Uzaktan çalışmanın çevresel etkileri

Evreka Kurucu Ortağı ve CEO'su 

İş hayatında, çalışma koşullarının esnekliği çokça talep edilen bir konu. Uzun süredir, geliştirilen ve yaygınlaşan teknolojik çözümlerin de yardımıyla bu alanda esnek yaklaşımların da mümkün kılındığını görüyoruz. Türkiye için konuşacak olursak Mart 2020'den bu yana pandeminin ve bu nedenle uygulanan kısıtlamaların da etkisiyle esneklik konusundaki ihtiyaç ve talepler inanılmaz bir artış gösterdi. İstatistikler global ölçekte, şirketlerin %88'inin pandemi döneminde evden çalışma konusunda aksiyonlar aldığını gösteriyor. Bu hem çalışanlar hem de şirketler için birçok zorluk ve fayda da barındırıyor elbette. Ancak ben bu yaklaşımın çevresel faydalarından bahsetmek istiyorum.

• Sera gazı etkisinin azalması: Uzaktan çalışmanın en önemli sonuçlarından biri yaşadığımız yerle çalıştığımız yer arasında ulaşıma harcadığımız zaman, para ve enerjinin azalması. Sadece evden çalışmaya geçerek trafikteki yoğunluğun azalmasının etkilerini hepimiz yaşadık. Özellikle büyük şehirlerde, çok daha az aracın sokaklarda olmaya devam ettiğini düşünsenize, ne güzel olurdu.
   
• Fosil yakıtların kullanımının azalması: Fosil yakıtları temel olarak ulaşımda, ısınmada ve elektrik üretiminde kullanıyoruz. Evden çalışmanın olmadığı durumlarda hem ofisler ısıtılıyor hem evlerimiz, ayrıca yolda harcanan tüm süreler fosil yakıtlar tarafından besleniyor. Şu anda ise tüm bunlara olan ihtiyacımız azalmış durumda. Doğal kaynakları çok daha verimli kullanıyor, doğaya çok daha az zarar veriyoruz.
   
• Şehirlerdeki hava kalitesinin artması: Pandeminin başında bu konuda çok haber çıktığını hatırlarız. Bu yaşam tarzımız kalıcı olmadığı sürece hava kalitesindeki artış da kalıcı olmayacaktır elbet ama trafikteki bu azalmanın getirdiği çevresel etkinin daha önce görülmediği kadar dramatik bir seviyede olduğu aşikar. Ancak kışın gelmesi ve havaların soğumasıyla tekrar hava kirliliğini hissetmeye başlıyoruz.
   
• Ofis gereçlerine olan ihtiyacın azalması: Ofiste çalışma alışkanlıklarımızı düşündüğümüzde, ne kadar çok gereksiz kaynak tükettiğimizi fark ediyorum. Buradaki en önemli iki etmenden ilki kullanılan kağıt ve toner, bir diğeri de yaygın olarak kullanılan tek kullanımlık bardak, çatal, tabak gibi ürünler. Uzaktan çalışma alışkanlığı bizi daha dijital çözümler bulmaya itti, bu sayede çok daha az kağıt ve toner tüketiyoruz. Diğer yandan da evde olmamız sebebiyle tek kullanımlık ürünlere olan ihtiyacımız da azaldı.
   
• Enerji tüketiminin azalması: Ofislerde tükettiğimiz enerji, evlerde olduğumuz durumdakinin neredeyse 2 katı. Ofis ortamındaki aydınlatma, ısıtma ve soğutma ihtiyaçları, fazlaca kullanılan yazıcı ve fotokopi makineleri bunlara verilebilecek örneklerin başında geliyor.
   

Tüm bunların yanında, çok daha duyarlı olmaya başladığımızı düşünüyorum ve gözlemliyorum. Bu duyarlılık hem tüketim konularında hem de verimlilik konularında ortaya çıkıyor. Hiç mi zararı yok derseniz, var elbette. Özellikle paketli ürün tüketimindeki artışlar, atıklarımızı daha iyi yönetmemiz gerektiği noktasında bize uyarı veriyor. Aksi hâlde henüz çözüme kavuşturamadığımız atık konusundaki problemlerin boyutunu büyütmeye ve çözümü daha zor hâle getirmeye devam edeceğiz gibi duruyor.

Bir diğer ilginç konu da yasalar ve regülasyonlar tarafında ortaya çıkıyor. Birçok ülkede şirketler bazında enerji ve tüketimde verimlilik çalışmaları, kamu kurumları ile şirketlerde başlıyor ve zorunluluk hâline geliyor. Bu nedenle şirketlerdeki tüketim alışkanlıkları değişiyor, enerji tüketim seviyesi en alt seviyede olan teknolojik ürünler ofislerde daha çok kullanılıyor. Ancak evlerde durum biraz daha geriden takip ediliyor. Bu sebeple de henüz net bir ölçüm değeri olmasa da, bu da farklı bir bakış açısı katıyor tartışmaya. Aslında pozitif gördüğümüz açılar negatif, negatif gördüğümüz açılar pozitif olabilir mi?