Albüm incelemesi: Kanye West & Ty Dolla $ign - VULTURES 1

Albüm: VULTURES 1
Süre: 55 dakika
Plak şirketi: YZY
Yayın tarihi: 9 Şubat 2024

Kanye West birkaç yıldır kendisine Ye adını verse de hâlâ büyük bir hayran kitlesine sahip olduğu için kendisini şanslı hissetmeli. Kadın düşmanlığı, saldırgan sosyal medya gönderileri, kamuya açık alandaki taşkın davranışları ve Yahudi aleyhtarı söylemleri... Aralık 2022’de sağcı komplo teorisyeni Alex Jones’un programına katılan rapçi Hitler’i sevdiğini söyledi ve insanların Nazilere sallamayı bırakması gerektiğini belirtti. Bir yıl sonra West, İbranice yazılmış bir mesaj yayımlayarak Yahudi toplumundan özür dilese de saldırgan görüş ve içerikler paylaşmaya devam etti. Fakat olan olmuştu... West, milyon dolarlık sponsorluk anlaşmaları, konser sözleşmeleri, binlerce sosyal medya takipçisini kaybetti. Adidas, Gap ve Balenciaga gibi büyük markalar West ile reklam kampanyası yapmayıp rapçinin ürünlerini satışa çıkarmayacağını açıkladı. 

Bütün bunlar bizi ilk yazıda da bahsettiğim soruya getirdi: Sanatı, sanatçıdan ayırmak mümkün müdür? 

Bu yüzden geçen Cuma günü Kanye West’in yeni albümü VULTURES 1’in nasıl bir tepkilerle karşılaşacağı merak konusuydu. Kanye West’in Ty Dolla $ign ile işbirliğinden ortaya çıkan ve üç bölümden oluşacak serinin ilk albümü sanatçının açıklamaları yüzünden birçok kez ertelendi. Albüm önce yaz aylarında çıkması planlanıyordu, daha sonra Aralık ayının ortası için duyuru yapıldı. Nicki Minaj’ın West ile ortak şarkısını iptal etmesinden sonra bu tarihe ertelendi. West, büyük plak şirketleriyle anlaşmalarını tazelemediğinden albümü sonunda kendi markası YZY üzerinden yayınlandı. 

Her bir şarkısında ayrı bir olay gizli

Albüm yayınlanmadan hemen önce, Chicago’da halka açık bir dinleme etkinliği düzenlendi. Bir saat süren programda sanatçının kızı North West’in de aralarında bulunduğu isimler sahneye çıkarak albümde yer alan şarkıları seslendirdi. Dinleme partisinin canlı yayını Kanye West’in KING şarkısını seslendirdikten hemen sonra durduruldu. Çünkü sözlerde şu cümleler dikkat çekiyordu; müzikte de sıkıntı vardı:

“Crazy, bipolar, antisemite”
And I’m still the king
Still the king, still the—
They thought headlines was my kryptonite

Bu şarkıda Ozzy Osbourne’nun Crazy Train şarkısından bir sample'ın kullanıldığı iddia edildi. Osbourne ise West’in Black Sabbath’ın War Pigs şarkısının 1983 konser kaydını kullanmak için iznini istediğini belirtti ve bu talebi reddettiğini söyledi. Şarkının bu hafta yapılan dinleme partisinde yine de kullanıldığını ifade eden sanatçı, “West bir Yahudi düşmanı olduğu ve birçok kişinin canını yaktığı için bu talebi reddettim. Bu adamla hiçbir şekilde bağlantım olsun istemiyorum” dedi. Sharon Osbourne ise “Kanye bu sefer yanlış Yahudi’ye bulaştı” diye ekledi. Şu an dava süreci başladı ve ne olacağını ilerleyen günlerde göreceğiz.

^{Kanye West & Ty Dolla}

Skandallarla dolu albümde rapçi, yıllardır kavgalı olduğu Taylor Swift’e Carnival adlı şarkısında yine göndermede bulundu ve “I made six Taylor Swifts, since I had the Rollie on the wrist” dedi. Şarkıda ayrıca cinsel saldırıdan suçlu bulunan R. Kelly ile Bill Cosby gibi tartışmalı isimlerin yanı sıra Puff Daddy ve Elon Musk’ın isimleri geçiyordu.

Albümün olaylı şarkıları bunlardan ibaret değil 

Kanye West, Donna Summer’ın I Feel Love şarkısını kullanmak için izin istedi ve sanatçının mirasçıları tarafından reddedildi. Fakat albümdeki GOOD (DON’T DIE) hem melodi hem de sözler açısından Summer’ın eskimeyen disko marşıyla benzerlikler taşıyordu. Summer’ın haklarını koruyan avukatlar, West’in şarkı sözlerini değiştirdiğini, Summer’ın vokallerini belki birisi ya da yapay zeka yoluyla taklit ettiğini böylelikle telif hakkını ihlal ettiğini iddia etti. Sanatsal özgürlük ile fikrî mülkiyet haklarına saygı arasındaki hassas dengeyi de yine Kanye West kırdı. 

Diz çöküp af diliyor gibi…

Sanatçının daha önce yayınladığı albümler, Amerikan hip-hop tarihine çok başka bir bakış kazandırdı. West’in 2010 çıkışlı My Beautiful Dark Twisted Fantasy’sisi en büyük albümü olma özelliğine sahip ve bugüne kadar kaydedilen en iyi hip-hop albüm sayılıyor. 2013’teki Yeezus da bu türde cesur adımlar atılması gerektiğini göstererek yine kült bir konuma konuldu. Donda’da retro bir rap’i savundu. 2024’e gelindiğinde VULTURES 1’da her taraftan aldığı darbelere misilleme yapmak isteyen bir şairin laf kalabalığını işitmemizi sağladı. Tabii albümdeki bazı şarkıların sözlerinin oldukça saçma ama çoğu eserin agresif olduğunu söylemeliyim. Fakat Kanye West söz konusu olduğunda asla düz bir çizgi düşünmemek de gerek.

Albümde trap, R&B ve gospel türleri oldukça baskın. West’in son dönemdeki kıyafetleri gibi de karanlık bir albüm. Playboi Cardi ve Travis Scott’ın vokallerinin yer aldığı FUK SUMN, sıra dışı ritimleriyle dikkat çekiyor. Ayrıca bu şarkıda yer alan Quavo’nın vokallerinin de son dakika çıkarıldığını belirtmeliyim. Sözlerinin West’in geçen yılki olaylı Venedik tatiline de göndermeler taşıdığı iddia ediliyor. BEG FORGINESS’te ise Rihanna’ya şiddet uygulayan Chris Brown’ın vokallerini işitiyoruz. Rapçi, bu şarkısında da kendisini eleştirenlere cevap veriyor ve adeta diz çöküp affedilmeyi diliyor. Ve bu, albümün en farklı çalışması olarak dikkat çekiyor. Özellikle ikinci kısmındaki gospel yapısıyla... Bu şarkının albümün en popüler eseri olacağına da eminim. 

You’ve gone too far
You’ve gone too far and you should hang your head in shame
For these wounds, I cannot stay, you’ve gone too far
You’ve gone too far
Just make sure my kids are right and it is alright
And if I go tonight, just know I lived a lovely life
Tell my kids to live they life how they wanna live they life

BURN, dinleyenini hemen yakalayan tarafıyla dikkat çekiyor. Albümde ayrıca Kanye West’in 10 yaşındaki kızı North West, TALKING adlı şarkıda vokaliyle yer alıyor. 

Seri katil Jason’a gönderme yaptı

Albümün ilk kapağı ise daha önce tipografisinin neo-Nazi’lerin kullandıklarına benzetildiği için eleştirildi. West ise albümü farklı bir kapakla yayınladı. Siyah bir kıyafet giyip ve hokey maskesi takan West’in yanında karısı Bianca Censori yer aldı. Rapçinin de maskesi Friday the 13th film serisindeki Jason karakterine bir gönderme olarak değerlendirildi.

Kanye West, 16 şarkılık albümünde hayatının bu zorlu dönemini bir günlük gibi ortaya koyuyor. Instagram hesabından paylaştığı üzerine yakında turneye de çıkmaya hazırlanıyor. Fakat West’in haberlerine pek de güven olmaz. Rapçinin ilk stüdyo albümü The College Dropout’un yayınlanmasının 20. yıldönümüne denk gelecek şekilde dinleyici ile buluşan VULTURES 1’i bu sene daha çok konuşacağız... Bu daha başlangıç!