28 yılın ardından: Fed’in faiz kararı

Geçen hafta piyasalarda tüm gözler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) haziran ayı toplantısında alacağı faiz kararına çevrildi. Beklentiler, 50 baz puanlık faiz artışı olacağı yönündeydi; ancak toplantıdan beklentileri aşan bir sonuç çıktı. Fed, 28 yılın ardından ilk kez 75 baz puanlık faiz artışına giderek politika faizini %1,50-1,75 seviyesine çıkardı. Yetkililer, yıl sonuna kadar politika faizinin 175 baz puanlık faiz artışıyla %3,4 seviyesine çıkabileceğini öngörüyor.

Neden? Son iki senede; pandemi kısıtlamaları, tedarik zincirindeki aksaklıklar ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali gibi birçok sorunla karşılaşan merkez bankaları, enerji ve gıda fiyatlarındaki artışlar nedeniyle yükselen enflasyona çare bulmak adına para politikalarında sıkılaşmaya gitmeye başladı.

• Fed, ilk olarak mayıs ayı toplantısında 50 baz puanlık faiz artırımına gitti; ancak uygulanan sıkılaşma döngüsüne rağmen mayıs ayında enflasyon %8,6 ile 40 yılın zirvesine çıktı.

Kimler takip etti? Fed’in faiz kararını açıklamasının ardından gündeminde “yüksek enflasyon” olan birçok merkez bankası da benzer kararlar aldı.

• Birleşik Krallık Merkez Bankası (BoE), politika faizini 25 baz puan artırarak %1,25’e yükseltti. Ülkede enflasyon, geçen ay yıllık bazda %9 artarak 40 yılın zirvesine çıkmıştı. Banka, böylece üst üste beşinci toplantıda faiz artırmış oldu.
• İsviçre Merkez Bankası, 15 yılın ardından ilk kez faiz artışına giderek politika faizini 50 baz puan artışla -%0,25’e çıkardı. İsviçre'de yıllık enflasyon, yakıt ve kira fiyatlarındaki artışın da etkisiyle mayıs ayında %2,9'a çıkarak 2008'den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşmıştı.
• Hong Kong Para Otoritesi, faiz oranını 75 baz puan artışla %2’ye yükseltti.
• Brezilya Merkez Bankası, 50 baz puan artışla politika faizini %13,25’e çıkardı.
• Kuveyt Merkez Bankası, iskonto faiz oranını 25 baz puan artışla %2,25’e yükseltti.
• Bahreyn Merkez Bankası, gösterge olarak kullanılan bir hafta vadeli mevduat faiz oranını %1,75'ten %2,50'ye çıkardı.
• Katar Merkez Bankası, repo faiz oranı %1,75'ten %2,50'; borç verme faiz oranını %1,50'den %2,25'e çıkarırken, mevduat faiz oranını 50 baz puan artırarak %3,25'e getirdi.
• Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası da faiz oranını 75 baz puan artıran bankalardan oldu. Banka, mevduat faiz oranı %2,25'ten %3'e çıkardı.
• Suudi Arabistan Merkez Bankası, gösterge repo ve ters repo faiz oranlarında 50 baz puan artırıma gitti.

Şimdi ne olacak? Fed yetkilileri, enflasyonu 2022 sonunda %5,2’ye; 2023 sonunda ise %2,6’ya düşürmeyi hedefliyor. Dolayısıyla, Fed’in temmuz toplantısında da 75 baz puanlık faiz artışına gitmesi oldukça yüksek bir ihtimal olarak görülüyor. Uzmanlar, Fed’in faiz artışlarının reel ekonomide daralmaya neden olabileceği ve ABD’nin resesyon riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıyor. Yüksek enflasyona karşı savaş açan Fed öncülüğündeki merkez bankaları ise tüm risklere rağmen faiz artışlarına devam edecek gibi görünüyor.