Sporda eşitlik sadece cinsiyetle mi alakalı?

Uluslararası Yüzme Federasyonu (FINA), ergenlik dönemini biyolojik erkek olarak yaşamış trans sporcuların kadınlar kategorisinde yarışamayacağını açıkladı. Aposto Gündem’de kısaca şu şekilde değinmiştik. 

• FINA: 2021 yılının kasım ayından beri sporcular, bilim insanları ve insan hakları savunucularından oluşan bir ekibin çalışması sonucu verilen karar hakkında FINA Başkanı Husain al-Musallam, “Yarışacak sporcuların haklarını korurken, organizasyonlarımızda yarışma adaleti ve standartlarını da korumamız gerekiyor.” açıklamasında bulundu.
• İlk federasyon: Budapeşte'de, 152 federasyonun katılımıyla gerçekleşen panelde, federasyonların yüzde 71'i lehte oy kullandı. Böylelikle FINA, diğer yönetimlerden ayrılarak bu kararı alan ilk federasyon oldu.
• Yeni bir kategori: Bisiklet ve atletizm gibi birçok olimpik branşta trans sporcuların kadınlar kategorisinde yarışması sıcak bir gündemken FINA’nın 24 sayfalık raporuna göre, trans yüzücüler için yeni bir kategori oluşturulması üzerine çalışılacak.
• Şu an: Trans sporcuların yarışmalara katılıp katılamaması testosteron seviyesine göre belirleniyor.

Ne kadar eşit bir ortam?

^{Lia Thomas, Mart ayında NCAA yüzme şampiyonluğu kazanan ilk trans atlet oldu. 
John Bazemore/AP} 

Spor ortamını kadın-erkek kategorisinin  dışlayıcı olduğu ve doğası gereği var olan cinsiyetlerin birbiriyle rekabete giremeyeceğini düşüncesi cisgender sporculara ve varsaydığımız ikili cinsiyete dayanmaktadır. 

Eğer konu rekabetse birçok alanda erkeklerin kadınlardan veya kadınlara karşı daha iyi derece elde edebilecekleri fikri ne kadar eşit bir ortam sağlıyor? sorusunu tekrar düşünmek yerine bu spor düzeninde eşitliği bozan tek unsur başarı gösteren trans kadınlar oluyor. Ergenlik dönemini biyolojik erkek olarak yaşamış trans sporcuların yarışamayacağını belirterek 12-16 yaşını doldurmuş transeksüelleri düşünmek zorunda olmadıkları bir politika üzerinde çalışılmış. Bu sporların içinde var olan fiziksel ve ekonomik eşitsizlikler için de ayrı bir yasak fikri var mı?

• Arka Plan: Dünyada ne kadar insan varsa o kadar trans olma yolu var ve herkesin geçiş sürecinin bir parçası olarak hormon tedavisi veya ameliyat imkanı olmayabilir, en önemlisi bunu istemeyebilir. Bu politikalar ayrıca translığı tıbbi müdahale ile ilişkilendirerek, tıbbi geçiş yapamayan veya istemeyen insanların trans kimliklerini geçersiz kılıyor. 

Sporcular ve spor medyası ne diyor?

Eski yüzücü Sharron Davies: “Sporumla ne kadar gurur duyduğumu anlatamam, Fina ve Fina başkanı bilimi yaptıkları, sporculara/antrenörlere sorduğu ve kadınlar için adil bir spor için ayağa kalktıkları için. Yüzmek her zaman herkesi hoş karşılayacaktır, ancak adalet, sporun temel taşıdır.” 

Spor, cinsiyet ve kültür konularına odaklanan serbest yazar Frankie de la Cretaz: “Spordaki translar genellikle kazanmaya başlayana kadar görmezden gelinir; işte o zaman statükoya tehdit haline gelirler.”  

The Guardian, düzenlemenin yalnızca elit sporlar için geçerli olduğunu unutmamak gerektiğini söylüyor: “Kapsayıcılık, daha düşük profesyonellik seviyelerinde çok daha büyük öneme sahip olabilir. ... Nihayetinde, belirli vücut tiplerinin tercih edilmesi anlamında spor zaten genellikle 'adil' değildir: Örneğin yüksek atlamada uzun boylu ve zayıf sporcular, disk atmada ise bir anda muazzam güç geliştirebilenler avantajlıdır. Önümüzdeki aylarda başka spor organizasyonlarının da kendi seçme kriterlerini belirlemesi, spor avukatlarının da bunlara itirazda bulunmakla bir hayli meşgul olması muhtemel görünüyor.”

• Son söz: Bir oyuncunun rekabet etmeye uygun olup olmadığını belirlemede testosteronun rolü nedir? Bir kadını ne tanımlar ve bu tanımı kim yapar? 
• Derin okuma: I’m a trans athlete too – banning swimmers like Lia Thomas completely misses the point, The Guardian yazarı Megan Maurice'nin çözüm önerileri
• Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin transeksüel katılımı için yeni çerçevesi