Yeşil şehirler

Covid-19 salgını sistemik bir kriz karşısında ülkelerin, şirketlerin ve bireylerin tek başına ayakta duramadığını gösterdi. Küresel iş birliğinin öneminin anlaşıldığı bu dönemde ülkeler, iklim krizi için yeşil ekonomiyi esas alan politikalara yönelmeye başlarken otomotiv endüstrisinde elektrikli araçlar (EV) dönüşümü dünya çapında hızlandı. Temiz enerji devriminin en önemli ayağı olan elektrikli araçların üretiminin ve tüketici talebinin artmasıyla önümüzdeki on yıl içerisinde milyonlarca yeni otomobilin ve kamyonun şehirlerde boy göstermesi bekleniyor. Yeni düzende araçlar, benzin istasyonlarından yakıt almak yerine halka açık şarj noktalarından faydalanacak. Peki, bu yeni dünyaya şehirlerin altyapıları veya batarya teknolojileri ne kadar hazır?

• Bataryanın önemi: Gezegene salınan sera gazlarını azaltmak için fosil yakıtlarla çalışan araçların çoğunun elektriklenmesi gerekiyor ve bu sistem için yenilenebilir enerjiyle üretim şart. Fakat kömür veya doğalgaz temelli geleneksel elektrik santrallerinin aksine çoğu yenilenebilir enerji kaynağı her zaman elektrik tedarik edemiyor. Rüzgâr çiftlikleri sakin günlerde verimsiz olduğu gibi güneş panelleri içeren sistemlerde de geceleri hiçbir şey üretemiyor. Bu nedenle batarya teknolojileri bir şehrin enerji sisteminde en önemli enerji depolama seçeneği olarak ortaya çıkıyor. Bloomberg Yeni Enerji Fonu’na (BNEF) göre 2010’da kilovat-saat başına 1100 dolar olan lityum iyon pil fiyatları 2020’de %89’luk bir düşüşle 137 dolara kadar düştü. 2024'te ise kilovat-saat başına 100 doların altına düşeceği tahmin ediliyor. Böylece uygun maliyetlerden ötürü sürücülerin elektrikli araçlara yöneliminin hızlanması bekleniyor.
   
• Batarya yarışı: Şu anda Çin dünya pil arzının %79’una sahip. Yerli tedarikçilere sübvansiyonlar veren ülke, "Made in China 2025" girişimiyle yüksek teknoloji endüstrileri listesine bataryaları koydu. 2035 yılına kadar pillerin güneş santrallerini, rüzgâr çiftliklerini ve diğer karbonsuz güç kaynaklarını yedeklediği yeşil bir elektrik şebekesi arzulayan ABD Başkanı Joe Biden ise  kullanılacak pillerin Çin'den ithal edilmesi yerine ABD'de üretilmesini istiyor. Ayrıca, Biden’ın planları arasında günümüzün lityum iyon pillerinin maliyetlerini %90 oranında düşürmek amacıyla yeni kimyasalları ve büyük ölçekli enerji depolama teknolojilerini araştırmak için sektöre para pompalamak da var.
   
• Şehirlerin değişimi: Yeni düzende elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla şarj merkezlerinin erişimi ve rahatlığı şehirlerin planlamasında önceliklerden biri hâline gelecek. Günümüzde elektrikli araç sahibi birinin evine şarj düzeneği kurması ve aracı gece prize takması aylık iki bin dolara mal oluyor. Birçok eyalet ve elektrik şirketi, maliyeti düşürmeye yardımcı olmak için teşvikler sunsa da günlük hayatta kitlesel bir kullanım için şehirler şimdilik hazır değil. Etkili bir şarj ağı oluşturmak için küreselde 2040'a kadar 290 milyon şarj noktası kurulması gerekiyor ki bu da yaklaşık olarak 500 milyar dolarlık bir yatırıma karşılık geliyor. En önemli kamu hizmetlerinden biri hâline gelecek şarj noktalarını artırmak için Biden, ABD'de 2030 yılına kadar beş yüz bin yeni şarj cihazı inşa etme hedefleri olduğunu açıkladı. Şehirlerin yeniden dizayn edilmesini sağlayacak bu altyapının finansmanı için kamu harcamalarının doğru kullanılması ve hükümetlerin koordinasyonu önemli olacak.
   
• Ne olacak? Austin Enerji Enstitüsü’ne göre her ABD vatandaşının EV kullanması durumunda ülkede bugün olduğundan yaklaşık %25 daha fazla elektrik tüketilecek. Dolayısıyla kamu kurumlarının bu durumla başa çıkmak için çok sayıda yeni enerji santrali inşa etmesi ve iletim ağlarını artırması gerekiyor. Teksas Üniversitesi'ndeki araştırmacılara göre her ne kadar elektrik ve benzinin gelecekteki fiyatlarını tahmin etmek zor olsa da EV'lerin yaygın kullanımının toplam ulaşım maliyetlerini azaltması bekleniyor.

Batarya teknolojilerine ve altyapının geleceğine dair daha fazlası için Aposto! yayıncılarından Çevreci Geek'in “5 Dakikada Şarj Olan Elektrikli Otomobiller Geliyor, Hazır mıyız?” başlıklı yazısına göz atabilirsiniz.