"Adalılar şarabı ve yemeği, içmeyi severler. Sakin ve yavaş hareket ederler. Yaratıcı hatta sanatçı ruhludurlar."

Kaçta buluşalım? "Ben erkenciyim, kahveler açılır açılmaz birine kurulabiliriz." diyor Gizem. Yaşasın ki biz de. Kahverengi mi, Shelter mı diye mesajlar gidip geldikten sonra Piu'da karar kılıyoruz. Gece Sapa'dan dönerken arabayı park ettiğimiz yolun köşesinde görmüş, 08.30'da makinelerin çalışacağı bilgisini almıştık.

Sabah duvarda dans eden hüzmesiyle uyanıyoruz. Korna? Yok. Cırcır böcekleri — çok. Güneşin doğmasına itibar ediyorlar. Ayazma'ya uzanan yol boyunca, arka arkaya dizilmiş arabaları görüp "Trafik mi var adaya?" diye aramızda konuşurken yanımızdan geçen bir adalının "Yok, onlar karşıya (Geyikli'ye) dönmek için sıra bekliyorlar," açıklamasından sonra yaşadığımız şaşkınlığı geçip Yel Değirmenleri'ne giden tabelalardan sağa dönünce vardık. Piu'da hava esintili, tam sevdiğimiz gibi. "Merhaba Gizem!"

Gizem, Çağıl (Özdemir) ve Murat'la (Sezgi) birlikte Bozcaada Caz Festivali'nin kurucularından. 2016 yılında Bozcaada'ya taşındıktan bir ay sonra, aralıkta, Çiçek Pastanesi'nin önünde mekik dokuduğu telefon konuşması esnasında fikri ortaya atılan festival, bu yıl beşinci senesinde. "Neden caz?" diye soruyoruz, kahveler masaya geldiğinde. "Ada rüzgârı tıpkı caz müziği gibi, kendi hâlinde ve doğaçlama. Buranın dokusuna etki ediyor, bitkilerini şekillendiriyor, asmalara yön veriyor. Bozcaada'nın varoluşuyla caz müziği böyle bir bağlamda buluşmuş oldu bizim için. İkisi de sürekli keşfedilmeye açık." diye açıklıyor Gizem adayla ilişkisinin başlangıcını. Ama bir saniye, Gizem. Biraz eskiye, başa, seni Bozcaada'ya ulaştıran zamana, yolculuğunun ilk adımlarına dönelim.

Mahalleli: Gizem Gezenoğlu

"Yaklaşık 30 yıl önce bu günlerde, İzmir'de dünyaya geldim. Babamın sirki vardı. Çocukluğum jonglörlerle, sihirbazlık numaralarıyla doluydu. Bisiklete binmeyi öğrenmeden file binmiş olabilirim. Konuşmaya ve yürümeye çok hızlı başlamışım. Yanımda numara söylemezlermiş çünkü gidip balkondan telefon numaramızı bağırırmışım herkes bizi arasın diye. Benden iki yıl sonra kardeşim dünyaya geldi ve onunla paylaşmanın ne kadar harika bir şey olduğunu keşfettim. Hayatımın ilk 15 senesini İzmir'de Alsancak dolaylarında geçirdim, sayfiyelere günübirlik tatillere giderek. Her hafta sonu Güzelbahçe'de balık yiyerek; okuldan sonra Alsancak, Gül Sokak'ta gezerek; kahvaltıda boyoz ve yumurta ikilisini seçerek. Boyum mutfak tezgâhına yetişmediği zamandan beri yemek yaparım. Ne ot varsa yer, pişiririm; denizden çıkan hiçbir şeyi ayırt etmem. Sofralar kurar, sevdiğim insanlarla etrafında buluşurum. Böyle bir yolculuk benimkisi. Yaratım, neşe, coşkunun yaşamın mutlağı olduğu, Ege'nin güneylerinden başlayıp, kuzeyine uzanan.

2016 yılıydı ilk adayla tanışmam. Yaz. Aynı kış kaynaştık kendisiyle. Hem de ne kaynaşma — yıllar sonra ada en soğuk günlerini geçirirken! Tarifi zor bir hissi var burada yaşamanın: 'Değişken, hareket hâlinde. Hem çok özgür hem de alanı sınırlı.' Bozcaada'nın şahsına münhasırlığıdır bu. Yörüngesinde tutar seni ama aynı zamanda kendinden itmek isteyen gücüne de kapılırsın. İnsandan insana değişir adayı sevip sevmeme hâli; kimisi kaçıp gitmek ister kimisi anne rahminde gibi hisseder kendini burada, güvende ve huzurda. Ben bunlardan hiçbiriyim aslında. Bir denge içinde bizim adayla ilişkimiz. Kimi zaman o bana ayak uyduruyor, bazen ben ona... Bu hisler arasında gidip gelebildiğimi fark ettiğim zaman tamam diyorum; adama geldim, bir yanım bağımsız, bir yanımla buraya aidim.

Thales'in Bozcaada'da yaşadığı söylenir. Astronomlar Bozcaada'dan gözlemler yapmışlar. Homeros'un İlyada ve Odysseia Destanı'nda anlattığı Troya bölgesi içerisinde. Bir tılsımı var buranın, sokaklarında insan olmadığında hissedersin. Adaya dair duyduğum en güzel hikâye, geçtiğimiz sene kaybettiğimiz, adanın en eski bağcılarından Haşim Amca'nın anlattığı bir ritüel. Adanın eski bağcıları, bağlar için de çok faydalı poyraz rüzgârı estiği zaman ada sokaklarında birbirleriyle karşılaştıklarında hemen kollarını ve ağızlarını açıp  teşekkür eder gibi kendilerini rüzgâra karşı bırakırlarmış. Adanın rüzgârıyla oradan geçmiş tüm kültürleri hissettiğiniz söylenir, ben buna inanıyorum.

Müdavimi olduğumuz mekânlardan Sapa

En güzel zaman yaklaşıyor şimdi. Sonbahar. Bağlar turuncu-sarımsı bir renk alacak. Arada yağmur yağacak. Kaz Dağları'ndan mantar gelecek pazara. Deniz tam kıvamında, ada sakin. Kışın tamamen kendi kabuğuna kapanır burası. Sana biraz mesafeli davranır. Benim yaşadığım kışlar hep ıssızdı. Daha ilkel, insana dair bir yaşama pratiğine geçmiştim. Kendimi ısıtmam, esasen yokluk mutfağı olan ada ikliminde yiyecek şeyler hazırlamam ve kendimle var olmam gereken bir akış, kış. Sonrası, ilkbahar! Coşuyor tabii doğa, 'bıcırdıyor.' Yazın adada olduğumu hissedemiyorum genelde. Adada yaz kalabalık, eş-dostla geçen zamanlar. Tek başıma bir yerlere kaçtığım, adada olduğumu hatırlattığım anlar yaratıyorum kendime. Ya bir kadeh şarap içmeye Yalova Restoran'a, ya da Vahit'e ızgara kalamara.

Bozcaada’da yaşayan Haluk Şahin Hoca'nın bana söylediği bir söz var: 'Her ada bir mikrokozmostur.' Bozcaada da öyle. İnsanlık adına yerkürede ne varsa hepsi burada da var. Yansımasını görebilirsin. Korku, aşk, nefret, kin, sevgi, doğayla savaş — bu savaştan galip çıktığını hissettiğin anlar, kaybettiklerin... Bu nedenle ister adada ister karşıda ol, hiçbir zaman insanlıktan yalıtılmış değilsin."

Kahvesinden son yudumu alırken ekliyor Gizem: "Adanın kapalı devre sistemi olan ve belirli bir kapasiteyi kaldırabilecek yapısına daha fazla yük bindirmeden önce düşünmeliyiz. Ama baksanıza, mistiğin içinde nefes alıp vermekteyiz."

Kalkıyoruz. Yokuş aşağı. İnsanın henüz başını çıkarmamış olduğu ara sokaklara dalıyoruz. Bir ağustos günü. Bu da bizim ilk tanışmamız, Bozcaada'yla. Vakit gerekecek biraz, rüzgârını solumaya, ıtırını koklamaya; koylarını, üzümünün cinsini, adalı insanlarını anlamaya.

Bir başka bültende, Bozcaada'da yine buluşmaya...