American Recordings kayıtlarından önce Johnny Cash

“Kız arkadaşımı kaybetmiş gibi hissettim çünkü bu şarkı artık bana ait değil…” Nine Inch Nails solisti Trent Reznor, Johnny Cash’in “Hurt” yorumuyla ilgili böyle diyor. “Siyah giyen adam” olarak bilinen efsanevi müzisyen Johnny Cash’in hayatı, doğum yeri Arkansas gibi fırtınalarla sarsılmaya alışkın.

Hapishane konserleri: Bir country yıldızı olarak parladığı 50’ler, ün ve sonu gelmez turnelerin yanında bağımlılığı da getiriyor. 60’larda Cash’in bariton sesi ve kanun kaçkını imajı country sınırlarını aşıp pop listelerine giriyor. June Carter’la birlikte seslendirdiği Jackson, Grammy Ödülü alıyor. 50’lerin sonlarında başladığı hapishane konserlerinin albümleri pop listelerinin zirvesine ulaşıyor. Aralıksız üretimi ve dizginlenemeyen yaratıcılığı Amerikan müzik tarihine birbiri ardına kilometre taşları bırakırken sabıkası da diskografisi gibi kabaran Johnny Cash, ABC’deki televizyon programı The Johnny Cash Show’da Carl Perkins, Bob Dylan, Neil Young, Louis Armstrong gibi isimleri ağırlıyor.

Man in black: 70’lerde yayımladığı albümlerin liste performansı plak şirketi Columbia’yı tatmin etmese de ABD Başkanı Nixon dâhil hiç kimse Cash’e diş geçiremiyor. Beyaz Saray’daki konseri öncesinde Nixon’ın ofisinden iletilen istek şarkıları ayrımcı bulan müzisyen, onlar yerine İkinci Dünya Savaşı’nda çarpışan Ira Hayes’in hikâyesini anlatan The Ballad of Ira Hayes ve ezilen sınıfların yanında saf tuttuğu Man in Black’i seslendiriyor.

Gözden ve gönülden ırak: Dünyanın büyük değişimlerle çalkalandığı 80’ler Johnny Cash’e hiç iyi davranmıyor. Albümleri artık yankı uyandırmaktan uzak, Columbia’nın gözü kendisini görmüyor. Şirketle arasındaki gerginlik, birlikte çalıştıkları 26 yılın ardından 1986’da sözleşmesinin feshedilmesiyle sonuçlanıyor. Dünya dönmeye devam etmiş ve Johnny Cash’i geride bırakmış sanki. Çaldığı konser mekânları küçülüyor, alkış sesleri zayıflıyor. Bir zamanların kasırgalar koparan albümleri, meraklılarının raflarında tozlanıyor. Belki de Cash’in sesiyle büyüyen nesil konserlerden emekli oluyor.

Rubin ve Cash buluşması: Nashville’deki heyecansız günler, 1993’te Cash ailesinin radarının dışından bir ismin telefonuyla bölünüyor. Beastie Boys, Run-DMC ve Public Enemy albümleriyle hip hop’ı gündeme taşıyan; Slayer, Red Hot Chili Peppers, Danzig gibi isimlerle çalışan prodüktör Rick Rubin, plak şirketi American Recordings bünyesinde Johnny Cash ile bir dizi albüm kaydetmek istiyor. İkilinin ilk defa bir araya geldiği gün orada olanlar, selamlaştıktan sonra iki dakika boyunca tek kelime etmeden birbirlerini süzdüklerini anlatıyor. Bu karşılaşmayı izleyen 10 yılda, Rubin ve Cash birlikte dört albüm yayımlıyor (American Recordings, Unchained, American III: Solitary Man, American IV: The Man Comen Around). Johnny Cash, Rubin’in oturma odasında alınan kayıtlarda Tom Waits ve Glenn Danzig’in kendisi için yazdığı şarkıları, kendi parçalarını, sevdiği country şarkılarını ve Leonard Cohen’dan Soundgarden’a, U2’dan Depeche Mode’a geniş bir sanatçı listesinin parçalarını yorumluyor. American serisi hem eleştirmenlerden hem dinleyiciden büyük ilgi görüyor ve Johnny Cash’in kariyerinde Glastonbury sahnesine uzanan yeni bir dönem başlıyor.

Rick Rubin’e göre iyi şeyleri zamanından önce gözden çıkarmak 20. yüzyıl Amerikan kültürünün korkunç hatalarından biri; American serisi de bunu kanıtlıyor. Johnny Cash’in sesi ve müziğindeki karanlık, yepyeni bir dinleyici kitlesinde yankı buluyor. 60’lı yaşlarının sonundaki sanatçı, genç nesille güçlü bir bağ kuruyor. Oğlu John Carter Cash’in dediği gibi, ABD vatandaşı country meraklısı yaşlı bir kadının rafında ne kadar Johnny Cash albümü varsa artık Frankfurt’taki bir punk rock dinleyicisinin rafında da Sex Pistols ve Misfits albümlerinin yanında Johnny Cash var.

Hurt: Rubin ve Cash iş birliğinin en iz bırakan ürünü, Nine Inch Nails imzalı Hurt’e kazandırdıkları yeni kimlik. Johnny Cash’in hastalıklarla yorulmuş sesi ve yalın gitarıyla kaydedilen Hurt, Trent Reznor’ın orijinali de müthiş olan şarkısını bambaşka bir düzleme taşıyor. Mark Romanek’in Johnny Cash ve eşi June Carter Cash’i Nashville’deki House of Cash müzesinde görüntülediği video ise tüm zamanların en iyilerinden.

House of Cash: Bir ömre onlarca hayat sığdırır gibi yaşayan Johnny Cash, video yayımlandıktan yedi ay, June Carter Cash’i kaybettikten dört ay sonra aramızdan ayrıldı. Birlikte 35 yıl yaşadıkları House of Cash, 2007’de çıkan yangında kül oldu. 

Beyaz perdede Johnny Cash: James Mangold’un 2005 yapımı filmi Walk the Line, Johnny Cash’in altın yıllarını ve June Carter ile olan ilişkisini anlatıyor. Başrollerdeki Joaquin Phoenix ve Reese Witherspoon filmdeki şarkıları kendileri seslendiriyor. Walk the Line Phoenix’e Altın Küre, Witherspoon’a Altın Küre ve Oscar kazandırdı.

Gözleri dolmadan izleyebilen var mı? Johnny Cash - Hurt