Geçmişle bugün arasında: Seçkin Pirim’in 'The King’s Road' eseri Giza Piramitleri'nde

Seçkin Pirim’in Ayça Okay küratörlüğünde hazırlanan “The King’s Road” adlı eseri, AWC Contemporary sunumuyla Art D’Égypte tarafından düzenlenen "Forever Is Now"ın altıncı edisyonu kapsamında Giza Piramitleri’nde sergileniyor. Mısır’ın dört bir yanındaki tapınakları, taş ocaklarını, tören alanlarını ve ticaret güzergahlarını birbirine bağlayan antik yollardan ilham alan “The King’s Road” üzerine sanatçı Seçkin Pirim, küratör Ayça Okay ve AWC Contemporary’nin kurucusu Haldun Kilit ile sohbet ettik.
Geçmişle bugün arasında: Seçkin Pirim’in 'The King’s Road' eseri Giza Piramitleri'nde

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Seçkin Pirim’in Ayça Okay küratörlüğünde hazırlanan The King’s Road adlı eseri, AWC Contemporary sunumuyla Giza Piramitleri’nde sergileniyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Giza Piramitleri’nde Art D’Égypte tarafından düzenlenen "Forever Is Now"ın altıncı edisyonu kapsamında sergilenen eser, Mısır’ın dört bir yanındaki tapınakları, taş ocaklarını, tören alanlarını ve ticaret güzergahlarını birbirine bağlayan antik yollardan ilham alıyor. The King’s Road üzerine sanatçı Seçkin Pirim, küratör Ayça Okay ve AWC Contemporary’nin kurucusu Haldun Kilit ile sohbet ettik.

The King’s Road, Giza Piramitleri’ne doğru uzanan bir geçit gibi kurgulanıyor ve izleyicinin bakışını heykelden piramitlere doğru taşıyor. Bir heykelin yalnızca kendi formu üzerinden değil, bulunduğu coğrafyanın perspektifini ve bakış yönünü de yeniden kurması sizin pratiğiniz açısından nasıl bir deneyim? 

Seçkin Pirim: Benim için bu proje, heykelin kendi sınırlarının dışına çıkarak bulunduğu coğrafyayı da biçimlendirebilmesi açısından önemli. Genellikle heykeli kendi içinde tamamlanan bir form olarak düşünürüz. Oysa The King’s Road'da heykelin kendisi kadar, onun dışındaki mekan da eserin bir parçası.

Burada geometrik yapıyı, izleyicinin bakışını belirli bir noktaya yönlendiren bir araç olarak kullandım. Heykelin içerisinden bakıldığında Giza Piramitleri belirli bir perspektif içerisinde yeniden çerçeveleniyor. Böylece heykel yalnızca bir nesne olmaktan çıkıp çevresindeki coğrafyayı yeniden tanımlayan bir mimari müdahaleye dönüşüyor.

Bu benim için heykel pratiğimde önemli bir deneyim. Çünkü artık yalnızca bir form üretmiyor, izleyicinin dünyayı nasıl göreceğine de müdahale ediyorum.

Eserin çıkış noktasını oluşturan kadim yollar, yalnızca bir yerden başka bir yere ulaşmayı sağlayan güzergahlar değil; ticaretin, törenlerin, bilginin ve kültürel karşılaşmaların da taşıyıcıları. Siz bu tarihsel “yol” fikrini bugünün dünyasına taşırken neyi dönüştürmek istediniz? 

Seçkin Pirim: Tarih boyunca yollar insanları, kültürleri, fikirleri ve medeniyetleri birbirine bağlamış. Benim ilgimi çeken de yolun bu fiziksel işlevinin ötesindeki anlamı oldu. Kral Yolu benim için yalnızca iki noktayı birbirine bağlayan fiziksel bir güzergah değil; insanın tarih, inanç ve sonsuzluk arayışı arasındaki yolculuğunu temsil ediyor. Antik Mısır’da yollar, yalnızca ulaşım amacı taşımıyor, aynı zamanda yaşam ile ölüm, dünyevi olan ile kutsal olan arasında sembolik bir geçiş alanı oluşturuyordu.

The King’s Road'da yolu bir ulaşım güzergahından çok, bir algı ve deneyim alanına dönüştürmek istedim. Geçmişte insanları biraraya getiren yolların bugün de farklı zamanları ve kültürleri biraraya getirebileceğini düşünüyorum.

Bu eserde antik bir kavramı yeniden üretmek yerine, onun özündeki birleştirici fikri çağdaş bir heykel diliyle yorumlama kısmı heyecanlıydı. Geçmişle bugün arasında kurulan bu ilişki benim için projenin en önemli noktalarından biri.

Piramitlerle aynı bölgede var olmak, onlarla diyalog içinde olmak nasıl bir duygu? 

Seçkin Pirim: Böyle bir coğrafyada eser üretmek oldukça etkileyici. Çünkü karşınızda yalnızca mimari yapılar değil, insanlık tarihinin en güçlü düşünsel ve fiziksel ifadelerinden biri var.

Piramitlerin yanında bir eser üretirken onların büyüklüğünü taklit etmek ya da onlarla yarışmak gibi bir yaklaşımım olmadı. Tam tersine, kendi dilimi ve kendi zamanımı temsil eden bir yapı oluşturmak istedim.

Bence önemli olan, bu kadar güçlü bir tarihsel mirasın karşısında yeni bir şey söyleyebilmek. Piramitlerle kurduğum ilişki de tam olarak bu. Onların geçmişten gelen sessiz ve güçlü varlığıyla, bugün üretilen bir eserin arasında bir diyalog kurmak. Bu deneyim insana hem büyük bir sorumluluk hem de güçlü bir üretme motivasyonu veriyor.

Eserin malzemesinde Mısır’da geleneksel olarak kullanılan doğal taşa yönelmeniz dikkat çekici. Mermer, sizin pratiğinizde zaten önemli bir yere sahipken burada malzemenin yalnızca estetik değil, coğrafyaya ve kültürel belleğe ait bir unsur olarak da anlam kazandığını düşünüyorum. Malzemeyle kurduğunuz ilişki bu projede nasıl dönüştü?

Seçkin Pirim: Malzeme benim için hiçbir zaman yalnızca biçimi gerçeğe dönüştürmeye yarayan teknik bir unsur olmadı. Her malzemenin kendine ait bir karakteri, hafızası ve bulunduğu coğrafyayla kurduğu bir ilişkisi var.

Bu projede Mısır’da geleneksel olarak kullanılan doğal taşı tercih etmemin nedeni de buydu. Eserin bulunduğu coğrafyayla malzeme üzerinden de ilişki kurmasını istedim. Böylece heykel yalnızca bulunduğu yere yerleştirilen bir nesne değil, o coğrafyanın kendi tarihsel ve kültürel belleğinden beslenen bir yapı hâline geliyor. Ve bu, kadim geçmişli topraklara saygı niteliğinde.

Mermerle uzun zamandır kurduğum ilişki bu projede farklı bir boyut kazandı. Malzeme artık yalnızca benim heykel dilimin bir parçası değil, eserin bulunduğu yerle kurduğu diyaloğun da taşıyıcısı.

Heykellerinizde tekrar, ritim, geometri ve yalın formlar önemli bir yer tutuyor. The King’s Road’da ise bu geometrik dil, bu kez güneşin hareketiyle sürekli değişen gölgelerle birlikte okunuyor. Yani eser gün içinde aslında tek bir form olarak kalmıyor. Sizin için heykelin sabit bir nesne olmaktan çıkıp zamanla değişen bir görüntüye dönüşmesi ne ifade ediyor?

Seçkin Pirim: Benim için heykel hiçbir zaman tamamen sabit bir nesne olmadı. Aynı form, ışığın değişmesiyle farklı bir karakter kazanabilir. Bu nedenle ışık ve gölgeyi heykelin ayrılmaz parçaları olarak görüyorum.

The King’s Road'da geometrik tekrarlar ve ritim, güneşin hareketiyle birlikte sürekli farklı görüntüler oluşturuyor. Günün farklı saatlerinde eserin algısı değişiyor. Fiziksel yapı aynı kalırken onun görsel karşılığı sürekli dönüşüyor. Bu durum benim için oldukça önemli. Çünkü burada zaman, eserin dışında gelişen bir unsur değil, doğrudan eserin oluşumuna katılan bir bileşen hâline geliyor. Aslında izleyici günün farklı saatlerinde aynı heykelle değil, aynı heykelin farklı zamanlardaki hâlleriyle karşılaşıyor.

Sizin işlerinizi düşündüğümüzde genellikle minimal bir formun içinde hareket ve dönüşüm duygusu hissediliyor. The King’s Road’da ise bu hareket duygusu yalnızca heykelin kendi ritminden değil, izleyicinin onun etrafında hareket etmesinden de kaynaklanıyor. Bu işi tasarlarken izleyicinin bedenini ne ölçüde işin bir parçası olarak düşündünüz? Bir noktada heykel izleyiciyi mi yönlendiriyor, yoksa izleyici mi heykelin anlamını tamamlıyor?

Seçkin Pirim: İzleyicinin bedeni bu eserin temel bileşenlerinden biri. Çünkü eseri yalnızca uzaktan seyredilen bir yapı olarak tasarlamadım. İzleyicinin içine girebildiği, hareket edebildiği ve kendi bakış açısını oluşturabildiği bir mekan yaratmak istedim.

Burada heykel ile izleyici arasında karşılıklı bir ilişki var. Heykel, geometrisi ve perspektifiyle izleyiciyi yönlendiriyor; ancak eserin gerçek deneyimi izleyicinin hareketiyle ortaya çıkıyor. Bir anlamda heykel izleyiciye bir yol öneriyor ama o yolun deneyimini izleyici kendi bedeniyle tamamlıyor.

Benim için heykelin en önemli özelliklerinden biri bu karşılaşmayı yaratabilmesi. İzleyicinin eserin içine girdiği ve kendisini onun bir parçası olarak hissettiği noktada eser gerçek anlamda tamamlanıyor.

Giza’da yaklaşık 4.500 yıllık bir mimari mirasın karşısına bugün üretilmiş bir eser koyuyorsunuz. Bir sanatçı olarak zamanla yarışmayan, zamanın içine yerleşen bir iş üretme fikri sizin için önemli mi? 

Seçkin Pirim: Evet, benim için oldukça önemli. Sanatın geçmişle yarışması gerektiğini düşünmüyorum. Her dönemin kendi dilini, kendi düşüncesini ve kendi estetik anlayışını ortaya koyması gerekiyor. Giza’daki piramitler kendi zamanlarının olağanüstü ifadeleri. Benim yaptığım ise bugünün düşüncesiyle, bugünün malzemesi ve heykel diliyle yeni bir ifade oluşturmak.

Bir eserin kalıcılığını yalnızca ne kadar uzun süre ayakta kalacağı üzerinden değerlendirmiyorum. Zaman içerisinde farklı kuşaklarda nasıl bir düşünce ve duygu uyandırdığı da önemli. The King’s Road’un benim için anlamı, geçmişin yanında bugünü temsil eden bir yapı oluşturmak ve iki farklı zamanı aynı mekanda karşı karşıya getirmek.

The King’s Road’ı Giza Piramitleri’nde konumlandırırken, Seçkin Pirim’in mevcut heykel dilini bu tarihsel coğrafyanın ruhuyla nasıl buluşturdunuz? 

Ayça Okay: Pirim’in pratiğinde tekrar, ritim ve geometri zaten çok güçlü. Özellikle son dönem işlerinde (Aphrodisias heykel okulu araştırmaları, sütun formları, katmanlı tekrarlar) antik mimari bellek ile çağdaş form arasındaki ilişkiyi zaten kuruyordu. Giza’da bu mevcut damarı takip ettim ama coğrafya yeni bir damar da açtı.

Eser, tekil bir heykel olmaktan çıkıp antik "King’s Roads" (ocak-tapınak, malzeme hareketi, tören güzergâhı) fikrinin çağdaş bir geçidine dönüştü. Dikey Mısır mermeri formlar ritmik diziliyor, ziyaretçi aralarında yürüyor, bakış önce yol boyunca sonra piramitlere yöneliyor. Işık ve gölge gün içinde sürekli değişiyor; bu da eserin zamansal ve bedensel bir deneyim olmasını sağlıyor.

Kings Road’u statik bir nesne olarak konumlandırmak yerine keşif dizisi olarak kurmayı tercih ettik. Formlar arkeolojik iz çağrıştırıyor ama tamamen çağdaş kesim ve ritimle üretiliyor. 

Türkiye’den bir sanatçının Giza Piramitleri gibi küresel ölçekte sembolik bir alanda yer almasını yalnızca bir sergi katılımı olarak değil, Türkiye çağdaş sanatının uluslararası dolaşımı açısından da düşünmek mümkün. Bu deneyimin Türk sanatının dışarıdan nasıl okunabileceğine dair size düşündürdüğü yeni bir şey oldu mu?

Ayça Okay: Giza gibi bir yerde, piramitlerin önünde Türk bir sanatçının Mısır mermeriyle, ocak-tapınak yolu ve kalıcılık-geçicilik üzerine çalışan bir eser üretmesi, Türkiye çağdaş sanat ortamının ne kadar yaratıcı ve güçlü fikirlere ev sahipliği yaptığını yeniden hatırlattı.  Bizim sanatçılarımız sadece “yerel” bir temsil üretmiyor; çok cesurlar. Seçkin Pirim’in yaptığı gibi, tarihsel ağırlığı olan bir coğrafyaya kendi form dilini, malzeme araştırmasını ve bedensel deneyimini taşıyabiliyorlar. Türkiye çağdaş sanatı, Akdeniz ve Kuzey Afrika’nın ortak bellekleriyle doğrudan, iddialı ve cesur bir diyalog kurabiliyor, mesele bu cesareti daha geniş bir dolaşıma sokabilmek.

Bölgedeki kadın sanat profesyonellerinin uluslararası sanat alanındaki görünürlüğü açısından da önemli bir anlama işaret ediyorsunuz. Uluslararası projelerde birçok önemli bağlantı ve alan açma fırsatınız oluyor. Biraz bahsedebilir misiniz?

Ayça Okay: Bu edisyonun neredeyse bütün ekibinin kadınlardan oluşması çok anlamlı. Art D’Égypte kadın ağırlıklı bir güç alanı yaratmaya çalışıyor; sadece sembolik bir temsilden ibaret değil, karar mekanizmalarında, üretim süreçlerinde ve sahada kadınların gerçekten belirleyici olduğu bir yapı kurmaya çalışıyor. Ben de bölgeden bir kadın küratör olarak kadınlarla çalışmaktan çok mutlu oluyorum. Aynı dili konuşuyoruz, benzer engellerle karşılaşıyoruz ve birbirimizin cesaretini görünce alan daha da açılıyor.

AWC Contemporary’nin Art D’Égypte ile üç yıldır sürdürdüğü işbirliği, tekil bir sergi katılımının ötesinde uzun soluklu bir ilişkiye dönüşmüş görünüyor. Sizi bu işbirliğini sürdürmeye ve her seferinde yeni bir sanatçıyla bu tarihsel alanlara gitmeye motive eden temel şey nedir? 

Haldun Kilit: Bizi motive eden şey, çağdaş sanatın farklı kültürler ve dönemler arasında kurduğu diyalog. Giza gibi tarihî bir alanda eser sergilemek, geçmişle bugün arasında yeni bir ilişki yaratıyor. Art D’Égypte ile işbirliğimizi tek seferlik bir sergi katılımı olarak görmüyoruz. Her yıl farklı bir sanatçının bakış açısını bu coğrafyayla buluşturmak, sanatçılarımıza uluslararası deneyim ve uzun vadeli ilişkiler kazandırmak istiyoruz.

Miori’de gastronomi, sanat ve turizmi biraraya getiren bir yapı kuruyorsunuz. Giza’daki bu proje de sanatın arkeoloji, turizm ve kültürel mirasla kesiştiği bir noktada duruyor. Sanatın yalnızca sergi mekanlarında değil, farklı coğrafyaların ve kültürel deneyimlerin içine yerleşmesi AWC Contemporary’nin gelecekteki yönelimi açısından nasıl bir önem taşıyor?

Haldun Kilit: Sanatı hayatın diğer alanlarından ayrı düşünmüyorum. AWC Contemporary olarak farklı mekanların kimliğine uygun projeler geliştirmeyi önemsiyoruz. İstanbul’daki AWC POINT x SANTİMİLİM DESIGN OFFICE İstanbul, sanat ve tasarımı üretimle buluşturduğumuz bir yapı. İşbirliği yaptığımız üretim tesisleri ve teknik ekiplerle büyük ölçekli sanat ve tasarım projelerini hayata geçirebiliyoruz. Miori’deki AWC Contemporary Sculpture Park ise bu yaklaşımın doğa, gastronomi ve turizmle buluştuğu alan. Turkish Riviera’da önemli bir sanat destinasyonu oluştururken sanatçılarımıza büyük ölçekli eserlerini yerleştirebilecekleri ve mekanla ilişki kurabilecekleri bir ortam sunuyoruz. Giza projesi de aynı vizyonun uluslararası bir örneği. Amacımız, sanatı farklı coğrafyalarda insanların yaşamına ve deneyimine dahil etmek.

Seçkin Pirim’in Giza’da yer alması, AWC Contemporary’nin Türkiye’den bir sanatçıyı uluslararası ölçekte görünür kılma açısından da önemli bir adım. Bu projeyi geriye dönüp değerlendirdiğinizde, AWC Contemporary’nin sanatçı seçiminde ve uluslararası projelerde kendisine biçtiği rolü nasıl tarif edersiniz?

Haldun Kilit: Sanatçı seçiminde özgün bir dil, güçlü bir üretim pratiği ve uzun vadeli potansiyel arıyoruz. Seçkin Pirim’in heykellerinin mekanla kurduğu ilişki, Giza için çok anlamlıydı. Türkiye’deki güçlü çağdaş sanat üretiminin uluslararası alanda doğru projelerle desteklenmesi gerektiğine inanıyorum. AWC Contemporary olarak hedefimiz, sanatçılarımıza yalnızca görünürlük kazandırmak değil, kalıcı uluslararası ilişkiler ve yeni üretim olanakları sağlamak.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

YAZARLAR

Burcu Dimili

Burcu Dimili

İletişim danışmanı, editör, sanat yazarı.

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

Taipei Golden Horse Film Festivali notları: Çağdaş Asya sinemasında neler oluyor?

Çince sinemanın en prestijli ödüllerinden biri hâline gelmiş Altın At Ödülleri'ne de ev sahipliği yapan Taipei Golden Horse Film Festivali'ndeydik. Asya sinemasının dünü ve bugününden dünya sineması keşiflerine, seçkideki bu filmler izleme listenize eklenmeyi hak ediyor.

20 Kas 2026

Taipei Golden Horse Film Festivali notları: Çağdaş Asya sinemasında neler oluyor?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Annie Ernaux'dan 'Utanç': Sevgi ve utanç aynı insana yönelebilir mi?

İnsanın geçmişini sevmesi, onunla barışması, geldiği yeri unutmaması gibi sözler ne kadar kolay söyleniyor. Oysa hatırlananların arasında insanın kendisinden saklamak istedikleri de var. Ernaux bunları yazarken anne-babasına duyduğu sevgiyi bir mazeret olarak kullanmıyor. Sevmekle utanmanın aynı insana yöneldiği anlara bakıyor.

Ömer Şentürk

·

20 Kas 2026

Annie Ernaux'dan 'Utanç': Sevgi ve utanç aynı insana yönelebilir mi?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Aziz Shokhakimov ile Tekfen Filarmoni Orkestrası'nın yolculuğu ve müziğin evrensel dili üzerine

Tekfen Filarmoni Orkestrası, COP31 kapanışında dünyanın dört bir yanından gelen liderleri, iş dünyasının temsilcilerini, bilim insanlarını ve aktivistleri doğanın temel unsurlarını ve insan-doğa ilişkisini merkeze alan özel bir repertuvarla biraraya getirecek. Orkestranın 1988 Taşkent doğumlu, daimi şefi ve sanat direktörü Aziz Shokhakimov'le Tekfen Filarmoni’nin yolculuğu ve müziğin birleştirici dili üzerine konuştuk.

19 Kas 2026

Aziz Shokhakimov ile Tekfen Filarmoni Orkestrası'nın yolculuğu ve müziğin evrensel dili üzerine
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Robert Montgomery: ‘Sürgünün şarkısını her zaman duyuyorum’

Şiiri kamusal alandan tuvale taşıyan sanatçı Robert Montgomery, İstanbul’74’te açılan ”JAMES BALDWIN’S BALCONY IN ISTANBUL and OTHER WORKS” sergisinde edebiyat, sürgün ve kent hafızasını biraraya getiriyor. Yeni ”Poets in the Cities” serisinden üç tablonun ve ışık işlerinin yer aldığı sergide sanatçı, James Baldwin ve Edip Cansever üzerinden İstanbul’un edebî belleğine uzanıyor. Birleşik Krallık dışında ilk kez İstanbul’da sergilenen bu yeni seri vesilesiyle Montgomery ile şiirin dönüştürücü gücünü, göçü, aidiyeti ve İstanbul’a duyduğu özlemi konuştuk.

Melike Bayık

·

19 Kas 2026

Robert Montgomery: ‘Sürgünün şarkısını her zaman duyuyorum’
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Rus yönetmen Dmitry Krymov’la sohbet: Yıkımla dolu bir çağda tiyatro ne işe yarar?

İstanbul Tiyatro Festivali’nin konuklarından biri "Requiem" oyunuyla yönetmen Dmitry Krymov’du. "Sahilde Kafka" ile "Hamlet"i biraraya getiren, Ophelia’nın son anlarına odaklanan Krymov, çocukluğun oyunbazlığıyla şiddetin karanlığını yan yana getirerek şiirsel bir dünya yarattı. Kendisiyle yaptığımız söyleşide sanatçı olmayı, tiyatronun zamanla kurduğu ilişkiyi, sahnede yaratılan dünyayla gerçek dünya arasındaki sınırları ve yıkıcı bir çağda tiyatronun ne işe yarayabileceğini konuştuk.

Nis Tuğba Çelik

·

17 Kas 2026

Rus yönetmen Dmitry Krymov’la sohbet: Yıkımla dolu bir çağda tiyatro ne işe yarar?