Bilim insanları ekşi maya üzerinden bağırsak sağlığını daha iyi anlamayı hedefliyor

Pandemiyle birlikte ev mutfaklarında yeniden popülerleşen ekşi maya, şimdi uluslararası bir bilimsel araştırmanın merkezinde yer alıyor. Leuven Üniversitesi’nden Gıda Biyokimyacısı Prof. Christophe Courtin’in liderliğindeki ekip, Avrupa’nın dört bir yanındaki 800’den fazla gönüllü ev fırıncısından ekşi maya örnekleri toplayarak HealthFerm adlı projeyi başlattı. Avusturya, Belçika, Fransa, Almanya, Hollanda ve İsviçre gibi ülkelerden gelen bu örnekler, fermente gıdaların insan sağlığı ve çevresel etkileri üzerine ışık tutmayı amaçlıyor.

Fermente gıdalar ve mikrobiyom: Araştırmanın temel hedefi, geleneksel fermente gıdalarda bulunan mikroorganizmaların bağırsak mikrobiyomu üzerindeki etkilerini anlamak. ETH Zürich’ten mikrobiyolog Prof. Nicholas Bokulich’in belirttiğine göre katılımcılar yalnızca maya örneklerini değil, aynı zamanda bu mayaların asit düzeyi, saklama koşulları ve hazırlama süreçlerine dair ayrıntılı verileri de araştırmacılarla paylaştı.

Fermente gıdaların sindirim sistemine katkısı, daha iyi bir uyku ve ruh hâline olası olumlu etkileri uzun süredir konuşuluyor. Ancak bu etkilerin bilimsel olarak netleştirilmesi için hâlâ yeterli veri bulunmaması, HealthFerm gibi geniş çaplı çalışmaları özellikle değerli kılıyor.

Maya, ekmek, turşu ve bilim: Proje yalnızca laboratuvar analizleriyle sınırlı değil. Araştırmacılar, beş ayrı insan müdahale çalışması yürüterek katılımcılara farklı fermente gıdalar tükettirmeyi ve sonrasında kan ile dışkı örnekleri üzerinden sağlık göstergelerini incelemeyi planlıyor. Prof. Courtin’in ifadesiyle:

“Bu yağ asitlerinin kolonda üretildiğinde faydalı olduğunu biliyoruz; ancak aynı etkiyi doğrudan gıdanın içinde üretildiklerinde gösterip göstermediklerini henüz bilmiyoruz.”