ABD hükümeti kapandı: Ekonomik etkileri neler olacak?

EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
ABD’de geçici bütçe tasarısının Senato’dan geçememesi üzerine ABD hükümeti 1 Ekim tarihi saat 00.00 itibarıyla kapandı.
Salı akşamı Senato’da yapılan son oylamada Cumhuriyetçiler tarafından sunulan geçici bütçe teklifinin, 60 oy alması gerekiyordu. Ancak Demokratlar, özellikle sağlık harcamaları ve Obamacare sübvansiyonlarındaki kesintiler nedeniyle teklife itiraz etti ve tasarı 55 oy alarak Senato’dan geçemedi. Böylece federal hükümete tanınan harcama yetkisi sona erdi ve bu nedenle hükümet fonları kesilerek federal hükümet kapandı.
Ekonomik etkileri ne olacak?
Kapanma nedeniyle sosyal güvenlik, hava trafik, sınır güvenliği, postacılık gibi zorunlu hükümet hizmetleri devam ederken kurumlar, önceden hazırladıkları kapanma planlarını devreye sokacak ve zorunlu olmayan tüm faaliyetler derhal durdurulacak. Zorunlu işlerde çalışan personel ise maaş almadan çalışmaya devam edecek.
ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) tahminine göre bu süreçte 750 bin federal hükümet çalışanı ücretsiz izne çıkarılacak. Bu sırada Çalışma Bakanlığı da istihdam, GSYH ve PCE verileri de dahil olmak üzere ekonomik veri yayımını durduracak. Şayet kapanma uzun sürerse veri eksikliği, Fed tarafından alınacak FOMC kararlarını da etkileme potansiyeline sahip olacak.
Ayrıca, Trump idaresinin kararı gereği bu kapanma süresi boyunca kalıcı işten çıkarmalar da yapılacak. Beyaz Saray Bütçe Ofisi (OMB), yakın zamanda federal kurumlara bir yazı göndererek kalıcı işten çıkarmaları da kapsayacak acil durum planları hazırlamalarını istemişti. ABD Başkanı Trump ise adeta tehditvari bir açıklama yaparak, bir hükümet kapanması olursa federal kurumlarda işten çıkarabilecekleri herkesi çıkaracaklarını söylemişti.
Bloomberg Economics, Trump’ın ima ettiği gibi bazı federal çalışanların kalıcı şekilde işten çıkarılmasının işgücü piyasasında yeni başlayan toparlanmanın önüne geçebileceğini, ayrıca kapanmanın üç hafta sürmesi durumunda işsizlik oranının %4,6-4,7 seviyelerine yükselebileceğini yazdı.
Bir adım geriden: ABD hükümeti ilki 1981’de olmak üzere bugüne kadar 10 kez kapanmıştı. Ancak bu kapanma süreçleri, zorunlu hizmetlerin aksamaması için genellikle oldukça kısa sürdü. En uzun süren kapanma, 2018 yılında 35 gün ile yine Trump döneminde kaydedilmişti. CBO, 2018 yılında yaşanan bu kapanmanın ABD ekonomisinde 11 milyar dolarlık büyüme kaybı yarattığını hesaplamıştı. Ayrıca ekonomistler, kapanmanın sürdüğü her bir haftada ekonomik büyümenin 0,1-0,2 puan aşağı çekildiğini hesaplıyor.
Piyasalara etkisi ne olabilir?
Ekonomistler kapanma sürecinin istihdam, PCE gibi kilit verilerin ertelenmesi nedeniyle öngörülebilirliği zorlaştırdığını, bu nedenle kısa vadede ABD tahvillerine talebi artırarak tahvil faizlerinin aşağı çekilebileceğini tahmin ediyor.
- Hükümet kapanması borç limiti krizi nedeniyle yaşanmadığı ve bir temerrüt riski de görünmediği için, ABD tahvillerinin şu aşamada bir güvenli liman olarak görülebileceği düşünülüyor.
Piyasa uzmanları ayrıca tarihsel olarak kapanmaların hisse piyasalarına etkisinin sınırlı olduğuna da dikkat çekiyor. Konuyla ilgili Morgan Stanley tarafından yayımlanan bir analize göre kapanma dönemlerinde S&P 500’ün ortalama getirisi pozitif oldu. Ancak bu kapanmalar sırasında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) yalnızca çekirdek ekiple çalışacak olması nedeniyle yeni halka arz ve bazı izin süreçlerini fiilen duracağı da belirtiliyor.










