ABD'de tahvil faizlerinin yükselişi

Yeni teşvik paketi çalışmalarının, ekonominin yeniden açılmasının ve aşılama kampanyasındaki ilerlemenin ekonomik büyümeyi ve enflasyonu destekleyebileceğine dair beklentilerin tahvil piyasalarında yarattığı satış baskısının etkisiyle ABD'de 10 yıllık Hazine tahvili faizleri, pandemi başladığından bu yana görülen en yüksek seviyeye geldi.

• Temeller: Güvenli, düşük riskli ve yüksek likiditeye sahip 10 yıllık Hazine tahvilini almayı tercih eden yatırımcılar, bu süre içerisinde oluşabilecek risklere ve enflasyona karşı kendilerini güvenceye alırlar. Tahvillerin fiyatı ile faiz getirisi ters yönlü hareket eder. Beklenen enflasyon ile tahvil talebi arasında da negatif bir ilişki vardır. Beklenen enflasyon azaldıkça tahvil talebi artar; çünkü tahvilin beklenen reel getirisi yükselir. Bugünlerde olduğu gibi beklenen enflasyon artarsa tahvil talebi azalır, satış artar ve tahvilin fiyatı düşer; böylece tahvil faizi artar.
   
• Arka plan: ABD’de enflasyon göstergelerinin güçlü gelmesi ile önümüzdeki dönemde arz itişli, talep çekişli enflasyon baskısının ön plana çıkacağı endişeleri arttı. 62 milyar dolarlık 7 yıllık Hazine tahvili ihalesinde talebin 2009'dan bu yana görülen en düşük seviyede olacak şekilde ihraç miktarının sadece 2,04 katı olmasıyla piyasada daha büyük çaplı tahvil satışları başladı. Üretici fiyatlarının son 11 yılın en hızlı artışını göstermesi, perakende harcamalarındaki %5,3'lük yükselişin bir yıldır ertelenen talebin bir göstergesi olarak yorumlanması, yeni teşvik paketi tasarısıyla asgari ücretin artma ihtimali ve emtia fiyatlarındaki yükselişin maliyetlere etkisi gibi veriler enflasyon beklentilerinin artmasında rol oynadı. Keza, enflasyon beklentilerinin bir göstergesi olan 10 yıllık başa baş enflasyon oranı %2,2'e yükselerek 2014'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye geldi.
   
• Güvercin duruş: Geçtiğimiz günlerde bir zirveye katılan Fed Başkanı Jerome Powell, tahvil getirilerinin artışını takip ettiğini belirtirken piyasaya müdahale sinyali vermekten kaçındı. Aslında piyasa beklentileri, Powell’ın özellikle uzun vadeli tahvillerde alım yönünde bir müdahale sinyali ile piyasalara istikrar kazandıracağı yönündeydi. Dolayısıyla Powell’ın piyasa dostu ve parasal genişleme yanlısı bir politika duruşu olan “güvercin” açıklamalarına rağmen uzun vadeli tahvillerdeki fiyat hareketlerine müdahale beklentisini boşta bırakması faizlerin tekrar yükselmesine neden oldu. Birçok analist, Hazine tahvili getirilerindeki keskin artışa rağmen hisse senetleri ve şirket tahvilleri gibi riskli varlıklarda daha ciddi satışlar olmadığı sürece Fed'in piyasaya müdahale etme olasılığının düşük olduğunu söylüyor.
   
• Küresel etkiler: Büyüklüğü 21 trilyon dolara ulaşan ABD tahvil piyasasında yaşanan çıkışlar, küresel çapta bir satış dalgasına dönüşürken hisse senedi piyasaları için de bir “uyarı sinyali" oldu. Düşüşler genel bir panik havası yaratsa da bütün sektörleri aşağıya çekmedi. Yatırımcıların büyüme odaklı teknoloji gibi sektörlerden hızla kaçarken döngüsel hisseleri tercih etmesi özellikle enerji, temel madenler ve finans gibi sektörlerin güçlü bir performans sergilemesine neden oldu. Teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq 100 endeksi, eylül ayından bu yana en uzun düşüş serisini gerçekleştirerek haftayı %1,9 düşüşle tamamladı ve 2021'deki tüm kazançlarını sildi. Avrupa borsaları da tahvil faizlerindeki artışın etkisiyle haftanın son işlem gününü düşüşle kapadı. Öte yandan, tahvil faizlerindeki hareketlenmeler, gelişmekte olan ülkelerde fon çıkışlarına ve bazı para birimlerinin dolar karşısında değer kaybetmesine neden oluyor.