brat summer nasıl bu kadar popüler oldu?

Brat, İngilizce’de şımarık veya çocuksu insanları tanımlamak için kullanılan bir kelime. 2024 yazında bu kelime ABD seçimlerinin baş kahramanlarından biri oldu ve “brat summer” kavramı tüm popüler kültüre sızdı. İngiliz şarkıcı Charli XCX’in yazın başında yayımladığı hiperpop albümü brat, çıkar çıkmaz tüm sosyal medya platformlarını yeşile boyadı. Pantone başkan yardımcısı Laurie Pressman, bu durumu şöyle yorumladı:

“Renk bir dildir. Renklere doğru çekiliriz ve renklerle olan ilişkimiz çoğu zaman bilincimizin dışında gerçekleşir.”

Sanatçının hayranları gördükleri her fosforlu yeşil şeyin fotoğrafını çekip üzerine brat yazarak sosyal medya hesaplarından paylaşmaya başladı. Buna da “brat coded” adını verdiler. Gençler, albümde yer alan Apple şarkısı eşliğinde dans ettikleri videoları da TikTok hesaplarında yayımladı. Charli XCX brat kelimesini kaygısız ve cesur anlamına gelen bir iltifat olarak gördüğünü, kelimenin olumsuz ve aşağılayıcı ifadesini pozitife çevirerek şarkılarında dinleyicilerine utanç duymadan kendileri olmaları için ilham vermeye çalıştığını söyledi. brat’taki tüm sözler 30’lu yaşlardaki birinin hayat deneyimlerine dair. Charli XCX de brat ruhunu şu sözlerle anlatıyor:

“Bir paket sigara, Bic marka bir çakmak ve sutyensiz giyilen askılı beyaz bir üst gibi.”

Popüler kültür yazarları bu akımı 1980’lere ve 2008-2011 arasına damga vuran durgunluk popunun yeni bir döngüsü olarak tanımladı. Büyük savaşlar sonrasında ya da ekonomik durgunluğun yaşandığı dönemlerde insanlar çok daha fazla partiliyor ve bu da dans odaklı müziğin yükselişini sağlıyor. brat ayrıca son dönemin bir başka akımı olan clean girl'e a karşı bir tepki olarak da yorumlanıyor… Bir sosyal medya estetiği objesine dönüşen Stanley termosu elinde, saçı dağılmadan yogasını yapıp tayt giyen, kozmetik ürünleri ile kusursuz hâle getirilmiş bir cilde sahip, aşırı tüketim yapan genç kızlara clean girl deniyor. brat ise bu imajın tam tersini simgeliyor. 360 videosunda da görüldüğü üzere spor yaparken bir şişe şarap içen, son dönemin dayattığı tüm sağlıklı birey takıntılarını arkasında bırakan bir kadının tavrını yansıtıyor.

Charli, clean girl’ün kadın düşmanı bir terim olduğunu söylüyor. Çünkü bu mükemmel olma hâli sadece kadınlara dayatılan bir şey: Kadınlar mükemmel bir bedene, berbat bir gün geçirse bile kocaman bir gülümsemeye ve yine mükemmel düzenli bir hayata sahip olmalı. Bu mükemmeli arama hâli Charli sayesinde “brat summer” olarak anılan 2024 yazında çöküşe geçti. Charli, bu albümde çok eğlenilen bir gecenin sabahında yaşanan çöküşün, güvensizliğin ve korkuların derinliklerine de iniyor.

 ‘Kamala is brat’

Bu global kültürel akım, 40 yaşını geçenlere veya daha az sosyal medya kullananlara bir anlam ifade etmiyordu. Ta ki Kamala Harris, seçim kampanyasında brat’i kullanana kadar. ABD başkanı Joe Biden, 2024 başkanlık yarışından çekildikten ve Harris’i destekledikten sonra, Charli XCX, sosyal medya platformu X’te “kamala IS brat” diye bir paylaşımda bulundu. Genç seçmenlerin dikkatini çekmek isteyen Harris ve kampanya ekibi, TikTok, Instagram, X ve Facebook’taki hesaplarının arka planını albümünün fosforlu yeşil rengine çevirdi ve uzunçalarla özdeşleşen küçük harfli yazı tipini kullandı. Harris-brat meme'leri böylece trend olmaya başladı.

Yazılım şirketi Launchmetrics’e göre paylaşımdan sonraki iki günde 3.000’den fazla çevrimiçi makale ve sosyal paylaşımda Kamala ve brat kelimeleri birarada kullanıldı. PeakMetrics’e göre, X’te brat kelimesi yaklaşık 107 binden fazla gönderiye konu oldu.

brat ile ilgili olabilecek ürünlerin reklamı yükselişe geçti. Amerika’nın en büyük mağazalarından biri olan Target’ın internet sitesine “Your number one trend to try: brat summer” başlığı ile fosforlu yeşil ürünlerden oluşan bir koleksiyon eklendi. brat summer şu sözlerle tarif edildi: “Zahmetsiz, ikonik ve kaygısız. Bu yazın tonu brat.” brat’in rengi olan fosforlu yeşil bu yazın rengi oldu.

Bu, popüler kültürün rengini belirlediği ilk yaz değil. Geçen yıl, tüm dünyada sinemaseverler Greta Gerwig’in rekor kıran Barbie filmini izlemek için Barbie pembesi kıyafetler giyerek sinemaya gitmişti. Hem ABD’de hem de İngiltere’de “Barbie pembesi” için yapılan Pinterest aramaları 2023’te 2024’ün iki katıydı. Moda arama motoru Lyst, sıcak pembe giysiler için yapılan aramalarda yüzde 416’lık bir artış sayesinde pembeyi geçen yılın trendi olarak adlandırdı. Bu yıl ise Etsy, fosforlu yeşil renkli ürünlere yönelik aramaların son üç ayda geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 40 arttığını bildirdi.

Demokrat partinin brat dersleri

Charli XCX, “Biraz dağınık, parti yapmayı seven ve bazen aptalca şeyler söyleyen, kendini iyi hisseden ama sonra belki bir çöküş yaşayan, ardından yine partileyen, dürüst, açık sözlü, biraz dengesiz, aptalca şeyler yapan biri misin? O zaman sen de brat’sin” dedi. Bunun üzerine Harris’in başkanlık tarzı da tartışmaya açıldı. Kamala Harris’in yaptığı gaflar, şarkı sözleri ile özdeşleşen hayatındaki bazı anlar meme olarak sosyal medyada yer edindi.

Harris’in ilk siyah kadın ve ilk Asya kökenli Amerikalı başkan olacağı fikrinin bile sınırları zorladığı ve brat kültürüne uygun olduğuna kanaat getirildi. Harris’in savunduğu her şeye katılmasanız bile izlemesi eğlenceli bir demokrat başkan adayı olduğu konuşuldu ve genç seçmenler tarafından şu şekilde tarif edildi:

“O, TikTok nesli için mükemmel bir aday. Kamala yeni bir enerji ve değişim olasılığı getiriyor. ‘brat’ yazını somutlaştırmada çok iyi bir iş çıkarıyor.”

 Demokrat parti bünyesinde yer alan gençler, bir önceki kuşaklara “brat summer”ı anlatan konuşmalar düzenlediklerini açıkladı. Harris’in kampanya çalışanları brat dersleri alarak Z kuşağına biraz daha yaklaşmayı hedefledi.

Bu yaz, farklı bir şey söylemek isteyen herkes brat’te bir araya geldi. Günümüz dünyasında kavramlar arasındaki ironi de ‘brat summer’da vücut buluyor. Her ne kadar tam da bu tür bir zihniyetle mücadele etse de, bu terimin markalaşma ve pazarlama çekiciliğine sahip olduğu kesin. brat popüler kültürün içine o kadar başarılı bir şekilde sızdı ki herkes bu pastadan bir dilim istiyor, Kamala Harris bile…

Albüme dair yazdığım eleştiri yazısında şu sözleri kullanmıştım:

“Charli XCX, karanlık yeraltı müziği ile aydınlık pop’u harmanlayarak cesur, kendinden emin bir şekilde yılın en iyi kayıtlarından birine imza attı. Hem de kendi kuşağını gerçekçi sözler ve sert bir müzik ile temsil ederek. brat’i bu yaz çok farklı kulüplerde işitip bol bol dans edeceğimiz kesin.” 

Brat Z kuşağına takılan bir sıfat olmaktan çıkıp bir tavıra dönüştü. Bu dönüşüm, yazın son ayında daha da fazla fosforlu yeşil görmemize neden olacak.