Bond, James Bond

007'nin beyaz perdedeki 60. yaşı.
Bond, James Bond

14 Ekim - Başkent Kültür Yolu Festivali - Duende
Başkent Kültür Yolu Festivali ile birlikte

78 farklı mekân, 629 etkinlik: Başkent Kültür Yolu Festivali

Mariza konserinden bir kare T.C Kültür Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirilen Kültür Yolu Festivalleri, 2021’in ekim ayında İstanbul Beyoğlu Kültür Yolu Festivali ile başladı, 2022 yılında Ankara’da Başkent Kültür Yolu Festivali’nin…

Daha fazlasını öğren →

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İki yıl önce bir sinema quizi hazırlarken, “İçkisini karıştırılmış değil, çalkalanmış içen MI6 ajanı” diye bir soru yazdığımı ve soruları zorluklarına göre ayırırken bunu hiç düşünmeden “kolay” kategorisi altına eklediğimizi hatırlıyorum. Ian Fleming’in satırlarında bir edebiyat karakteri olarak doğan ve Britanya Gizli Servisi MI6’e bağlı çalışan 007 kodlu ajan, bundan tam 60 yıl önce 1962 yapımı Dr. No filmiyle sinema dünyasının en tanınmış karakterlerinden birine dönüştü: Evet, James Bond’un sinema yolculuğu 60 yaşında!

Dr. No (1962) | Kaynak: Kundura Sinema

En son geçtiğimiz yıl No Time to Die ile buluştuğumuz, Eon Productions yapımı James Bond serisi, 1962’den bugüne çekilen 25 filmle sinema tarihinin en uzun soluklu projesi. Sıradaki James Bond’un kim olacağı tartışıladursun, 60 yıl ve 25 film boyunca ona hayat veren aktörler arasında efsanevi isimler var: Sean Connery (1962-1967 ve 1971, 6 film), George Lazenby (1969, 1 film), Roger Moore (1973-1985, 7 film), Timothy Dalton (1987-1989, 2 film), Pierce Brosnan (1995-2002, 4 film) ve Daniel Craig (2006-2021, 5 film). Serinin kendi evrenini ve dünyalarını yarattığıysa bir gerçek. Kovalamaca sahnelerine fon olan dünyanın (Türkiye’nin de birkaç kez dâhil olduğu) köşeleri, son teknoloji ürünü silah ve otomobiller, “Bond kızları”, çoğunlukla Avrupa sinemasının popüler oyuncularının bedeninde canlanan “kötü adamlar" ve dahası.

Geçtiğimiz güz Daniel Craig’e veda eden, İtalya’dan Norveç’e uzanan sahneleriyle soluk kesen, Hans Zimmer’in notalarıyla ve Billie Eilish’in Oscar ödüllü şarkısıyla müzikal bir şölen de yaşatan No Time to Die’la ana akım sinemaya dair en sevdiğim şeylerden olduğunu hatırladığım serinin 60. yılı olduğunu Beykoz Kundura’dan gelen bir e-postayla fark ediyorum: James Bond’un sinemadaki 60. yılını kutlayacak seçkisi “60 Yaşında: Bond, James Bond”, Kundura Sinema’da başlıyor!” 

Dr. No (1962) | Kaynak: Kundura Sinema

MGM Stüdyoları’nın serinin 60. yıl kutlamalarına özel restore ettiği yenilenmiş kopyalarından gösterileceği bu program, utanarak söylüyorum, Brosnan öncesine dair tek bir Bond filmi izlememiş biri olarak benim için büyük bir şans gibi geliyor.

İzlediğim ilk Bond filmini düşünüyor, hakkında pek bir şey hatırlamadığımı fark ediyorum: Tomorrow Never Dies. Ama Madonna’nın kılıç kuşandığı Die Another Day’i, Daniel Craig’in vinçler üzerinde koşturduğu Casino Royale’i, şu ana kadar izlediğim en iyi Bond filmi Skyfall’u gayet iyi hatırlıyorum. Peki acaba, Kundura Sinema’nın programının da harekete geçirmesiyle geçmişe dönmek, eksiklerimi kapamak istesem nereden başlamalıyım? Ya da sen bu yazının harekete geçirmesiyle Bond evreninin enginlerinde kaybolmak istediysen, nereden başlamalısın? İşte burası beni aşıyor. Bilenlere soruyorum:

Geçenlerde bir sinema sohbeti sırasında James Bond hayranı olduğunu öğrendiğim sinema yazarı ve akademisyen Melis Behlil’in kapısını çalıyorum önce: En sevdiği Bond filmini sorduğumda Melis duraksamadan “Skyfall” diyor, “ ‘Farklı bir Bond’ fikrini biraz oturtabildikleri, daha gerçek bir karakter sunan, aksiyonu yerinde bir Bond. Üstelik Eminönü’nden Adana’ya kovalamacalı açılış sahnesi var!” Hemfikir olmamız beni sevindirse de aradığım yanıt bu değil, benim derdim eskilere gitmek. Melis, benim gibi eski Bond filmlerini ilk kez izleyecek ve Kundura Sinema’nın programından yalnızca tek bir film izlemeye vakti olanlar için On Her Majesty’s Secret Service’i öneriyor: “Lazenby’li tek Bond olduğu için bazen arada kaynıyor ve bence yeterince değeri bilinmiyor. Ancak hem ilk defa Bond’un değişmesiyle nasıl başa çıktıklarını hem de Bond’u daha gerçek bir karakter hâline getirme çabalarının ilk örneklerini görmek için izlemeye değer.”

Melis’in “en” Bond’ları: 

  • Film: Skyfall (2012)
  • Bond: Pierce Brosnan
  • Şarkı: Nobody Does It Better (yazan: Marvin Hamlisch ve Carole Bayer Sager, seslendiren: Carly Simon - The Spy Who Loved Me [19779])
  • “Kötü Adam”: Richard Kiel (Jaws - The Spy Who Loved Me (1977), Moonraker [1979])
  • “Bond Kızı”: Halle Berry (Jinx - Die Another Day [2002])

From Russia with Love (1963) | Kaynak: Kundura Sinema

Bond evreninin sadece sinemasına değil müziklerine de hayran olduğumdan bir müzisyene de danışmadan geçmeyeyim diyorum. Film müzikleri de besteleyen müzisyen Taner Yücel’le de önce müzikten konuşuyoruz. “James Bond serisinin müzik kullanımı, tema müziği ve yıllar içinde değişen film müzikleri için ne düşünüyorsun?” Diyor ki, “Yeni filmleri izlemesem de çoğu soundtrack albümünü merakla dinliyorum, albümünü dinlediğim film hakkında bilgim olmasa bile. Sonuçta bunlar maddi başarı amacı güden filmler oldukları için büyük klişelere dayanmak zorundalar. […] Eskiyi öven, nostaljici insanlardan olmak istemem ama bence yeni filmlerin müzikleri eskilerin yakınından geçemiyor maalesef. Kesinlikle kötü değiller ama bu bir Bond konsepti ise zaten eski bir konsept. Arada eski temayı hatırlatmalar kullanmasalar Batman mi izliyoruz yoksa Marvel aleminden bir film mi ayırt edilemiyor bence. […] Bond film müzikleri, gizli ajan filmleri müzik kullanımlarını da birçok müzik tarzını da etkilemiştir döneminde. Pek çok surf müzik grubu yorumlar ve çalar Bond film müziklerini döneminde. Şu an duyduğumuz şeyler daha endüstriyel şeyler.” 

En sevdiği müziklerin hangi Bond filminde olduğunu sorduğumdaysa Taner’in pikabının yanından bir fotoğraf geliyor, elinde Thunderball (1961) fliminin John Barry imzalı soundtrack albümünün plağı var.

Goldfinger (1964) | Kaynak: GQ

Taner’in “en” Bond’ları:

  • Film: Goldfinger (1964)
  • Bond: Sean Connery
  • Şarkı: From Russia with Love (yazan: Lionel Bart, seslendiren: Matt Monro - From Russia with Love [1963])
  • “Kötü Adam”: Bob Simmons (Jacques Bouvar - Thunderball [1965] )
  • “Bond Kızı”: Grace Jones (May Day - A View to a Kill [1985])

Son durağım Beykoz oluyor. Programın ev sahibi ve Beykoz Kundura Kültür Sanat Direktörü S. Buse Yıldırım’a soruyorum: “Kundura Sinema’nın programı, Brosnan ve Craig dışındaki Bond’larla hiç tanışmamış olanlar için harika bir fırsat gibi gözüküyor. Programda sadece bir film izleyebilecek birine nereden başlamasını önerirsin?” Buse, seriyi başlatan “Dr. No” ve dönemin Soğuk Savaş politikasını en iyi yansıtan film olduğunu düşündüğü ve tabii eski İstanbul’u görme fırsatı da sunan “From Russia with Love” arasında kalıyor. 

Buse’nin “en” Bond’ları:

  • Film: GoldenEye (1995)
  • Bond: Pierce Brosnan
  • Şarkı: GoldenEye (yazan: Bono ve Edge, seslendiren: Tina Turner - GoldenEye [1995])
  • “Kötü Adam”: Donald Pleasance (Blofeld - You Only Live Twice [1967])
  • “Bond Kızı”: Monica Bellucci (Lucia Sciarra - Spectre [2015])

Beykoz Kundura'da geçtiğimiz hafta sonu Dr. No (1962) ve From Russia with Love (1963) ile başlayan ve bu hafta sonu Goldfinger (1964) ve Thunderball (1965) ile  devam eden 60 Yaşında: Bond, James Bond programı, toplam 11 filmin gösteriminin ardından 25 Aralık'ta sona erecek.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

👞 Bond'un 60. yaşı, Björk'ün mantarları

Sinemasın 007'si Bond'un 60. yaşı kutlaması, Björk'ün yeni albümü Fossora, Louis Garrel'ın distopyası.

14 Eki 2022

From Russia with Love

YAZARLAR

Emre Eminoğlu

Emre Eminoğlu

Sinema, kültür, sanat yazarı. 2021’den beri sinema editörlüğünü üstlendiği Aposto başta olmak üzere çeşitli dijital ve basılı yayınlarda sinema yazıları yazmaya, röportajlar yapmaya ve podcast'ler üretmeye devam ediyor. SİYAD ve FIPRESCI üyesi, Golden Globes seçmeni.

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?

Deborah Levy’nin "Yaşayan Otobiyografi" üçlemesi, bir kadının kendine ait bir hayat kurma çabasını anlatıyor. Bu kitapların eşliğinde, eski düzenin artık bize uymadığı ama yenisinin henüz şekillenmediği dönemleri, geleceğe dair hayallerimizi korurken bugünkü hayatımızı ertelememenin yollarını düşünüyoruz.

Elvan Omay

·

15 Kas 2026

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?

Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.

Deniz Aytekin

·

13 Kas 2026

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'

Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.

Burcu Dimili

·

13 Kas 2026

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak

Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.

Aslı Ildır

·

12 Kas 2026

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'

19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.

Müge Turan

·

12 Kas 2026

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'