No Dig Günü

Ayşe Erenel Margossian

Ekim ayında Portekiz’de katıldığım Paul Grilley ile yoga kampı esnasında, D’Alijio isimli yoga merkezinde konakladım. Meşhur Porto şarap bağlarıyla çevrelenen bir vadide kurulan bu merkezin sahipleri 2 Hollandalı arkadaştı. Konaklama yerine vardığımda beni bahçe manzaralı bir odaya yerleştirdiler. Odamın terası küçük bir meyve-sebze bahçesine ve cam bir seraya bakıyordu. Kampın içeriği başka bir yazı konusu ama ilk gün pratikten arta kalan zamanda bu bahçeyi ve serayı incelemeye gittim. Bahçede boy boy, çeşit çeşit sebzeler, çiçekler; serada da renk renk domatesler, patlıcanlar, biberler vardı. Ama benim dikkatimi çeken, yerde toprağın ve kompostun altına serildiğini gördüğüm karton koli kutuları oldu.

Ertesi gün sabah meditasyonu sırasında yanımda oturan merkezin ortaklarından biri ve aynı zamanda yoga eğitmeni ve vegan şef olan Mikel’e meditasyon sonrası dışarıda rastladım. Aramızda şöyle bir konuşma geçti;

• Selam Mikel, sanırım konakladığım bungalovun karşısındaki bahçe sana ait. No dig bahçecilik (kazısız bahçecilik) yöntemi mi uyguluyorsun?
• Evet! Charles isimli bir bahçıvanın bu yöntemle ilgili YouTube videolarını izliyorum. 
• Tanıyorum Charles Dowding ’i ve hatta bu haftasonu eğitimine gidiyorum. Bana çok yakın oturuyor. Onun bahçesini örnek almak çok faydalı oluyor. Tekniğinin dünyada her yerde işe yaradığını görmek ne kadar güzel!

Konuşmamız Mikel’in bu tekniği 2 senedir hem youtube videoları hem de Charles’in  internetten şipariş ettiği kitabıyla kolayca uyguladığını söylemesiyle devam etti. Ben de aynı kitap ile başlamıştım. Konuşmamızda en çarpıcı olan ise, Mikel’in bu teknik sayesinde bitkilerindeki hastalıkların azaldığını ve hatta yok olduğunu söylemesiydi.  Mikel’in bahçesinden gelen taze meyve-sebzelerle yapılan, D’Alijo’nun mutfağından çıkan vejeteryan ağırlıklı ayurvedik yemekler oldukça lezzetliydi. 

Charles’ı ziyaretim sırasında ona Porto’daki bu güzel bahçeden bahsettiğimde; Yunanistan’dan Fransa’ya çeşitli ülkelerden, hatta kıtalardan insanların bu kadim teknikleri uyguladıklarını sevinçle izlediğini söyledi. Hastalıkların azaldığı yönündeki geri bildirimleri diğer meyve-sebze yetiştiricilerinden de aldığını ekledi. 

Bitki yetiştiriciliğinde kazısız bahçeciliğin bu kadar çekici olmasının nedeni; bitkileri yetiştirmek için zengin bir toprak sağlıyor olması ve yabanı otlarla kuşatılmış olan alanların zahmetsizce temizleniyor olması. Ana prensip, toprağı kazmaktan kaçınmak ve böylece toprağın ömrüne zarar vermemek. Yani bitkinin kökünü besleyen mikroorganizmalara, mantar çeşitliliğine ve solucanlara zarar vermemek. 

Topraktan eskisi gibi ürün alamıyorum diyorsanız, “kazdığınız” için olabilir.

• Hazırlayacağınız sebze yatağının üzerinde yabani ot var ise, onları temizlemeden üzerine karton kutuları koyun. 
• Üzerine aşağı yukarı 15 cm yüksekliğinde, mümkünse kendi hazırladığınız kompostu ekleyin. 
• Komposta organik ev atıkları, dökülen yapraklar, saman, talaş, inek ya da at gübresi ekleyebilirsiniz. Ben kendi kompotuma dörtte bir oranında  kahverengi, dörtte üç oranında yeşil atık ekliyorum ve komşumdan aldığım at gübresini kullanıyorum. Ama inek gübresinin daha iyi sonuç verdiğini duyuyorum. Eğer evde kompost yapacak alanınız yok ise, çuvalla satılan içinde turba bulunmayan organik kompost da kullanabilirsiniz. Ben de kendi yaptığım komposta ek, özellikle de tohumları filizlendirirken bu çuval turbasız kompostlardan kullanıyorum.
• Sonrasında ister bitkinizin tohumunu, isterseniz de tohumdan filizlendirdiğiniz bitkinizi bu yatağa ekin. 
• Toprağın verimliliği konusunda da endişe etmenize, toprak örneğini teste göndermekle de uğraşmanıza gerek yok. Toprağınızda ot bitiyorsa, yapacağınız iyi bir kompostla ya da alacağınız iyi bir marka kompostla bitki  yetişecektir. Dilerseniz bu bağlantıdan da takip edebilirsiniz

Aslında tekniklerin hiçbiri yeni ya da zor değil. Charles sadece bu tekniğe yeni bir isim vermiş. Kazısız bahçeciliğin dünya çapında popüler hale gelmesiyle, Charles ve ekibi her sene kutlanılan “No Dig Günü” yaratmak istediklerini söylediler. Benden de, bu sene 3 Kasım’da ilk kutlanacak olan “No Dig Günü”nü konuya ilgisi olan tanıdıklarımla paylaşmamı istediler. 

Yabanı otları temizlemeye, toprağı kazıp ekmeye harcanan zaman ve emeğe kazısız bahçecilik sayesinde gerek kalmıyor. Artık bahçecilik daha kolay ve anlaşılır!