Cari açık beklentilerin altında

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, mart ayında cari işlemler açığı geçen yılın aynı ayına göre %19,6 oranında azalarak 4,5 milyar USD oldu.

Detaylarda neler var?

Aylık bazda açıklanan 4,5 milyar USD’lik toplam açık 5,3 milyar USD’lik piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Aylık açık, geçtiğimiz yılın aynı ayında 5,6 milyar USD olmuştu. Veriyle birlikte 12 aylık kümülatif cari işlemler açığı 54,2 milyar USD oldu. Geçtiğimiz ay 55,4 milyar USD ile son 10 yılın en yüksek seviyesini gören kümülatif açık böylelikle 2021 sonundan bu yana, tam 14 aydır ilk kez gerileme gösterdi. Cari işlemler açığındaki genişleme ivmesinin kırılması pek çok açıdan oldukça önemli.

💉 Hatırlatma dozu: Geçtiğimiz yılın aynı ayında birikimli cari işlemler açığı 18,3 milyar USD olarak gerçekleşmişti.

Altın ve enerji hariç dengede de hafif ivme kaybı görülüyor. Bu alanda 12 aylık birikimli fazla 49,3 milyar USD seviyesinde bulunuyor.

Aylık bazda beklentilerin altındaki gerçekleşmenin temel sebeplerinden birinin enerji fiyatlarındaki düşük seyir olduğu görülüyor. Aylık bazda 4,6 milyar USD olarak gerçekleşen enerji ithalatı, geçtiğimiz yılın aynı ayında ölçülen seviyenin %35 kadar altında bulunuyor. Bunun yanında taşımacılık ve seyahat gelirlerinin desteklediği hizmetler kalemş kaynaklı fazlada %29’luk artış görülüyor. Veri beklentilerden iyi olmakla birlikte ülkemiz ekonomisinin aylık bazda art arda 17 aydır cari işlemler açığı verdiğini de belirtmek gerekiyor.

💉 Hatırlatma dozu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan dış ticaret verilerine göre aylık dış ticaret açığı 8,3 milyar USD olmuştu.

Yatırım tarafındaki performansta ise önceki dönemlere göre büyük bir ayrışma göze çarpmıyor. Mart ayında yurt dışı yerleşiklerin 741 milyon USD tutarındaki net doğrudan yatırımlarının yarısından fazlası gayrimenkul yatırımlarından oluşuyor. Buna karşın, portföy tarafında ise 1 milyar USD’lik net çıkış yaşandığı görülüyor. Bu veri ile birlikte sermaye hareketlerinde 4 ay sonra net bazda çıkış görüldü.

Dengede dikkat çeken diğer bir unsur ise hesaplamaya Suudi Arabistan Kalkınma Fonu’nun TCMB nezdindeki hesaplarına aktardığı mevduatın etkisi. Diğer yatırımlar kaleminde görülen 7,5 milyar USD’lik giriş, son 7 ayın en yüksek sermaye girişi olarak görülüyor.

Zaman zaman tartışmaların odağında yer alan net hata noksan kaleminde de 2021 sonundan bu yana ilk kez çıkış yaşandığı görülüyor. Bu kalemde yaşanan çıkış 2,4 milyar USD seviyesinde.

Beklentiler

Cari işlemler dengesi hesaplamasının omurgasını oluşturan dış ticaret kanalındaki beklentiler karışık olmakla birlikte, ana ihracat pazarlarımızın ekonomilerinde yaşanan soğuma sebebiyle ihracat hacminde yataylaşma beklentisi gücünü koruyor. Buna karşın geçtiğimiz yıla kıyasla düşük seyrini koruyan enerji fiyatları ise dengeyi olumlu yönde etkilemeye devam edecek.

Hizmet dengesi tarafında ise turizm sezonunun yaklaşması şüphesiz ki en önemli değişken olarak öne çıkıyor. Yaz aylarında yaşanacak döviz girişleri ile cari işlemler dengesinde toparlanma sürecinin başlaması bekleniyor. Ancak sezon başlamadan önce, (öncü dış ticaret verilerine dayanarak) önümüzdeki ay cari açık verisinde yeniden genişleme görülmesi bekleniyor.