Rus gübresi Avrupa'dan transit geçecek

Avrupa Komisyonu, Rusya’ya uygulanan belirli yaptırımların hafifletilerek, Rusya’dan gelen gübre, kömür, odun, çimento, hayvan yemi gibi ürünlerin Avrupa toprakları üzerinden transit olarak geçebileceğini, Avrupalı şirketlerin ise bu işleme sigorta ve finansman gibi hizmetler sunabileceğini açıkladı. Konu hakkında yapılan açıklamada, yaptırımların diğer ülkelerin gıda ve enerji güvenliğini etkilememesi gerektiği düşüncesine yere verildi. 

Alınan kararın Birleşmiş Milletler Genel Sektreri Antonio Guterres’in yapmış olduğu “gübre krizi” konuşmasıyla ilişkili olduğu düşünülüyor.

• Gübre krizi: 77.Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun açılışında konuşan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, gübre pazarında yaşanan sorunların acilen çözülmesi gerektiğini söyleyerek, "Bir an önce harekete geçilmezse, küresel gübre kıtlığı hızla küresel gıda kıtlığına dönüşecek” ifadelerini kullandı. Guterres daha önce konu hakkında Putin’le görüştüğünü ve Rusya’dan gübre sevkiyatı yapılmasının önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini söylediğini açıklamıştı.
• Fiyatlar: Gübre fiyatlarında geçtiğimiz yıldan beri ciddi artışlar mevcut ve bu fiyat artışlarının dünyayı bir gıda krizine sürükleyeceğine yönelik ciddi endişeler mevcut. Geçtiğimiz yıl 726 USD seviyelerinde bulunan amonyak gübresi, bugün %102’den fazla fiyat artışıyla 1469 USD seviyesinden işlem görüyor. “Olmazsa olmaz” olarak ifade edilen DAP gübresi ise bir yılda %42’den fazla artışla 983 dolar seviyesine çıkmış durumda. Gübre üretiminde kullanılan temel girdilerinde ise yükseliş daha korkunç. Gübre üretiminin temel girdisi olan doğal gazda yükseliş, Avrupa üretici fiyat endeksi verilerine göre %209’u aşmış durumda. Potasyum ve fosfatta ise sırasıyla %280 ve %190 gibi dudak uçuklatıcı artışlar mevcut. Konu hakkında bir rapor yayınlayan Standard & Poor’s, gübre fiyatlarında yaşanan artışın, gıda güvenliği için bir risk unsuru olduğunu bildirdi. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için yükselen gübre fiyatları gerçek bir risk ve bazı ülkeler bu sebepten dolayı açlık tehlikesi ile karşı karşıya.
• Putin: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin,  Avrupa Birliği tarafından yaptırımların kaldırılması halinde, Avrupa limanlarında bekletilen 300 bin ton Rus gübresini gelişmekte olan ülkelere ücretsiz olarak sevk etmeye hazır olduklarını aktarmıştı. Belki de yapılan açıklama, Avrupa Komisyonu’nun bugün bu kararı almasına yardımcı olmuş olabilir. AB tarafından yapılan açıklamada yer alan “diğer ülkelerin gıda ve enerji güvenliğinin etkilenmemesi” ifadeleri bu tezi destekler nitelikte yer alıyor.