Meta’dan Maga’ya Giden Yol

Donald Trump’ın yeniden başkan seçilmesi onun gücünden faydalanmak veya gözüne girmek isteyenlerin kendisini paralamaya başlamasına neden oldu. Silikon Vadisi de Trump ile iyi geçinip ondan faydalanmak isteyen grupların başında geliyor. Elon Musk ve Marc Andreessen gibiler zaten malum ama bir de Trump’ın seçim öncesinde istediklerini yapmadığı için hapse atmakla tehdit ettiği Mark Zuckerberg gibiler var. 

Zuckerberg zaten Trump seçimi kazandıktan sonra onun yemek davetlerine katılmak veya milyon dolarlık bağış yapmak gibi yollarla onun gözüne girmek ve başkanlığın gücüne yaklaşmak için adımlar atmaya başlamıştı. Fakat bununla yetinmeyeceğini herkes tahmin ediyordu. Özellikle Meta’nın çatısı altındaki platformlarda bir şeylerin değişeceği kesindi.

Önce isim değişiklikleri geldi. Meta’nın global politika başkanlığı görevi Nick Clegg’den alınıp Joel Kaplan’a verildi. Kaplan Cumhuriyetçi partinin önde gelen isimlerinden ve George W. Bush zamanında Beyaz Saray’da çalışmış birisi. 

Zuckerberg bununla da yetinmedi, Ultimate Fighting Championship isimli dövüş liginin başkanı ve CEO’su Dana White’ı da Meta’nın yönetim kuruluna ekledi. Tahmin edersiniz ki White’ın aynı zamanda Trump’la da samimi bir ilişkisi var.

Şirketin yönetimi değiştiğine göre şimdi sıra platforma geldi. Trump ve destekçilerinin en çok şikayet ettiği şeyler ifade özgürlüklerinin kısıtlandığı ve teyitçilerin, gazetecilerin ve büyük platformların onları sansürlemesi. Bu şikayetlerin doğruluğunu veya asıl talep ettiklerinin ne olduğunun artık bir önemi kalmadı. Trump’ı mutlu etmek için bunları değiştirmek şart.

Bunu yaparken olabildiğince Trump ve destekçilerinin kullandığı kavramları ve argümanları tercih etmesi de zaten bu değişikliklerin arkasındaki motivasyonun en önemli göstergesi. Daha Ağustos ayında AB’ye verdikleri raporda teyitçilerle yaptıkları ortaklığın ne kadar faydalı, başarılı ve önemli olduğunu anlatmışkenbugün teyitçilerin sansürcü olduklarını iddia etmenin başka hiçbir açıklaması olamaz..

Teyitçiler hakkında söylediklerinin ne kadar yanlış olduğunu ve bu değişikliğin nasıl kötü sonuçları olabileceğini konuya benden daha hakim birçok isim anlattı. Burada Zuckerberg bariz bir şekilde kendi şirketini korumak için bu insanları günah keçisi ilan ediyor.

İşimiz sadece teyitçilerle bitmiyor, bir de şu sansür meselesini çözmemiz lazım. Genellikle Trump ve destekçileri platformun nefret söylemi kurallarına çok takılıyor, o zaman bunları uygun bir şekilde değiştirelim ki istediklerini söyleyebilsinler. Zaten 7 Ocakta yayınlanan değişikliklerde nelerin kaldırılıp nelerin eklediğine dikkatlice baktığınızda bunun özel bir kesimin taleplerine göre yazıldığını net bir şekilde görebiliyorsunuz. Çoğu değişiklik tam olarak aşırı sağcı grupların, komplo teorisyenlerinin veya inceller gibi kesimlerin kullandığı argümanları muaf tutmak için yeniden kurgulanmış.

Zuckerberg’in videosunda dikkatimi çeken noktalardan birisi de kendisinin Trump’a yaptığı “diğer ülkeler bizi denetlemeye çalışıyor, bizi sansüre zorluyor, koru bizi” çağrısı oldu. ABD’de birçok konuda istediklerini yapabilirken Avrupa’da veya başka ülkelerde denetleniyor olmanın çözümünü Trump’da görmesi de aslında Zuckerberg’in asıl derdinin ne olduğuna dair güzel bir işaret. Bir yandan TikTok gibi Instagram’a rakip platformlar, diğer yandan AB gibi her istediğini yapmana izin vermeyen kurumlar varken çareyi Trump’ın milliyetçi duruşunun arkasına sığınmakta görmesi bütün bunların arkasındaki motivasyon olabilir.

Bütün bunlar Zuckerberg’in hedefine ulaşmasına yetecek mi emin değilim. Çünkü bir kez böyle taviz vermeye başladığınızda devamının gelmesi kaçınılmaz. Trump da bunun farkında. Başkan olduktan sonra sahip olacağı güçle birlikte elindeki bu kozu da sık sık kullanacaktır diye düşünüyorum. Yani Zuckerberg —ve diğer birçok CEO— böyle hamlelerle kendini sağlama aldığını zannederken kendilerini çok daha güvensiz bir pozisyonda bulabilir.

Peki bu detayları bilmek neden önemli? Çünkü yıllardır benzer retoriklerle onlarca kez karşılaşmamıza rağmen Elon Musk ve Mark Zuckerberg gibi isimlerin asıl niyetlerini gizlemek için ifade özgürlüğü gibi kavramları kılıf olarak kullanmasına kanan çok fazla kişi var. Eğer dertleri gerçekten ifade özgürlüğünü korumak olsaydı bunun yerine yıllardır kendilerinden talep edilen bir yığın değişikliği yapabilirlerdi. 

Sonuç olarak bütün bunları Mark Zuckerberg’in Meta’yı MAGA’laştırarak kendisini dört yıl boyunca güvene almak için oynadığı bir kumar olarak görmek mümkün. Fakat bu kumarın sonucunda şimdiden kaybedenler ise yanlış bilgiye giderek daha fazla maruz kalacak olan kullanıcılar, artık kendilerine haraket etmenin ve onları aşağılamanın serbest bırakıldığı kadınlar, LGBTQ+ bireyler ve azınlık gruplar oldu. Önümüzdeki dört yılda da bunlara yenilerinin eklenmesi kaçınılmaz gibi görünüyor.