison’ın kızı Megan Ellison da kendi prodüksiyon stüdyosu Annapurna Pictures’ı kurdu. Stüdyo, American Hustle, Her ve Zero Dark Thirty gibi popüler filmlerin yapımcılığını üstlendi.

• Bu sırada David Ellison da Skydance’in operasyonlarını televizyon, oyun ve spor yayıncılığı alanlarına genişletti.

^{Larry Ellison ve oğlu David Ellison}

Skydance, geçen ay Paramount satın alımını tamamlayarak yeni bir alana daha adım attı. 15 binden fazla çalışanı bulunan şirket, ABD’nin en büyük haber kuruluşlarından CBS’in de çatı şirketi hâline geldi. 

• Üstelik geçen ay Paramount Skydance’in, CNN ve HBO’nun çatı şirketi Warner Bros. Discovery’yi satın almak üzere teklif götürmeyi planladığı iddia edildi. Bu tip bir birleşmenin, ABD’nin en büyük medya devlerinden birini yaratacağı belirtildi. 

Madalyonun diğer yüzü: Tüm bu operasyonlar, Larry Ellison’ın etki alanını teknoloji ve sosyal medyanın yanı sıra geleneksel medya, Hollywood ve haber yayıncılığına da genişletiyor. Tam olarak bu sebeple Ellison’ın, çocuklarıyla birlikte ABD’nin Murdoch’lardan sonraki yeni medya imparatoru olabileceği tahmin ediliyor. 

Fakat sektör analistleri, hâlihazırda Beyaz Saray’ın medya üzerinde büyük bir baskı kurduğu mevcut ekosistemde Ellison ailesinin artan gücü ve Trump ile yakın ilişkisinin bu baskıyı daha da artırabileceğine işaret ediyor. Özellikle ülkenin Demokrat kanadı, bir süre sonra medyanın yalnızca muhafazakarların sesi hâline geleceğinden endişe ediyor. 

• Editörün önerisi: Murdoch ailesinde taht kavgası sona erdi: News Corp ve Fox, muhafazakar sesini koruyor | Pareto, Doğa Yurduneri