Unilever’in “başarısız” sağlık açılımı

Birleşik Krallık merkezli ilaç ve kişisel bakım şirketi GlaxoSmithKline (GSK), Unilever’in şirketin tüketici sağlık birimini satın almak için teklif ettiği 50 milyar sterlinlik anlaşmayı reddetti. Teklifin ortaya çıkmasının ardından yatırımcılar, analistler ve kredi kuruluşlarının tepkisiyle karşılaşan Unilever ise teklifi yükseltmeyeceğini açıklayarak anlaşmayı çıkmaza soktu.

Arka plan: Unilever'de Alan Jope, üç sene önce CEO'luk koltuğuna oturdu; ancak bugüne kadar istenilen performansı sergileyemedi. Şirketin büyümesi, özellikle gelirlerinin %60’ını elde ettiği gelişen ülkelerde yüksek enflasyon nedeniyle oldukça yavaşladı. Pandemi döneminde artan taleple, rakipleri Nestlé ve Procter & Gamble’ın (P&G) hisseleri, %20’den fazla yükselirken Unilever’in hisseleri 2019’un sonundan bu yana %31 düştü.

Kurtuluş sağlıkta mı? Büyüme konusunda yatırımcı baskısıyla karşı karşıya kalan Jope, tüketim ürünlerinin geleceğinin gıdadan çok sağlık ve hijyen ürünlerinde olduğu kanısıyla Sensodyne ve Advil gibi markalara sahip GSK ile anlaşmanın gelişmekte olan ülkelerde büyümenin kapısını aralayabileceğini düşündü. Fakat Birleşik Krallık’taki en büyük satın almalardan biri olacak anlaşma, beklenen desteği alamadı.

• GSK’nın performansı: Yatırımcıların, anlaşmaya karşı çıkmasının birkaç nedeni var; ancak en önemlisi hâlihazırda yerleşmiş markalar ve yenilikçi ürünlerin yön verdiği tüketici sağlığı pazarında GSK’nın uzun vadeli büyüme beklentilerinin oldukça sınırlı olması. GSK’nın tüketici sağlığı birimi, her ne kadar Birleşik Krallık pazarında kendine yer edinmiş olsa da en iyi yıllarında dahi tek haneli büyüme rakamlarının üzerine çıkamadı.
• Borç yığını: Yatırımcıların anlaşmayı desteklememesinin bir diğer nedeni ise böylesine büyük bir anlaşmanın Unilever’i ciddi bir borç yüküne sokacak olması. Kredi derecelendirme kurumu Fitch, anlaşmanın Unilever’in borç yığınını önemli ölçüde artıracağı ve kredi notunda “çok seviyeli bir düşüşü” tetikleyebileceği konusunda uyarıda bulundu.

Şimdi ne olacak? Anlaşmanın çıkmaza girmesinde, yatırımcıların tepkisinden ziyade GSK’nın teklifi az bulmasının etkisi var. Eğer GSK teklifi kabul etseydi Unilever, geri adım atar mıydı bilinmez; ancak CEO Jope şimdilik teklifi yükseltmeyecek. Öte yandan, yapılan son açıklama, Unilever’in sağlık ve hijyen birimini ikiye katlamaya yönelik stratejisinden vazgeçmediğini gösteriyor. GSK ise Ekim 2021’de açıkladığı gibi şirketi, odak noktaları “tüketici sağlığı” ve “ilaç ve aşı” olacak iki farklı şirkete bölme planını Unilever olmadan devreye sokacak.