Yapay zeka üretimi kısa video akışları yükseliyor: Şirketlerin hedefi ne?

Telefonu elinize alıp Instagram’a giriyorsunuz. Birkaç dakika Reels sekmesinde kaydırdıktan sonra sevimli kedilerin olduğu bir video dikkatinizi çekiyor. 2 dakika boyunca kesintisiz bir biçimde videoyu izliyor, kedilerin sevimli davranışlarına hayran kalıyorsunuz. Ekranı tekrar kaydıracakken alt kısımda bir etiket görüyorsunuz: “AI ile üretildi.” 

Bu etiket, şimdilik Instagram, TikTok ve YouTube gibi platformlarda nadiren karşılaştığımız bir bilgilendirme metni. Fakat sosyal medya, hızla bu etiketle dolup taştığı bir geleceğe doğru ilerliyor. Hatta öncü şirketlerin erken aşama denemeleri, yakında en popüler sosyal medya platformlarına yalnızca yapay zeka üretimi içeriklerin yer aldığı ve insan üretiminin neredeyse tamamen yok olduğu sekmelerin entegre edilebileceğini ortaya koyuyor. 

Rakamlar: Diğer yandan anketler, kullanıcıların henüz bu tip bir sosyal medya deneyimine hazır olmadığını gösteriyor. Zira TechSmith’in geçen yıl altı ülkeden 1000 katılımcıyla yaptığı bir anket çalışması, izleyicilerin %90'ının yapay zeka üretimi videolar konusunda endişeli olduğunu ortaya koyuyor. 

• Bu endişe, katılımcıların %45’inde doğruluk, %24’ünde kalite, %21’inde ise kaynak  belirsizliğinden kaynaklanıyor. 

Geniş açı: Yakın zamanda Meta, yapay zeka destekli sohbet robotu Meta AI’ın mobil uygulaması ve web sitesinde kullanıma sunduğu yeni bir sekmeyle konuya ilişkin tartışmaların fitilini ateşledi. “Vibes” adlı sekme, kullanıcıların yapay zeka destekli kısa videolar oluşturmasına ve paylaşmasına olanak tanıyor. TikTok ve Instagram Reels akışına benzeyen sekmede kullanıcıların karşılaştığı her video, yapay zeka tarafından üretiliyor. 

Meta CEO’su Mark Zuckerberg’ün Vibes’ın duyurusunu yapmak için paylaştığı gönderide sekmedeki içeriklerden birkaç örnek de yer alıyor. Bu videolardan birinde tüylü bir hayvanın bir küpten diğerine atladığı, bir diğerinde bir kedinin hamur yoğurduğu görülüyor. Başka bir örnek videoda ise bir kadın Antik Mısır manzaralı bir balkonda selfie çekiyor. 

• Kullanıcılar, Vibes’da sıfırdan bir video oluşturabiliyor veya akıştaki bir video üzerinde düzenleme yapabiliyor. Oluşturulan videolara, yayına almadan önce görsel ve müzik eklenebiliyor. Videonun stili de yapay zekayla değiştirilebiliyor.

• Platform, akıştaki video önerilerini zamanla kullanıcının izleme alışkanlıklarına göre kişiselleştiriyor.

• Vibes’da paylaşılan videolar, başka kullanıcılara direkt mesaj (DM) olarak gönderilebiliyor ve Facebook hikayeleri ile Instagram’ın Reels sekmesinde de paylaşılabiliyor.

Önemli ayrıntı: Vibes’ın ilk sürümü, Midjourney ve Black Forest Labs’in video üretim modellerinden güç alıyor. Fakat Meta, Vibes için kendi video modelini de geliştiriyor.

• Meta AI’a seçili ülkelerde Meta’nın sosyal ağları Instagram, Facebook ve WhatsApp üzerinden de erişilebiliyor. Bu entegrasyon, birçok ülkede belirli özelliklerle sınırlı tutuluyor. 

• Fakat Meta’nın Meta AI’ı bağımsız bir platform hâline getirmeden önce sosyal medya platformları üzerinden kullanıma sunmuş olması ve asistanın işlevlerindeki sosyal ağ odağı nedeniyle Vibes’ın ileride Instagram ve Facebook’ta da kullanıma sunulabileceği tahmin ediliyor. 

Bununla birlikte: Meta’dan hemen sonra OpenAI’dan da benzer bir hamle geldi. Şirket, en yeni video üretim modeli Sora 2’den güç alan sosyal medya platformu Sora'yı ABD'de ve Kanada'da kullanıma sundu. Dikey video akışı bulunan ve kullanıcının ekranı kaydırarak videolar arasında gezinebildiği platformun TikTok’a çok benzediği bildirildi. 

Şimdilik yalnızca davetle girilebilen uygulama, sadece yapay zeka desteğiyle üretilen videoların paylaşılmasına olanak tanıyor. Sora 2 ile maksimum 10 saniye uzunluğunda videolar oluşturulmasına olanak tanıyan uygulamada, bir kimlik doğrulama aracı da bulunuyor. Tek seferlik bir video ve ses kaydıyla kimliğini doğrulayan kullanıcılar, kendi görüntülerinin bulunduğu videolar üretebiliyor. 

Kullanıcılar ayrıca, kendi doğrulanmış görüntülerini onları etiketleyerek videolarında kullanmalarına izin vermek için diğer kullanıcılarla paylaşabiliyor. OpenAI, bir kullanıcının görüntüsü başka bir kullanıcının yapay zeka üretimi videosunda kullanıldığında ilgili video hiçbir zaman paylaşılmasa bile görüntüsü kullanılan kişiye bildirim gönderiyor. 

• Akıştaki video önerileri; geçmiş Sora etkileşimleri, konum, gönderi etkileşimleri ve ChatGPT sohbet geçmişine göre kişiselleştiriliyor.
• Sora 2, telif haklarına ilişkin kısıtlamalar nedeniyle bazı komutlarda video üretmeyi reddedebiliyor. Ayrıca OpenAI, önceki modelin aşırı iyimser olduğuna ve metin komutunu uygulayabilmek için gerçekliği çarpıtabildiğine, fakat Sora 2'de bu problemin çözüldüğüne işaret ediyor. 

YouTube da Shorts’a Veo 3’ü entegre etmişti 

YouTube da yakın zamanda kısa video sekmesi Shorts’a Google’ın video üretim modeli Veo 3’ün Veo 3 Fast adlı bir versiyonunu entegre ederek benzer bir hamle yapmıştı. Söz konusu entegrasyon, Meta ve OpenAI’ın projelerinde olduğu gibi Shorts akışını tamamen yapay zeka üretimi videolarla doldurmasa da kullanıcıların Shorts için yapay zeka desteğiyle 480 piksel çözünürlükte videolar üretmesine olanak tanıyor. Bu yapay zeka üretimi videolara ses efektleri, arka plan sesleri ve senkronize diyaloglar da eklenebiliyor. 

Ek olarak: Kullanıcılar, Veo 3 ile sabit görüntüleri hareketli videolara da dönüştürebiliyor. Örneğin hareketsiz bir görüntüdeki özne, dans ettirilerek canlandırılabiliyor. 

• Entegrasyon, videolarda metin komutlarıyla stilin özelleştirilmesine veya nesne eklenip çıkarılmasına da olanak tanıyor. 

Dahası: Markalar da maliyet ve zaman tasarrufu için giderek artan oranda yapay zeka üretimi reklam görselleri ve videolarına yöneliyor. Bu videolar da sosyal ağların kısa video akışlarında sürekli olarak dolaşıma giriyor. 

• Örneğin Amazon, reklam platformu Amazon Ads’de test ettiği yapay zeka destekli video oluşturma aracını Haziran ayında ABD’de yaygın kullanıma açtı. 

• Araç, sabit görüntüleri hareketli hâle getirerek ya da mevcut videolardan alınan klipleri derleyerek maksimum 21 saniye uzunluğunda reklam videoları oluşturabiliyor. Birden fazla sahneye sahip reklamlar da oluşturabilen araç, 6 farklı sonuç üretiyor. Kullanıcılar, bu sonuçlar arasından tercihte bulunabiliyor ve videoya markalarının logosunu ekleyebiliyor. 

Eleştiriler: Hâlihazırda yapay zeka üretimi sentetik içeriklerle dolup taşan ve organik içeriğe erişimin zorlaştığı TikTok ve Reels’ın yapay zeka destekli bir versiyonu, kullanıcılar tarafından yaygın olarak talep edilen bir yenilik değildi. Bu nedenle Zuckerberg’ün Vibes’ın duyurusunu yaptığı gönderi, büyük oranda eleştirel yorumlar aldı. 

Gönderi altındaki en popüler yorumlardan biri, “Kimse böyle bir şey istemedi” ifadelerini içeriyordu. Bir yorumda “Kankam kendi uygulamasında yapay zeka saçmalığını paylaşıyor” ifadelerine yer verirken diğer bir yorumda bir kullanıcı, “Sanırım herkes adına konuşuyorum: Ne?” diyordu. 

Şirketler neden yapay zeka üretimi video akışlarına yöneliyor? 

Az sayıda kullanıcı, Meta ve OpenAI’ın üzerinde çalıştığı türden bir video akışında da içerik fikrinin kullanıcı tarafından geliştirildiğini ve nihayetinde videonun yine kullanıcı tarafından üretildiğini savunuyor. Bu tip bir akışta videolar yüzde yüz gerçek görüntülerle oluşturulmasa da artık bu doğrultuda yeni bir içerik üretim anlayışının konuşulmaya başlanacağı belirtiliyor. 

Öte yandan: Birçok kişiye göre tamamen yapay zeka üretimi videolardan oluşan bir sosyal ağ akışı, pek çok riski de beraberinde getiriyor. İçeriğin değersizleşmesi, bu risklerin başında geliyor. Zira içerik üretiminin kolaylaşması ve sonsuz sayıda içerik, aynı zamanda büyük bir anlamsızlık da doğuruyor. Analistler, akışlar dur durak bilmeden dolup taşarken organik içerik üretiminin eski değerini kaybedeceğine, izlenen videoların değerinin azalacağına ve tüm içeriklerin birbirinin tekrarı gibi görünmeye başlayacağına işaret ediyor. 

Orijinallik krizi de ayrı bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. İnsan eliyle üretilen videoların görünmez hâle gelmesi ve özgünlük hissinin kaybolması, kullanıcıyı sürekli sentetik içerik izlemeye zorlayarak gerçeklik algısını bozma ve sosyal medyanın gerçek amacının kaybolmasına neden olma potansiyeli taşıyor. 

• Bazı sektör uzmanları, bu tip bir sosyal medya kullanımının insan üretimi içeriklerin az bulunur hâle gelecek olması nedeniyle daha çok öne çıkmasına ve değerinin artmasına neden olabileceğini de savunuyor. 

Ayrıca bu akışlarda yapay zeka desteğiyle çok sayıda sansasyonel ve asılsız bilgi içeren videonun üretilmesi ve gerçekmiş gibi servis edilmesi riski de bulunuyor. Bu tip bir senaryo da toplumsal ve kültürel krizlere yol açma potansiyeli taşıyor. 

Perde arkası: Meta’nın duyurusu, kullanıcı için herhangi bir amaca hizmet etmeyen bu tip bir projenin arkasında nasıl bir amaç olabileceği sorusunu da gündeme taşıyor. Analistlere göre kullanıcının platformda kalma süresini maksimuma çıkarmak ve reklam ekonomisini korumak, bu sorunun başlıca yanıtları arasında yer alıyor. 

Yapay zeka üretimi bir kısa video akışı, en temelde akışın hiç bitmemesini garantiliyor. Bu da insanlar içerik üretmeyi bıraksa bile video akışının her zaman dolu kalmaya devam edeceği anlamına geliyor. Sonsuz bir akış, platformlar için kullanıcıyı daha uzun süre platformda tutma ve böylece reklam gösterecek daha fazla zaman kazanma ve alan yaratma avantajı yaratıyor. 

• Telif riskini minimuma indirme de bu tür bir video akışının yarattığı avantajlar arasında bulunuyor. Yapay zeka tarafından yaratılan bir akış, platformların insan içerik üreticilerine bağımlılığını azaltıyor ve telif haklarından doğabilecek sorunları minimuma indiriyor. 

Yapay zeka üretimi video akışı, teknoloji devlerinin veri toplama ihtiyacına da hizmet ediyor. Bu tip bir akışta sınırsız sayıda içerik dolaşıma girebiliyor ve sonsuz sayıda video test edilebiliyor. Kullanıcıların hangi yapay zeka üretimi içeriklere tepki verdiğini ölçmek, model eğitiminde de işlevsellik sağlıyor. 

Web 2.0’a fiilî olarak veda mı ediyoruz?

Bazı analistlere göre yapay zeka tarafından üretilen bir sosyal ağ akışı, kullanıcıların yalnızca içerik tüketicisi olmaktan çıkıp üretilen içeriklere katkı sağladığı ve içerik üreticisi hâline geldiği Web 2.0 çağından fiilî bir ilerlemeyi temsil ediyor. Zira bir sonraki durak olarak görülen Web 3.0, içerik üretimi ve anlamlandırma sürecini otomasyona bağlayarak büyük oranda web ve yapay zeka teknolojilerine devretmeyi vadediyor. 

Perspektif: Yapay zekanın ürettiği içeriklerin akışı doldurmaya başlaması, yalnızca teknolojik bir yenilik değil; kültürün rotasını kimin çizdiğini de sorgulatan bir kırılma noktası. Bugüne kadar trendler, milyonlarca kullanıcının paylaşımlarıyla şekillenirken yarının popüler kültürü belki de algoritmaların hayal gücüne teslim edilecek. 

Ayrıca bu tür bir akış, sosyal medyanın insanları birbirine bağlama amacının da giderek bulanıklaşmasına yol açma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, bu dönüşüm hızlanırsa sosyal medyanın bir paylaşım alanı olmaktan çıkabileceğine, hatta kullanıcıların kendini gerçek insanların olmadığı ve algoritmaların makineler için üretim yaptığı distopik bir içerik evreninde bulabileceğine işaret ediyor. 

• Editörün önerisi: Zıplayan tavşanlar üzerine bir deneme: Yapay zeka çağında sahte içeriği nasıl tespit edebilirsiniz? | Quando, Doğa Yurduneri