Bir Silikon Vadisi draması: OpenAI ve Sam Altman

Yapay zeka, geride bıraktığımız yılda en çok konuştuğumuz konuların başında geliyor. Bir yandan yapay zekanın ne yönde geliştiğini ve gelişeceğini merakla takip ederken bir yandan da hükümetlerin kontrolsüz bırakıldığında çok tehlikeli sonuçlar doğurabilecek olan bu teknolojiyi regüle etme çabalarına tanıklık ediyoruz. 

Konu yapay zeka olduğunda hepimizin aklına gelen ilk isim ise popüler sohbet robotu ChatGPT'nin arkasındaki isim olan OpenAI. ChatGPT'nin yakaladığı başarı ile Google ve Meta gibi şirketleri yapay zekaya yönlendiren, Microsoft'tan aldığı ve 13 milyar dolar olduğu konuşulan yatırım ile adından sık sık söz ettiren OpenAI, 80 milyar dolarlık değeri ile liderliğe oynuyor.

Tabii, teknolojiye ve dünyaya yön veren bu boyuttaki şirketlerin CEO'ları da bir nevi "ünlü" muamelesi görüyor. Elon Musk'tan Mark Zuckerberg'e, Jeff Bezos'tan Steve Jobs ve şimdi de Tim Cook'a; bir bakıma "maskot" diyebileceğimiz bu isimler, sahibi veya CEO'su oldukları şirketlerin "yüzü" olmak gibi bir sorumluluğu da üstleniyor.

OpenAI içinse bu isim Sam Altman olarak karşımıza çıkıyor. Daha doğrusu, çıkıyordu.

ABD Kongresi'nde verdiği ifadeyle yapay zeka sektörü genelinde bir "sözcü" olduğunu hissettiren, geçtiğimiz ay Birleşik Krallık'ta düzenlenen ve türünün ilk örneği olması açısından oldukça önem arz eden Yapay Zeka Güvenliği Zirvesi'nde teknoloji ve dünya liderleriyle biraraya gelen, son olarak da OpenAI'ın ilk geliştirici konferansı DevDay'de sahne alan Altman, kariyerinin zirvesinde herkes tarafından tanıdık bir simaya dönüştüğü sırada 17 Kasım'da ani bir şekilde CEO'luk görevinden alındı.

Konuya ilişkin açıklamada Altman'ın, samimi olmadığı ve şirketi yönetmekteki yetkinliğine güvenlerinin kalmadığı gerekçesiyle Yönetim Kurulu kararı ile görevine son verildiği belirtildi. Altman'ı takiben OpenAI'ın başkanı ve kurucu ortağı Greg Brockman da istifa ettiğini duyururken baş teknoloji sorumlusu Mira Murati geçici süreliğine CEO koltuğuna atandı.

Neler yaşandı?

Haber, Silikon Vadisi'nde kelimenin tam anlamıyla darbe etkisi yarattı. Öyle ki şirketin en büyük yatırımcısı konumundaki Microsoft'un dahi basın açıklaması yapılmadan yalnızca birkaç dakika önce durumdan haberdar edildiği; OpenAI çalışanlarının yaşanacaklara ilişkin herhangi bir fikirlerinin olmadığı aktarıldı. 

Asıl drama ise Sam Altman'ın görevden alınmasının ardından başladı.

Altman ve Brockman'ın ardından şirketin Araştırma direktörü Jakub Pachocki, yapay zeka risk değerlendirme başkanı Aleksander Madry ve uzun süredir araştırmacı olan Szymon Sidor'un da istifa ettiği açıklandı. Pek çok OpenAI çalışanı sosyal medya üzerinden Altman'a desteklerini gösterirken asıl baskı yatırımcılardan geldi. Konu hakkında bilgi sahibi kişiler, Microsoft başta olmak üzere yatırımcılar Tiger Global ve Thrive Capital'ın Altman'ın yeniden CEO koltuğuna getirilmesi için Yönetim Kuruluna baskı yaptığını; Sequoia Capital'ın da Altman ile temas hâlinde olduğunu söyledi. Buna göre, Microsoft CEO'su Satya Nadella ile Sequoia'nın, OpenAI'a geri dönmek ya da yeni bir girişim kurmak gibi bundan sonra yapacakları her şeyde Altman ve Brockman'ı desteklediği aktarıldı.

Bundan çok kısa bir süre sonra ise Altman'ın yeni bir girişim için harekete geçtiği haberi manşetlerde yerini almaya başladı. Buna göre, Altman ve Brockman yeni bir yapay zeka girişimini hayata geçirmek için yatırımcılarla görüşmelere başlamıştı. Söz konusu girişimin doğasının ne olacağı tam olarak bilinmese de etrafta dolaşana söylentiler, Altman'ın OpenAI gibi büyük dil modeli şirketleri için maliyetleri azaltma potansiyeline sahip yeni çipler tasarlama fikriyle çip tasarımcısı Arm da dahil yarı iletken sektöründen yöneticilerle görüşmeye başladığı yönündeydi. Dahası, yeni bir girişim kurması hâlinde pek çok OpenAI çalışanının Altman'ın peşinden gideceği ifade ediliyordu.

• Birkaç hafta önce Altman'ın, Apple'ın eski tasarım şefi Jony Ive ile "yapay zekanın iPhone'unu" tasarlamayı planladığı yönünde haberler çıkmıştı.  Ayrıca, "iris biyometrik kripto para projesi" olarak tanımlanan Worldcoin isimli bir girişimi bulunan Altman, yakın zamanda ilk ürünü "AI Pin"i tanıtan Humane'in de en büyük hissedarı.

Böylece, Yönetim Kurulunun, görevine son verdikten yalnızca bir gün sonra Altman'ı geri almak için konuşmalara başladığı bildirildi. Kurulun Altman'ın geri dönmesi için prensipte anlaştığı belirtilse de söylentiler, Altman'ın geri dönme konusunda karasız olduğu ve önemli yönetim değişiklikleri isteyeceği yönündeydi.

Derken Microsoft CEO'su Satya Nadella, dün sürpriz bir hamleyle Altman ve Brockman'ın Microsoft tarafından işe alındığını; ikilinin Microsoft'ta yeni bir ileri yapay zeka araştırma ekibine liderlik edeceğini duyurdu. Bu sırada OpenAI da boş durmadı ve Twitch'in eski yöneticisi Emmett Shear'ın Mira Murati yerine vekaleten CEO'luğa getirildiğini açıklayarak şirkete üç gün içinde üçüncü CEO'sunu atamış oldu.

• Pazartesi günü borsa açılmadan önce krize bir çözüm bulması gereken Microsoft'un Altman ve Brockman'ı işe alma hamlesi, şirketin olaylar durulana kadar aldığı geçici bir çözüm olarak değerlendiriliyor.

Son durum ne?

Dün akşam çıkan son haberlere göre yüzlerce OpenAI çalışanının Kurulu, Altman ve Brockman'ın Microsoft'ta liderlik edeceği yapay zeka araştırma ekibine katılmakla tehdit ettiği bildirildi. Wired ve gazeteci Kara Swisher tarafından OpenAI Yönetim Kuruluna gönderilen bir mektupta, toplam 770 çalışanı bulunan OpenAI'ın 500'den fazla çalışanının, "Microsoft, katılmayı seçmemiz hâlinde bu yeni iştirakte tüm OpenAI çalışanları için pozisyonlar olduğu konusunda bize güvence verdi" ifadelerine yer verdiği aktarıldı.

• Şirketin güvenlik lideri Lilia Weng, Yönetim Kurulunu çalışmalarını tehlikeye atmakla ve hem şirketi hem de misyonlarını "baltalamakla" suçlayan mektuba imza atan OpenAI çalışanlarının sayısının 23:00 itibarıyla 650'ye yükseldiğini ve "daha fazlasının geleceğini" söyledi.
• Dahası, Altman'ın görevden alınmasına öncülük ettiği belirtilen OpenAI baş bilim insanı Ilya Sutskever da taraf değiştirmiş gibi duruyor. Mevcut durumla ilgili bazı pişmanlıkları olduğunu, niyetinin OpenAI'a zarar vermek olmadığını ifade eden Sutskever'in isminin de mektuba imza atanlar arasında yer aldığı aktarılıyor.

Öte yandan, Altman cephesinde de sular durulmuşa benzemiyor. Altman'ın OpenAI yatırımcıları ve Brockman ile birlikte şirkete geri dönmek için bir yol bulmaya çalıştığı; Yönetim Kurulu üyelerinin kenara çekilmesi hâlinde geri dönmeye hâlâ istekli olduğu belirtiliyor.

Bu yazıyı noktaladığımız 21 Kasım gecesi itibarıyla OpenAI dramasında yaşananlar başlıca bu şekilde; ancak sabah uyandığımızda bu durum değişmiş de olabilir, açıkçası bilemiyoruz. Emin olduğumuz bir şey varsa o da bu işin henüz bitmediği. 

Neler olacağını görmek için patlamış mısırlarımız hazır bir şekilde bekliyoruz.