Pandemi ve sonrası: AVM’lerin geçiş dönemi

Bahar aylarında karantinanın etkisiyle yaya trafiğinin bir önceki yıla kıyasla %25-%30 bandında seyrettiği AVM’ler, 1 Haziran’dan sonra tüketicilerin “rövanş alışverişi” sayesinde cirolarını artıya çevirdi.
Pandemi ve sonrası: AVM’lerin geçiş dönemi

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İstanbul AVM Yönetim Direktörü

Dünya genelinde etki yaratarak arz-talep dengelerini değiştiren Covid-19 pandemisi, tüm gündelik alışkanlıklar üzerinde reform yaratırken iş görme sistemlerinden üretim-yönetim süreçlerine, tüketim tercihlerinden satın alma davranışlarına, medya yapılanmalarından marka stratejilerine kadar pek çok geleneksel modeli değiştirdi. Tüm sektörler az ya da çok Covid-19'dan yara alırken etkinin en yoğun hissedildiği AVM’ler, pandemiyle gündeme gelecek değişimleri kaçınılmaz olarak çok daha hızlı öngörmeye ve karar mekanizmalarını bu yönde yapılandırmaya başladı.

Salgının ülkemizde görülmesinin hemen ardından ülkece deneyimlediğimiz karantina sürecinde perakendecilerin mağazalarını kapatması sonrasında AVM’ler de kapılarını tamamen kapattı. Mayıs ayının başında açıklanan “yeni normal” döneme geçişle birlikte kademeli olarak açılan AVM’lerin içerisindeki mağazalar mali bir krizle karşı karşıya geldi. Bu dönemde en çok tartışılan konulardan biri, mağazaların kira bedellerinin ödeme usulüne ilişkindi. AVM yatırımcılarının büyük kısmı ciddi kira indirimi uygulamasına geçti. Bu dönemde AVM’ler, sektörün ve perakendenin yaralarının sarılması için oldukça yapıcı bir tutum sergilemiş oldu ve marka karmalarını korumayı seçti. “Birlikten güç doğar” bilinci oluştuğunda “güç” sözcüğü harfleri aşarak gerçek bir deneyime işte böyle dönüşüyor.

Rakamlar hakkında konuşmak gerekirse İsfanbul Alışveriş Caddeleri’nde giriş-çıkış oranlarımızı iki kademede değerlendirdik. 11-31 Mayıs tarihleri arasında AVM girişleri bir önceki yıla kıyasla %25-%30 bandında giderken ikinci normalleşme dönemi dediğimiz 1 Haziran’dan bugüne kadar yine kademeli olarak bu sayı %90 seviyelerine kadar ulaştı çünkü uzun süren karantina döneminden sonra tüketiciler, hızlıca birikmiş alışveriş ihtiyaçlarını karşılama yoluna gitti. Literatürde rövanş ya da intikam alışverişi olarak adlandırdığımız bu hareketlenme özellikle teknoloji marketlerde etkin oldu. Mağazalarımızın tamamı yavaş yavaş açıldı. Şu aşamada ciroların, bir önceki yılın cirolarıyla kıyaslandığında artıya geçtiğini de paylaşabilirim.

Covid-19’un tamamen sonlanmasının ardından dünya elbette daha normal bir hâle gelecek fakat yaşanan değişimlerle birlikte pandemi tıpkı bir milat gibi kabul görecek. Toplumun her kesimini ve segmentini kapsayacak olan bu radikal değişim, sektörümüz açısından ele alındığında hem ziyaretçiler hem de AVM’ler için belirleyici olacak. Ziyaretçiler açısından minimum temasla alışverişin tamamlanması ve sosyal mesafenin titizlikle uygulanması pandemi sonrasında da güncelliğini koruyacak. AVM yönetimleri açısından ise temizlik, hijyen ve düzen gibi operasyonel süreçlerdeki düzenlemeler derinleşecek, AVM’ler içerisinde yeni departmanlar oluşacak. Mağazaların satış performanslarının günlük olarak takip edildiği, hedefledikleri rakamlara ulaşmaları noktasında stratejik destek sunan dijital bazlı yönetim biçimleriyle dijital pazarlama yaygınlaşacak. Perakende açısından ise sağlık, çevre ve sürdürülebilirlik başta olmak üzere bazı temalar; giyimden kozmetiğe, yeme içmeden teknolojik ürünlere kadar birçok alanda kendini gösterecek çünkü tüketici değişmiş olacak. Hatta lojistik anlamında AVM’lere yeni fonksiyonlar yüklenecek. Bütün bunların dışında en büyük değişim kent kültürü ile tüketicinin buluştuğu bir kamusal mekân olarak tanımladığımız AVM’lerin mimari yapılandırılmalarına ilişkin olacak. Kentin içinde sadece bir tüketim mekânı değil bir sosyal yaşam alanı olarak kurgulanan AVM’ler, duvarlar arasından özgürleşerek açık hava, doğa ve kentsel mekanla iç içe geçecek.

Sağlık konusunda istikrarın yakalanması ve tam anlamıyla normalleşmeye dönüş için bir tarih öngörüsünde bulunamasak da şu noktadan itibaren dünyadaki tüm gelişmeleri takip etmek ve önlemlere sonuna dek uymak koşuluyla “Mevcut salgınla nasıl yaşarız?” sorusunun cevabına odaklanmamız gerekiyor. Zira bir arada yaşayarak toplumu meydana getiren bütün bir insanlık olarak sorumluluklarımızın hakkını vermemiz gereken olağanüstü bir zaman diliminin içerisindeyiz. Sağlık bizimle olsun.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🤝 TCMB’de görev değişikliği, Bidenomics, Jack Ma’nın çıkmazı

9 Kasım Pazartesi sabahından herkese günaydın. Bu hafta gündemimizde TCMB Başkanı’nın değişimi, ABD başkanı seçilen Joe Biden’ın ekonomi vaatleri ve Ant Group’un yılan hikayesine dönen halka arzı var.

09 Kas 2020

🤝 TCMB’de görev değişikliği, Bidenomics, Jack Ma’nın çıkmazı

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?

Antalya’daki COP31’e yoğun katılım gösteren Türk iş dünyası, yeşil dönüşüm yatırımları için vergi teşvikleri, uzun vadeli finansman ve öngörülebilir kurallar bekliyor. Karbon ticareti düzenlemelerine uyum konusunda şirketlerin soruları sürerken KOBİ’ler teknik hazırlık ve kaynak bulmakta zorlanıyor. Kamu temsilcileri ise dönüşümün maliyetini özel sektörün daha fazla paylaşmasını istiyor. Zirvedeki görüşmelerde, paranın nereden geleceği kadar kime ve nasıl dağıtılacağı da tartışılıyor.

Alev Karakartal

·

19 Kas 2026

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?

Yapay zeka yatırımları sayesinde yaz sezonu başında Japonya'nın en değerli şirketi hâline gelen SoftBank, yalnızca birkaç ay içinde piyasa değerinin yarısından fazlasını kaybederek iki yılın ardından ilk net zararını açıkladı. Şirketin yatırım yaptığı alt alanlarda yaşanan gelişmeler, SoftBank'in yapay zeka yatırımlarına dayalı agresif büyüme stratejisinin taşıdığı riskleri giderek daha görünür hâle getirdi.

Doğa Yurduneri

·

19 Kas 2026

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?