<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; Yeni COVID varyantı "Cicada" yayılıyor: İlk kez 2024 sonunda tespit edilen ve bir süre durgun seyreden BA.3.2 (Cicada) varyantı, Avrupa’daki vakaların yüzde 30’undan sorumlu hale gelerek yeniden hızla yayılmaya başladı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılar: Adını periyodik olarak ortaya çıkan ağustos böceğinden alan varyant, Omicron soyundan gelse de "spike" proteininde 70'ten fazla mutasyon taşıyor. Uzmanlar, bu genetik değişikliklerin bağışıklık sisteminden kaçışı kolaylaştırabileceğini ve mevcut aşıların etkinliğini bir miktar düşürebileceğini belirtiyor.</li></ul>

Aposto Gündem

Yaşamın göz kamaştırıcı mucizelerinden biri, canlıların genomlarını neredeyse hatasız bir şekilde kopyalayabilmesi… “Neredeyse hatasız” diyoruz zira DNA replikasyonunda “mutasyon” denen kopyalama hataları, oranı milyarda birin altında olsa da mevcut. Genetik şifre sıfır hatayla kopyalansa, bir diğer ifadeyle nadir görülen mutasyonlar ya da sadakatsizlik olmasa yaşamın evrimleşmesi ve değişen koşullara ayak uydurması mümkün olmayacak ve kuvvetle muhtemel canlılar varlığını sürdüremeyecekti.Jim Al-Khalili ve Johnjoe McFadden'ın popüler kitabı Life on the Age: The Coming of Age of Quantum Biology’de yer alan ifade oldukça çarpıcı:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(39, 46, 113); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(39, 46, 113); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Azıcık sadakatsizlik, yeterli zaman tanınırsa büyük işler başarır.”&nbsp;</blockquote>Bu olgu, tüzel kişilikler, yani şirketler için de geçerli olabilir. Bu argümanı desteklemek için sadakat ve sadakatsizlik tutumları içeren&nbsp;iki örneği kıyaslamak yerinde olacaktır.&nbsp;Sadakat örneğimiz, Intel olacak. ABD merkezli işlemci üreticisi Intel’in eski CEO’su Paul Otellini, 2005 yılında şirketin yönetim kuruluna NVIDIA’yı satın alma talebini sunar. O tarihlerde Intel’in piyasa değeri, 100 milyar doların üzerinde... NVIDIA’nın, şirkete yaklaşık 20 milyar dolara mâl olacağı tahmin ediliyor.CEO’nun NVIDIA’yı satın almak istemesinin nedeni, Intel’in zayıf olduğu ekran kartı üretimi konusunda NVIDIA’nın uzmanlaşmış olması. O yıllarda işlemci pazarı baskın durumda; ekran kartı pazarı ise yeni yeni filizleniyor. Ekran kartlarını kanatlandıracak yapay zeka çalışmaları dikkat çeker durumda, ancak henüz bir devrimden söz edilmiyor.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">CEO’nun teklifi reddedildi</h2>CEO Otellini’nin teklifini Intel’in yönetim kurulu reddeder. Kurula göre hem satın alım pahalı olacaktır, hem de iki şirketin entegrasyonu kolay olmayacaktır. Yani “İyi bildiğimiz, oturmuş işimizi yapmaya devam edelim” diyerek tipik bir sadakat örneği gösterirler. NVIDIA’yı satın almak yerine Intel, mevcut operasyonlarını tehlikeye atmayacak biçimde kendi ekran projesi Larabee’yi hayata geçirir. x86 mimarisinden güç alan bir tür hibrit çip olan Larabee, ne yazık ki başarısızlıkla sonuçlanır.&nbsp;2016 yılı başlarında ise NVIDIA’nın piyasa değeri&nbsp;20 milyar doların biraz üzerindeyken Intel’in piyasa değeri, 140 milyar dolar seviyesindedir. Bu tarihlerde Intel’in yaklaşmakta olan yapay zeka devrimi ve olası sonuçlarını öngörmeye başladığını tahmin ediyoruz. Nitekim şirket, 2016 yılında ekran kartları üzerine çalışan Nervana System ve Movidius’u satın aldı; 2019 yılında ise Haban Labs’i bünyesine kattı.Ancak bu satın alımlarla NVIDIA’nın performansını yakalamak mümkün olmadı. Sadakat, Intel’i hayatın gerisinde bıraktı. 2019 yılının ortalarına gelindiğinde Intel’in piyasa değeri, 200 milyar doların biraz üzerindeydi. NVIDIA’nın değeri ise 80 milyar dolar seviyelerine gelmişti.&nbsp;NVIDIA’nın bugünkü piyasa değeri, 3,3 trilyon dolar civarında. Intel’inki ise 100 milyar doların altında. Şirket, 2024 yılının ortalarında başlattığı 10 milyar dolarlık tasarruf paketini uygulamaya çalışıyor ve bu kapsamda 15 bin Intel çalışanının işine son verilmesi planlanıyor.&nbsp;Eski ABD Başkanı Joe Biden’ın imzaladığı çip kanunun yeni başkan Donald Trump tarafından yürürlükten kaldırılacak olması nedeniyle muhtemelen Intel’in ticari sorunları daha da büyüyecek. Zira şirket, kanun üzerinden elde ettiği 7-8 milyar dolarlık devlet desteğinden mahrum kalacak.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sadakatsizlik örneği: Shell &amp; Turcas Petrol</h2>Sadakatsizlik örneği ise Türkiye’den… Akaryakıt dağıtımcısı Shell &amp; Turcas Petrol’ün Türkiye çapındaki 1170 istasyondan oluşan Shell markalı ağı, akaryakıt terminalleri, madeni yağ üretimi ve pazarlama faaliyetleriyle 2023 yılında 246 milyar lira net satış hasılatına ulaşmış. Fakat şirket, hayatın akışını, varlıklarının değerini ve akaryakıt satışına ilişkin giderek sıkılaşan kamusal düzenleme rejimini hesaba katarak içten yanmalı motora sahip geleneksel araçlara yönelik perakende akaryakıt satışı işine iki noktada sadakatsizlik örneği göstermiş.&nbsp;Bunlardan birincisi, elektrikli otomobil devrimini dikkate alarak geleneksel bir akaryakıt istasyonundan elektrikli araçlara da şarj olanağı sağlayan hibrit istasyonlara dönüşüm. Bu, esasında son derece anlaşılabilir küçük bir sadakatsizlik örneği…Asıl sadakatsizlik ise şirketin akaryakıt dışı satışlara odaklanması. Şirket, seyahatleri sırasında yolcuların akaryakıt ihtiyaçlarını karşılamanın yanı sıra onlara kahve deneyimi yaşatma, sıcak fırın ürünleri sunma ya da Shell tarafından ürettirilen ve başka lokasyonlarda bulamayacakları içecekleri satma misyonunu da üstlendi.&nbsp;Bu misyon netice vermiş olacak ki şirket CEO’su, basına verdiği demeçlerde istasyonların, toplam gelirlerinin yaklaşık yarısını&nbsp;akaryakıt dışı satışlardan elde edebildiğini söylüyor. Select markalı premium market konsepti, patentli yiyecek-içecek markası deli2go’nun ürünleri ve Shell istasyonlarının Türkiye’nin üçüncü en büyük kahve satıcısı unvanını elde etmesi, söz konusu sadakatsizliğin olumlu çıktıları arasında yer alıyor.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Şirketler, yaşamın temel kurallarına tâbi</h2>Ünlü bilim insanı Erwin Schrödinger, 1944 yılında Cambridge Üniversitesi’nin yayınevi Cambridge University Press tarafından basılan What is Life adlı kitabında mutasyonların genler içinde bir tür kuantum sıçramayı temsil ediyor olabileceğini ileri sürmüştü. Bilindiği üzere Schröndinger bir fizikçi... DNA keşfi ile Nobel ödülüne layık görülen Francis Crick ise bu yapıtı “DNA’nın keşfinden önce genetik depolama sistemini anlatan en iyi kitap” olarak nitelendirmişti.&nbsp;Sonuç olarak biraz sadakatsizliği göze alıp kuantum sıçraması yaşayan Shell &amp; Turcas Petrol, değişime güçlenmiş bir biçimde uyum sağlıyor. İşlemci üretimini kodlayan ve şirket genlerini hatasız biçimde kopyalayabilen, ancak ihtiyaç duyduğu mutasyonu hayata geçiremeyen Intel ise yaşam mücadelesi veriyor. Yani yaşayan bir organizma olan şirketler de son tahlilde yaşamın temel kurallarına tâbi…

Quando İçgörü

Canlılar, genomlarını neredeyse hatasız bir şekilde kopyalayabiliyor. Fakat genetik şifre sıfır hatayla kopyalansa, diğer bir ifadeyle sadakatsizlik olmasa kuvvetle muhtemel hiçbir canlı varlığını sürdüremeyecekti. İşte bu türden bir sadakatsizlik, yaşayan bir organizma olan şirketlere de lazım. 

Biraz sadakatsizlik şirketlere de lazım

<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir? Söyleşi. Bir Balıkmışım Bacakları Olan sergisinin küratörü Eda Berkmen ve Övül Ö. Durmuşoğlu ile Eva Koťátková’nın sanat pratiğini konuşacağız.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nerede? Arter - Galeri 0</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ne zaman? 25 Mayıs Perşembe 19.00</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Neden gitmeli? Serginin rüya, gündüz düşü ve mutasyon kavramları etrafında yarattığı farklı oyun sahalarını, güvenli alanları ve birlikte yaşama önerilerini inceleyerek Koťátková’nın eserlerini eko-feminist bir bakış açısından ele alacak bir konuşma bizi bekliyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Not almalı: Eva Koťátková, 27 Ağustos 2023'e kadar Arter’in giriş kat galerisinde görebileceğin Bir Balıkmışım Bacakları Olan başlıklı kişisel sergisinde bireylerin toplumsal yapılar içerisinde büründükleri rollerin ve bunların sisteme bağlı gerekçelerinin yanı sıra sanat eserlerinin sunumunu mümkün kılan kurumsal çerçeveleri irdeliyor. Sanatçının ziyaretçileri işbirlikçiler olarak konumlandırdığı ve yapıtlarında normatif kurumların bireylerin bedenlerini, zihinlerini, hareketlerini ve kimliklerini şekillendirme biçimlerine odaklandığı bu sergiyi dokunarak, hareket ve hayal ederek keşfetmekte yarar var. Sanatçının çizim, kolaj, fotoğraf, video, performans ve heykel gibi çeşitli mecralar kullanarak ürettiği yapıtlarında okullara, hapishanelere ve psikiyatri kurumlarına ait imgelerin yanı sıra &nbsp;yerleşik tahakküm sistemlerini tersyüz ederek yaratıcı ifadeye, empatiye ve hayal gücüne yer açan güvenli alanlar yaratışına şahit oluyoruz. Normatif tanımlamaların ve kimliklerin ötesinde birbirimizle ilişki ve bağ kurmanın, yalıtılmış adalar yerine ağlar ve kolektif organizmalar inşa etmenin ve sesi yeterince duyulmayanların hikâyelerini dinlemenin önemini vurguyan sergi kapsamında gerçekleşecek Gerçeklik Engel Olmadığında başlıklı söyleşiye katılımın ücretsiz olduğunu ve kayıt gerektirmediğini de hatırlatalım.</li></ul>

Aposto İstanbul

Eva Koťátková’nın “Bir Balıkmışım Bacakları Olan” başlıklı kişisel sergisi kapsamında düzenlenen bir söyleşi.

Eko-feminist bir söyleşi: Gerçeklik Engel Olmadığında

Haberlerde görmüş olmanız muhtemel, evet, dünyanın yeni bir koronavirüs varyantı var: Afrika kıtasının güneyinde ortaya çıkan Omicron. Afrika’da ortaya çıkmasına ve Türkiye dahil pek çok ülkenin varyantın görüldüğü ülkelerden uçuşları durdurmasına rağmen, Omicron kendini batı medeniyetlerine kopyalamayı başarmış görünüyor. İngiltere ve Hollanda’nın da dahil olduğu altı Avrupa ülkesi, İsrail, Avustralya, Hong Kong…&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Anında incelemeye alındı</h2>Tıpkı delta varyantı gibi, Omicron da hızla yayılabilir. Daha bulaşıcı olan bu varyanta karşı mevcut aşıların koruyucu olup olmadığı da henüz netleşmiş değil. Fakat bir de işin olumlu tarafından bakalım, bu defa bilim dünyası konuya hızlı bir giriş yapmış durumda.İlk vakalardan sadece 36 saat sonra 100 enfekte hastadan veriler toplandı ve incelemeler başladı. Aynı şekilde başta Moderna ve BioNTech olmak üzere aşı firmaları da hızla verileri incelemeye başladı. Şimdi dünyanın iki hafta gibi bir süreye ihtiyacı var. Sonuçlar ancak iki hafta sonra ortaya çıkacak ve mevcut aşıların Omicron’dan bizi koruyup korumayacağı ancak o zaman belli olacak.Lakin ne yazık ki, ilk veriler çok iç açıcı değil. Omicron’un geçirdiği mutasyonların mevcut aşılara direnç gösterebileceğinden endişe ediliyor. Aşılı insanlar yaşamsal tehlike yaşamasalar da enfekte olma yüzdelerinin ve hastalığın şiddetinin artması ihtimalinden korkuluyor. Tabi bunlar henüz varsayım aşamasında.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Aşılar revize edilebilir</h2>Ayrıca aşı firmaları, olası bir durumda aşıları gerekli şekilde revize edebileceklerini söylüyor. Fakat bu tabi, yeni bir aşı demek. Bir de, doğal bağışıklığın tehlikeye girme ihtimali mevcut. Güney Afrika’da daha önce Covid-19 geçiren hastaların Omicron varyantıyla yeniden hasta olması bilim insanlarını varyantın doğal bağışıklığın önüne geçme ihtimali açısından endişelendiriyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“Felaket kokteyli” deniyor</h2>Bilim çevreleri bir konuda hemfikir: Omicron zor bir varyant. Toplamda 50 mutasyona sahip. Virüsün sadece “spike” adı verilen çıkıntılı kısmında 26 daha önce benzeri görülmemiş (toplamda ise 30) mutasyon yer alıyor. Bu rakamın Delta varyantında 10, Beta’da ise altı olduğunu düşünecek olursak, ne kadar güçlü bir varyantla karşı karşıya olduğumuzu anlayabiliriz. Ayrıca Omicron’a Delta ve Beta’nın en güçlü yönlerini aldığı için bir tür “felaket kokteyli” benzetmeleri yapılıyor.Kısacası bu kış zor geçecek. Maskeleri yüzümüzden asla ve asla indirmemeye, sosyal mesafeye her zamankinden daha fazla dikkat etmeye devam edeceğiz. Tabi, buna karşın abartılı bir paniğe de gerek yok. Bilim insanları virüsü salgının başına göre çok daha iyi tanıyor ve çok daha hızlı müdahale edebiliyor.

mutasyon ile ilgili hikayeler