Alın Terinden Akıl Terine

Pandemi, neredeyse tüm iş modellerine yeni bir soluk getirdiği gibi perakende sektörünün pek çok dinamiğini de değişime zorladı. Kimi perakendeciler, pandemi öğretilerini fırsata çevirerek yeni bilgiyi inovatif ürün ve hizmete dönüştürmeye odaklandı, kimileri ise teknolojinin hızına ayak uyduramadığı için güç kaybına uğradı. Sektörde rekabetin gitgide arttığı, tüketici davranışlarının hızla değiştiği ve dijitalin yükselişe geçtiği bugünlerde gözler, geleneksel perakendecinin geleceği ve perakende sektöründe faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin bu gelecekteki rolüne çevrildi.

• Perakendenin sorunları: Gıda ve elektronik perakendecilerinin karşılaştığı sorunların başında ürünlerin rafta bulunmama durumu geliyor. Zira müşterilerin dörtte biri aradıkları ürün yoksa rakip markanın ürününü satın alırken üçte biri de alternatif mağazalara yöneliyor. Yapay görme teknolojisini 21 ülkede perakendecilere sunan Vispera kurucuları ve Endeavor girişimcileri Aytul Erçil ve Ceyhun Burak Akgül; ürünlerin rafta bulunmamasının dünyada yıllık 1 trilyon doların üzerinde ciro kaybına sebep olduğunu, pandemide ise kaybın sadece birkaç ay içinde 500 milyar doları geçtiğini söylüyor. Envanter kıtlıkları, perakendeciye müşteri ve satış kaybettirirken aynı zamanda acele sevkiyat ücret sorunuyla da karşı karşıya getiriyor. Ürünlerin rafta diziliş kurallarını belirleyen, satışları ve verimliliği arttıran planogram uyumu ise perakendecilerin bir diğer sorunu. Çoğu perakendeci, planogram sisteminin doğru uygulanıp uygulanmadığını bilmiyor. Doğru uygulayanlar ise kârda %8 ila %25 arası fark yaratıyor.
   
• Yeni teknolojiler: Geleneksel perakendenin varlığının ve kârlılığının sürdürülebilirliği, her alanda dijitalleşmeden geçiyor. Başta yapay zekâ olmak üzere biyometrik ve müşteri deneyimi teknolojileri, görüntü işleme, yapay görme, makine öğrenimi gibi teknolojilerin önümüzdeki yıllarda geleneksel perakendeci ile iç içe geçtiğini görmemiz mümkün. Bu teknolojiler, perakendecilere mağazaları ve rafların içeriğini dijitalleştirebilmek, raf diziliminin optimizasyonunu yapabilmek, mağazada müşteri trafiğini anlık ve gerçek zamanlı olarak takip edebilmek gibi türlü faydalar sağlıyor. Ayırca, iş gücü ve kaynaklarını doğru aksiyona zamanında yönlendirerek verimlilik artırılıyor ve operasyonel maliyetler azaltılıyor. Erçil, “Sabit kamera çözümümüz sayesinde depolarda yer alan ama rafta bulunmayan ürünleri gerçek zamanlı görüp aksiyon alarak %30 oranında olası satış kaybının önüne geçiyoruz,” diyor ve ekliyor: “Bu fayda, perakendecinin yanı sıra sektördeki üretimden dağıtıma diğer oyuncuları da içine alarak bütüncül bir faydaya dönüşüyor”.
   
• Gelecek: Pandemi döneminde Vispera’nın hiçbir projesinin iptal edilmemiş olması aslında sektörün bu teknolojilere her daim ihtiyacı olduğunu gösteriyor. Erçil, pandemi sürecinde e-ticaretin perakendedeki payının artacağı öngörüsü ile bu alanda neler yapabileceklerine odaklandıklarını belirtiyor. Nitekim bu konuda şimdiden iki ürün için prototip oluşturulmuş. Vispera, önümüzdeki dönemde yatay kabinler için geliştirdiği akıllı kabin prototipini daha da geliştirip ürünleşme yolunda adımlar atacak. Erçil, “Yeni bilgiyi inovatif ürün ve hizmete dönüştürme sürecinin herhangi bir aşamasında rekabetçi olmayan kuruluşların küresel ekonomide başarı şansı kalmamıştır,” diyor. Dolayısıyla asıl soru şu: Perakende sektöründe akıl teri alın terinin yerini ne kadar hızlı bir şekilde alacak?