Çin çağı mı başlıyor?

ABD ve Çin arasındaki ticari ilişkilerde sular durulmuyor.
Çin çağı mı başlıyor?

Kolay İK 5 Nisan Pareto
Kolay İK ile birlikte

Uzaktan çalışmaya geçişte İK süreçlerini dijitalleştirin: Kolay İK

İlk adımı teknoloji şirketleri attı; Twitter, Facebook, Microsoft, Salesforce, Spotify ve daha niceleri pandemiden sonrası için de uzaktan çalışmayı opsiyonlarından biri haline getirdi. Sonraki adım diğer endüstrideki kurumsal şirketlerden…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

ABD ve Çin’in yıllardır süregelen ticaret savaşlarında yaklaşımlarını her fırsatta sert ve keskin bir şekilde ifade etmeleri ve imtinayla taviz vermekten kaçınmaları, ABD'de yaşanan başkan değişimin ardından ilişkilerde yumuşama bekleyenleri şimdilik hayal kırıklığına uğrattı. Umutlar, Biden yönetiminin Çin'in yükselişini sert bir şekilde dizginlemeye çalışan Trump'a kıyasla Çin'e karşı daha yumuşak bir ton benimsemesi yönündeydi. Son günlerde ABD tarafından gelen açıklamalar ve Alaska'da yapılan Dışişleri Bakanları toplantısından yansıyan görüntüler ise ortaya bambaşka bir tablo koydu. Rekabetin giderek kızıştığı son dönemde yerleşik süper güç ABD ile yeni süper güç Çin arasındaki rekabet, yapay zekâ ve 5G teknolojileri etrafında şekilleniyor. Rekabette öne çıkmak isteyen Çin, her geçen gün hem ülke ekonomisini geliştirmek hem de küresel ekonomide daha kalıcı bir yer edinmek için yeni stratejiler belirliyor.

  • Arka plan: Temelleri Obama döneminde atılan ve Çin'i dengelemeyi amaçlayan "Asya pivotu" yaklaşımı, Trump döneminde ticaret savaşları eksenine oturmuştu. Ulusal güvenlik gerekçesiyle Huawei başta olmak üzere çok sayıda Çin merkezli şirkete yaptırımlar uygulayan eski başkan Trump, Çin’den gelen toplam 360 milyar dolar değerindeki bir grup ürüne ek gümrük vergisi koymuştu. Trump, başkanlık koltuğundaki son günlerine kadar bu politikasından vazgeçmedi. Joe Biden ise ilk resmî basın toplantısında, Çin ile karşı karşıya gelmektense "sıkı rekabet" içinde olmak istediklerini belirtirken Çin’in adil rekabet ve adil ticaret bağlamında uluslararası kurallara uymasının gerekliliğinin altını çizdi. Ayrıca, kendisi görevdeyken Çin'in küresel bir hâkimiyet kurmasının mümkün olmadığını söyleyerek beklentilerin aksine ilişkilerde çok büyük bir değişim olmayacağının ilk sinyallerini de verdi.

  • 21'inci yüzyıl soğuk savaşı: Ticaret savaşları konusunda henüz net bir yön belirlemeyen Biden yönetimi, Çin ile ilişkilerde şu ana kadar ağırlıklı olarak demokratik değerler ve insan haklarının ihlallerine odaklandı. ABD Ticaret Temsilcisi Katherine Tai, The Wall Street Journal'a verdiği röportajda ülkesinin yakın zamanda Çin'den ithal edilen ürünlere yönelik tarifeleri kaldırmaya hazır olmadığını belirtirken Pekin ile ticaret müzakerelerine açık olabileceklerini ifade etti. Tarifelerin ülkedeki işletmelere ve tüketicilere bedel ödettiğinin farkında olduğunu belirten Tai, bunların hızla çekilmesinin ekonomiye zarar verebileceği konusunda uyarıda bulunarak planlama kabiliyetinin önemini vurguladı. Öte yandan, bugüne kadar Trump'ın Çin ithalatına uyguladığı gümrük vergilerine bağlı kalan Biden, mart ayının ortalarında Huawei'ye ürün tedarik eden şirketlerin satışlarına yönelik lisansları değiştirerek Huawei'nin 5G cihazlarda kullanılan ürünleri tedarik etmesinin önüne yeni engeller koydu. Oxford Economics tarafından yayımlanan bir rapor, Çin ve ABD arasında artan ticari gerilimin ABD ekonomisine Çin'e nazaran daha fazla zarar vereceğini ve ABD'de istihdamın azalmasına neden olacağını ortaya koyuyor. Rapora göre, ticaret savaşının tırmanması durumunda ABD ekonomisi, gelecek beş yıl içinde GSYH'sinin 1,6 trilyon dolar azalması ve 2022'de 732 bin, 2025'te ise 320 bin kişinin işsiz kalması tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.

  • Çin'in yerel planları: ABD cephesinden yaptırımların devam edeceğine yönelik gelen sinyaller, Çin'in yerel ve küresel planlarında daha agresif olmasına yol açıyor. Çin Başbakanı Li Keçiang, açıklanan 14'üncü Beş Yıllık Kalkınma Planı kapsamında her türlü endüstride Çin menşeli ürünlerin kullanılması konusunda baskının artırılacağını ve ülke içinde üretilen ürünlerin yerel dolaşımını artırarak dışa bağımlılığı azaltmayı amaçladıklarını söyledi. ABD yaptırımlarının temel teknolojilere erişimi engellemesinden endişe duyan ve ekonomisini bir inovasyon merkezi hâline getirmek isteyen Çin, beş yıllık planı kapsamında aralarında yapay zekâ, kuantum bilgisayarları ve iletişimin de bulunduğu yedi alana doğrudan yatırım ve mali destek sağlamayı öngörüyor. Bu bağlamda, ülkenin araştırma geliştirme çalışmalarına yapılan harcamaların 2025 sonuna kadar her yıl %7 oranında artırılarak toplam 580 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu rakam, Bloomberg’ün ulaşabildiği 2018 verilerine göre ABD'nin harcadığı 548 milyar dolarla karşılaştırıldığında yatırımın büyüklüğü hakkında fikir sahibi olmamızı sağlıyor.

  • Çin'in küresel planları: New York Times gazetesi yazarlarından Bret Stephens, Çin’in ekonomide kazandığı ivmeye dikkat çekerek Kuşak ve Yol Girişimi başta olmak üzere Asya’daki stratejik yatırımlarına ve diplomaside geliştirilen ilişkilere vurgu yapıyor. Çin'in İran ile yaptığı 400 milyar dolarlık anlaşmanın, ABD'ye karşı oluşturulan cephede önemli bir yere sahip olması bekleniyor. Öte yandan Çin, geçtiğimiz aralık ayında Avrupa Birliği ile yedi yıl süre müzakerelerin ardından bir yatırım anlaşması üzerinde mutabakata vardı. Yürürlüğe girmesi için AB'den onay bekleyen anlaşma, iki taraf arasındaki ticaret ve yatırım dinamiklerini etkileyecek potansiyele sahip görünüyor. Fakat geçtiğimiz hafta AB'nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki insan hakları ihlallerine yönelik yaptırım kararı alması ve Çin'in de misilleme yaparak cevap vermesi, anlaşmanın yakın zamanda yürürlüğe girme şansını oldukça düşürüyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

❌ Çin ikilemi: İhlaller ve boykotlar

Bu hafta gündemimizde, ABD-Çin arasındaki ticari ilişkiler, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nden pamuk alımını durduran giyim firmalarının ikilemi, Şanhay Star Borsası’nda ertelenen halka arzlar ve Xiaomi'nin elektrikli araçlar hamlesi var.

05 Nis 2021

Kolay İK ile birlikte
İllüstrasyon: Ayşe Ezgi Yıldız

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi