124 trilyon dolarlık mirasın %70'i kadınlara gidecek: Finansal okuryazarlık uçurumu nasıl kapatılır?

ABD’de 23 yıl içinde baby boomer kuşağı ve öncesinin, mirasçılarına ve yardım kuruluşlarına 124 trilyon dolarlık varlığı devredeceği tahmin ediliyor. Üstelik Bank of America, bu mirasçıların %70’inin kadınlardan oluştuğunu söylüyor. 

• Fakat tarih boyunca parayı yönetmekten çok, para için endişelenmeye alıştırılan kadınlar, bu devasa mirası yönetme ve finansal planlama yapma konusunda bir güvensizlikle karşı karşıya. 

Araştırmalara göre pek çok kadın, kontrolüne geçecek bu serveti yönetme konusunda kendini yeterince güçlü hissetmiyor. Tarihin en büyük servet transferinin gerçek bir güç transferine dönüşebilmesi için ise kadınların finansal özgüvenini artıracak adımlar atılması gerekiyor. 

• Bilgi notu: "Büyük servet transferi" ifadesi, başta ABD olmak üzere birçok ülkede devam eden kuşaklar arası servet transferini ifade etmek için kullanılıyor. Baby boomer kuşağı, mirasçılarına yüklü miktarda servet bırakıyor.

Yine erkekler mi gücü elinde tutacak?

Mirasçıların çoğunluğunun kadın olması, finansal eşitsizliği bozmak açısından kulağa iyi bir haber gibi geliyor. Fakat analistler, kadınların bu geçiş sürecinde finansal planlama ve para yönetimi konusundaki özgüven açığı nedeniyle geride kalabileceğinden, bu servetin yine dolaylı olarak erkekler tarafından yönetileceğinden ve yeni bir eşitsizlik alanı doğacağından endişe ediyor. 

Fortune En Güçlü Kadınlar Zirvesi’ne katılan Fidelity Investments yöneticisi Karla D’Alleva Valas, yüksek gelirli kişilerin otomatik olarak finansal özgürlüğe sahip olduklarına dair varsayımın bir efsaneden ibaret olduğunu söylüyor:

“Gerçek finansal özgürlük, yalnızca para kazanma pratiğine duyulan güvenden değil, net ve uyarlanabilir bir finansal plana sahip olmaktan geçer.”

Rakamlar: JPMorgan’ın Mart ayında yayımladığı bir araştırma da erkeklerin %60’ının, uzun vadeli finansal planlamalara öncülük ettiğini gösteriyor. Kadınlarda ise bu oran %25’e düşüyor. 

Kadınların önündeki en büyük engelin yıllarca finansal sistemlerden izole edilmiş olmalarından kaynaklanan bilgi eksikliği olmadığını vurgulayan D’Alleva Valas, yatırımları büyütmede aktif rol oynama konusunda duyulan özgüven eksikliğinin de önemli bir engel olacağını ifade ediyor. 

Psikolojik bariyerler ciddi bir risk faktörü

HerMoney Media CEO’su Jean Chatzky, yetiştirilme sürecinde kadınların önüne koyulan psikolojik bariyerlerin de ciddi bir risk faktörü olduğunu söylüyor. Tüm kadınların kafasında paraya dair bir anlatı bulunduğunu, fakat bu anlatıların öğretilerle değil, duyulan ve özümsenen hikayelerle ortaya çıktığını vurgulayan Chatzky’ye göre kadınlar, çocuk bakımı, daha yüksek sağlık maliyetleri, daha uzun yaşam süresi ve ücret adaletsizliği gibi pek çok zorlukla karşı karşıya kalıyor. Bu zorlukların tümü, kadınların parayla ilişkisini ve finansal planlamaya ilişkin özgüvenini etkiliyor. 

Erkeklerin ailelerine bakmaları ve eve ekmek götürmeleri gerektiğine inandırılarak yetiştirildiğini belirten Chatzky, aynı beklenti kadına yüklendiğinde ve daha fazla para kazanarak evin geçimini üstlenen kişi kendileri olduğunda bile kadınların evde daha fazla iş üstlenmek durumunda kaldığını söylüyor. 

Çözüm önerisi: Uzmanlara göre kadınlardaki bu güven açığını kapatmanın yolu, kız çocuklarının küçük yaşlarda finansal planlama konusunda eğitilmesinden geçiyor. Gates Vakfı’nın eski operasyon direktörü Connie Collingsworth, kadınların zorlu pozisyonlara yükseldiklerinde yaptıkları gibi finansal planlama söz konusu olduğunda da “cam tavanı” nasıl kıracaklarını göstermeleri gerektiğini ifade ediyor. 

• “Kızlarımızla bu konular hakkında konuşursak bence büyük bir dönüşüm yaşayacaklar” diyen Collingsworth, “Kız çocukları dinlemek istiyorlar. Bağımsızlığa ve planlarının ne olduğunu bilmenin getirdiği güce sahip olmak istiyorlar” ifadelerini kullanıyor. 

Çocukların erişebildiği fonları sınırlamanın ve bu fonların kötüye kullanılmasını engellemenin de önemli olduğunu vurgulayan Collingsworth, varlıklı ebeveynlerin çocuklarının çalışması ve 35-40 yaşına gelene kadar aile servetine erişememesi gerektiğini belirtiyor. 

Bununla birlikte: Kadınların para, yatırım, maaş ve birikim gibi konularda açıkça konuşmasının hâlâ birçok kültürde tabu olması, bilgi eksikliğini ve özgüven açığını besliyor. Bu yüzden kadınların birbirinden öğrenebileceği açık topluluklar ve mentorluk ağları oluşturulması ve finansal konularda konuşmanın normalleştirilmesi gerekiyor. Ayrıca uzmanlar, kadın finans liderlerinin, yatırımcıların ve girişimcilerin hikayelerinin görünür hâle getirilmesi ve rol modellerin sayısının artırılması gerektiğine işaret ediyor. 

Benzer şekilde okullarda ve işyerlerinde finansal okuryazarlık eğitimlerinin de artırılması ve temel finans, yatırım, risk yönetimi ve emeklilik planlama gibi konulara daha fazla yer açılması gerekiyor. 

Ayrıca: Bankalar, yatırım şirketleri ve fintech platformlarının, kadın kullanıcıların ihtiyaçlarına özel çözümler sunması da kritik önem taşıyor. Analistler, hükümet organlarının da kadınların yatırım davranışları ve servet yönetimi pratiklerine yönelik verileri sistematik biçimde izleyerek bu doğrultuda politikalar geliştirmesi gerektiğini söylüyor. 

İşyerlerinde finansal eşitlik politikaları geliştirilmesinin de güven açığını kapatmada önemli bir rol oynayacağı ifade ediliyor.