58. SİYAD Ödülleri: Türkiye'de sinema nereye gidiyor?

Sinema Yazarları Derneği (SİYAD), 58. kez Türkiye'de sinemanın en iyilerini seçti. 24 Mart gecesi İstanbul Modern’de düzenlenen ve Ece Dizdar’ın sunduğu ödül töreninde, 2025 sinema yılının öne çıkan yapımlarından Gündüz Apollon Gece Athena, Yeni Şafak Solarken, Gecenin Kıyısı ve O da Bir Şey mi birden çok ödül kazandı.

• Nedir? 1977’de SİYAD’ın kurulmasıyla daha örgütlü bir hâl alan, öncesinde 1968’den itibaren sinema yazarlarının biraraya gelerek kazananlarını belirlediği ödüller.
• Bir adım geriden: 2025 yılında gösterime giren Türkiye yapımı filmlerin değerlendirildiği 58. SİYAD Türkiye Sineması Ödülleri’nin adayları 3 Mart’ta açıklanmış, derneğe üye sinema yazarlarının oylarıyla belirlenen aday listesinde Gürcan Keltek’in Yeni Şafak Solarken filmi 10 kategoride 11 adaylıkla öne çıkmıştı. Onu 10 adaylıkla Emine Yıldırım’ın Gündüz Apollon Gece Athena ve 8’er kategoride 9’ar adaylıkla Türker Süer’in Gecenin Kıyısı ve Pelin Esmer’in O da Bir Şey mi filmleri izlemişti.

^{Merve Asya Özgür, En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandı. | Fotoğraf: Salih Üstündağ}

Neler oldu?

• Emine Yıldırım’ın yazıp yönettiği Gündüz Apollon Gece Athena, En İyi Film, En İyi Senaryo, Yardımcı Rolde En İyi Erkek Oyuncu (Barış Gönenen) ve Giovanni Scognamillo En İyi Fantastik Film ödüllerinin sahibi olarak gecenin yıldızı oldu.
• En İyi Film adayları arasında da yer alan, Gürcan Keltek’in Yeni Şafak Solarken ve Pelin Esmer’in O da Bir Şey mi filmleri 3’er kategoride ödüllendirildi. Türker Süer’in Gecenin Kıyısı filmi ise de 2 ödül kazandı.
• Ticari gösterime girmeyen, dijital platformlarda yayımlanan ulusal ve uluslararası yapımlara verilen ödüller, Türkiye’de MUBI’de yayımlanan belgesel Domates Biber Depresyon (yön. Aybüke Avcı) ve Netflix’te yayımlanan Train Dreams (yön. Clint Bentley) filmlerine verildi. Vizyona giren En İyi Yabancı Film ise dağıtımını TME Films’in üstlendiği One Battle After Another (yön. Paul Thomas Anderson) oldu.

^{Selma Güneri, Onur Ödülü’nü Ediz Hun’dan aldı. | Fotoğraf: Salih Üstündağ}

• Sinema Emek Ödülü, sinema, televizyon, tiyatro sektörlerinde çalışan, okuyan ya da akademik çalışma yürüten kadınların 2018’de biraraya gelerek kurduğu dayanışma platformu #SusmaBitsin’e verildi. Kolektifi oluşturan kadınlar, konuşmalarına tutuklu sinemacı Çiğdem Mater’in mektubunu okuyarak başladı. Onur Ödülleri ise senarist, yapımcı ve yönetmen Biket İlhan ile oyuncu Selma Güneri’ye takdim edildi.
• Geçen yıl ilk kez bir kısa film yönetmenine, Dilan Hakkında Konuşmalıyız filmiyle Umut Şilan Oğurlu’ya layık görülen Ahmet Uluçay Umut Ödülü, tekrar bir kısa film yönetmenine, Yaşarım Bence (Müzisyen Olan Değil) filmiyle Toprak Işık’a verildi.

^{2025’in kazananı Murat Fıratoğlu, Emine Yıldırım’a En İyi Senaryo ödülünü sunuyor. | Fotoğraf: Salih Üstündağ}

Sinema nereye gidiyor?

Geçen yıl bitip de gösterime giren yerli filmlere ve 58. SİYAD Ödülleri için değerlendireceğimiz filmlere baktığımda, düşündüğüm tek şey 2025’in kadınların yılı olduğuydu. Diğer SİYAD üyeleri de benzer şekilde düşünmüş olacak ki, nihayetinde üçü de En İyi Film adayları arasında yer alan Bildiğin Gibi Değil (yön. Vuslat Saraçoğlu), Gündüz Apollon Gece Athena (yön. Emine Yıldırım) ve O da Bir Şey mi (yön. Pelin Esmer) başta olmak üzere birçok kategoride aday gösterilen filmlerin yönetmenleri kadındı. 

Sadece kadın temsili artmamış, Türkiye sinemasının anlatısı da değişmeye başlamıştı sanki. Son yıllarda bağımsız sinemamızda tektipleşmeye başlayan, çoğu erkeklerin yönettiği köy ve taşra filmleri bazen şikayet sebebi bazen alay konusu olurken bu yıl tematik açıdan ve tür sineması için çığır açıcı bir yıldı: Organizasyon tarihinde ilk kez, Giovanni Scognamillo adına verilen En İyi Fantastik Film Ödülü için de yarışan iki film, Gündüz Apollon Gece Athena ile Yeni Şafak Solarken En İyi Film adayları arasında yer alıyordu.

En İyi Film ve En İyi Senaryo ödüllerini kazanan Gündüz Apollon Gece Athena, antik kentlerde annesinin hayaletini arayan bir kadını merkezine alıyor, En İyi Yönetmen ödülünü kazanan Gürcan Keltek’in filmi Yeni Şafak Solarken İstanbul’un kadim ve mistik tarihinden beslenen bir hikayeyi deneysel ve psikolojik sinema ile anlatıyor, 3 ödüllü O da Bir Şey mi bir kasaba festivaline konuk olan ünlü bir yönetmenin genç bir kadının hikayesine kulak vermesi üzerinden hikaye anlatıcılığını yüceltiyor, 2 ödüllü Gecenin Kıyısı yakın tarihimizdeki yol ayrımlarından 15 Temmuz gecesinin gerilimini ikisi de asker iki kardeş üzerinden ele alıyordu.

Uzunlarda hâl böyleyken, 10 adaydan oluşan kısa film kategorisi de heyecan verici bir çeşitlilikteydi: İlk kez bir animasyon filmin, Kirpik’in (yön. Doğa Kılcıoğlu Esen) kazandığı En İyi Kısa Film ödülüne aday olan filmler arasında korku, fantastik, deneysel ve komedi gibi farklı alt türlerden filmler, hatta yapay zeka kullanılarak yapılmış bir film vardı.

Kısacası, yerli sinemada temsiliyet ve çeşitlilik anlamında belki de ilk kez bu kadar heyecan duyduğum bir yıldı 2025. "Türkiye sineması nereye gidiyor?" diye soruyorsak eğer, haberler iyi.

^{58. SİYAD Ödülleri’nde kazananlar | Fotoğraf: Salih Üstündağ}

58. SİYAD Türkiye Sineması Ödülleri

En İyi Film: Gündüz Apollon Gece Athena (yön. Emine Yıldırım)
En İyi Yönetmen: Gürcan Keltek (Yeni Şafak Solarken)
En İyi Senaryo: Emine Yıldırım (Gündüz Apollon Gece Athena)

En İyi Kadın Oyuncu Performansı: Merve Asya Özgür (O da Bir Şey mi)
En İyi Erkek Oyuncu Performansı: Ahmet Rıfat Şungar (Gecenin Kıyısı)
Yardımcı Rolde En İyi Kadın Oyuncu Performansı: İpek Bilgin (O da Bir Şey mi)
Yardımcı Rolde En İyi Erkek Oyuncu Performansı: Barış Gönenen (Gündüz Apollon Gece Athena)

En İyi Görüntü Yönetmeni: Peter Zeitlinger (Yeni Şafak Solarken)
En İyi Müzik: Son of Philip (Yeni Şafak Solarken)
En İyi Kurgu: Rainer Nigrelli (Gecenin Kıyısı)
En İyi Sanat Yönetimi: Elif Taşçıoğlu (O da Bir Şey mi)

Dijital Platformlarda Gösterime Giren En İyi Film: Domates Biber Depresyon (yön. Aybüke Avcı)
En İyi Uzun Belgesel: Ev (yön. Orhan Eskiköy)
En İyi Kısa Belgesel: E Blok, Daire 5 (yön. Çağla Gillis)
En İyi Kısa Film: Kirpik (yön. Doğa Kılcıoğlu Esen)

Ahmet Uluçay Umut Ödülü: Toprak Işık
Giovanni Scognamillo Fantastik Film Ödülü: Gündüz Apollon Gece Athena (yön. Emine Yıldırım)

Dijital Platformlarda Gösterime Giren En İyi Yabancı Film: Train Dreams (yön. Clint Bentley)
Vizyonda Gösterilen En İyi Yabancı Film: One Battle After Another (yön. Paul Thomas Anderson)

• Ödüllü filmleri nerede izleyebilirsiniz?
  58. SİYAD Ödülleri’nde ödül kazanan filmlerden Gecenin Kıyısı HBO Max’te, Domates Biber Depresyon MUBI’de, Train Dreams Netflix’te izlenebiliyor; One Battle After Another Apple TV’den kiralanabiliyor. Gündüz Apollon Gece Athena ise bugün MUBI kataloğuna eklendi.