Platformların geleceği: Süper uygulamalar

Gün içerisinde farklı amaçlar için kullandığınız uygulamaları bir düşünün: Mesajlaşmak için WhatsApp’ı, kimler neler yapmış etmiş öğrenmek için Instagram’ı, alışveriş yapmak içinse ya bir e-ticaret uygulamasını ya da markaların kendi uygulamalarını kullanıyoruz. Yani gün içinde uygulamadan uygulamaya atlıyoruz. Ancak süper uygulamaların hayatımıza dahil olmasıyla yapmak istediğimiz çoğu şeyi tek bir uygulama üzerinden halledebileceğiz. Nitekim Çin’de milyarlarca insan çoktandır bu tarz uygulamaları kullanıyor.

Süper uygulamalar

Çin pazarında kullanımı yaygınlaşan WeChat ve Alipay gibi süper uygulamalar, arkadaşlarınızla mesajlaşmanın da ötesinde, kredi çekme, alışveriş yapma, hatta sosyal medyada dolaşma gibi birçok özelliği, geliştirilen mini uygulamaların entegre edilmesine imkân sağlayarak tek bir platform çatısı altında buluşturuyor. Çin’de WeChat’i aylık bazda hâlihazırda bir milyarın üzerinde kişi; AliPay’i ise 550 milyon kişi aktif olarak kullanıyor. The Verge’ün haberinde WeChat aracılığıyla 2020’de 240 milyar dolar değerinde ticaret yapıldığı ifade ediliyor.

Süper uygulama yarışları

Kullandığımız sosyal medya platformları günümüzde gelir modellerini esas olarak reklamlar üzerinden kurguluyor. Ancak son dönemde ülkeler, kişisel verilerin korunması ve gizlilik kapsamında sosyal medya kullanıcılarının çevrim içi aktivitelerinin şirketler tarafından takip edilmesinin önüne geçmek istiyor. Bu durum da Facebook, Twitter ve Instagram gibi platformların reklamları hedef kitlelere gösterme konusunda hareket alanını kısıtlıyor. Apple’ın üçüncü parti uygulamaların kullanıcı verilerini başka şirketlerle paylaşmasını zorlaştırması ve Google’ın Chrome’dan üçüncü parti çerezleri kaldırma planları platformların elini iyice zayıflatıyor. Dolayısıyla şirketler, kullanıcıların platformlarda daha çok vakit geçirmesi için yeni yollar arıyor. “Süper uygulama” konsepti de doğası gereği bu varoluşsal krize çözüm gibi duruyor.

Bu nedenle sosyal medya platformları, henüz tam anlamıyla birer süper uygulamaya dönüşmeseler de uygulamalarına bu yönde yeni özellikler ekliyor:

• Facebook: Platform, 2020’de kullanıcıların satın almalarını platformun içinde tamamlamalarını sağlayan yeni özellikler getirdi.
• WhatsApp: Mesajlaşma uygulaması, Güney Amerika’daki kullanıcıların yerel işletmeleri bulmasını sağlayan yeni bir özellik tanıttı. Ayrıca uygulama Hindistan’da kullanıcılara kredi vb. finansal ürünler için hizmet sunmaya başladı.
• Snapchat: Birkaç sene önce kullanıcıların beraber oyun oynaması veya sinema bileti alması gibi imkânlar sunan mini uygulamaların geliştirilmesine izin veren şirket, geçtiğimiz günlerde artırılmış gerçeklik teknolojilerini daha kapsamlı bir biçimde uygulama içi alışveriş deneyimine entegre etti.

Platformların tanıttığı yeni özellikler şu an birer süper uygulama oldukları anlamına gelmiyor. Şirketlerin uygulamaları için mini uygulamalar geliştirmesini kolaylaştırmayı hedefleyen Appboxo isimli girişimin CEO’su Kaniyet Rayev, süper uygulama ekosisteminin daha da büyüyeceğini iddia ediyor. Yani gelecek dönemde sosyal medya uygulamalarının gittikçe daha kapsamlı hale geleceklerini, hatta zamanla süper uygulamalara dönüşeceklerini beklemek yanlış olmaz.

• Öte yandan: Hafta başında Meta’nın kripto para projesi Diem’i, regülatörlerin şirkete para yönetimi konusunda güvenmemesi nedeniyle satmak durumunda kalması ise batılı yönetimlerin büyük teknoloji şirketlerinin elinde fazla güç bulunmasını istemediğinin bir kanıtı olarak görülebilir. Bu açıdan bakıldığında platformlar, süper uygulamalara dönüşmek isterlerse çeşitli ülkelerin otoritelerini de ikna etmeye kafa yormak durumundalar gibi görünüyor.