DERİN YOKSULLUK AĞI

Derin Yoksulluk Ağı'na sen de dolandın mı?
DERİN YOKSULLUK AĞI

Lindos Naturals - 26 Ekim - ANGST
Lindos Naturals ile birlikte

Akdeniz’den ilhamla zehirsiz temizlik ürünleri: Lindos Naturals

Dünyayı önemseyen, daha iyi bir gelecek için elini taşın altına koyan, insan sağlığını ve canlılığın devamını göz ardı etmeyen iş modelleri kurgulamak imkânsız mı? Elbette değil.

Daha fazlasını öğren →

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Hacer Foggo

Bu yazıyı kaleme alırken telefonum çaldı, Serkan adlı kâğıt toplayıcı “Çekçeğimi aldılar abla, bir daha gördüklerinde ceza keseceklerini söylediler. Çocukları okula göndermeye devam ediyorum. Her sabah yemiyorum içmiyorum, çantalarına temiz su, bir de çikolatalı ekmek koymaya çabalıyorum,” diye başından geçenleri anlattı. Serkan, İstanbul Valiliği kararıyla kâğıt toplaması yasaklananlardan sadece biri.  

Devreden yokluk

Derin yoksulluk tam da bu — Serkan’ın her gün yaşadığı durum, her gün, o günün nasıl geçeceğini, ne yiyeceğini, kirasını nasıl ödeyeceğini, bazen nerede uyuyacağını, temiz suya nasıl erişeceğini, bebeğinin altını değiştirecek bezin yenisini, çocuğuna içirecek sütü, eczaneden alınması gereken ilacın ödemesini düşünmesi ve bu düşüncelerin durmaksızın zihninde dolaşması. 

Serkan’ı tanıdığımdan beri her gün çocuklarının önüne koyacağı yiyeceği düşünüyor, her gün kirasını önümüzdeki ay nasıl ödeyeceğini ve bir de alacağı sosyal yardımları hesaplıyor. Bu “yardımlar” için de kamu kurumlarının kapılarına, yakacak ve gıda yardımı için eşi gidiyor. Eşi kovulsa, yüksek sesle konuşsalar veya “Bir daha gelme,” deseler de o kapılardan ayrılmıyor. Çocukları olduğu için söylenen hiçbir şeyi duymamaya ve sabırla o “yardımı” alıp evine dönmenin hayaliyle bekliyor — çocuklar okula gitsin de onlardan çocuklara kalan miras yoksulluk olmasın diye. Çocuklar eğitim alırlarsa ancak boyunlarındaki yoksulluk halkasından kurtulacaklarına ve özgürlüğe bir adım atacaklarına inanıyorlar.  

Serkan ve eşinin hayatında bütün bu düşüncelerin dışında başka bir şey yok, şehirdeki bir konser, sinema, gazete, akşam televizyondaki bir tartışma programı gibi. Serkan, varlıkla yokluk arasında yaşamını devam ettiriyor. Görünür değil, belki kalabalıklar arasında yanımızdan geçiyor ama fark etmiyoruz.

Derin yoksulluk nedir?

İşte tam da bu nedenlerle de derin yoksulluk insan özgürlüğünün de ekonomik ve sosyal olarak kısıtlanması demek oluyor. 2020 TÜİK Aile İstatistikleri'ne göre Türkiye’de herhangi bir gelir girmeyen evlerde yaşayan 3 milyon 276 bin çocuk var. Bu istatistik Türkiye’deki toplam çocuk nüfusunun %14,4’ünü oluşturuyor. 

Derin yoksulluğun en önemli belirtisi nesiller arası süren yoksulluk, anne-babadan çocuklarına kalan tek mirasın da yoksulluk olması anlamına geliyor. Derin Yoksulluk Ağı’nın Temmuz-Eylül 2020 tarihinde yaptığı araştırmada çocukların %13’ünü çalışmaya başladığını, %6’sında eve sadece çocukların gelir getirdiği fark ediliyor. Ailelerin %74’ü bebek maması ve bezi almakta zorlanıyor. 

Yoksulluk koşulları altında yaşayan çocuklar, gelişimlerini engelleyen ağır işlerde çalışıyor; eğitim sisteminin dışında kalıyor, gelişimleri için zorunlu olan sağlıklı besine ve temiz suya ulaşamıyor; zihinsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim alanında potansiyellerini gerçekleştiremiyor; ayrımcılığa maruz kalıyor. Bizler hak temelli yaklaşımla çalışıyoruz — yoksulluk deneyimleyen insanların “ihtiyaç sahibi” değil, “hak sahibi” insanlar olduğunu savunuyoruz. Sahada yaptığımız ziyaretlerde ailelerin evlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldıklarına tanık oluyoruz. Çocukların yalnız kalabilecekleri, ders dinleyebilecekleri ve çalışabilecekleri, kendi başlarına zaman geçirebilecekleri alanları yok.

Fotoğraf: Gürcan Öztürk


Derin Yoksulluk Ağı sahada

Saha deneyimlerimiz aynı zamanda bu kışın çok daha zor geçeceğini; günlük işlerde çalışan kişilerin açlık, evini kaybetme, temel ihtiyaçlarına erişememe gibi risklerle karşı karşıya bırakıldığını gösteriyor. Bu durum, yerel yönetimler ve devlet organlarının kriz dönemi planlarında yoksulluk ve derin yoksulluk koşullarının dikkate alınmasının gerekliliğini ortaya çıkarıyor. 

Geçtiğimiz günlerde Serkan gibi yaşayanların gerçek hikâyelerini Hikâyenin Yok Hâli kitabında kaleme aldık: “Benim tek hayalim, doğru düzgün bir evim olması. Şu andaki evim hamam böceği kaynıyor, hep rutubet. Biraz birikim yapıyoruz — 300-400 lira — açıkları kapatmaya çalışıyoruz. Mutfağın yapılması lazım. Her şey kaldı. 'Boya yapsak rutubeti gider,' diyorum ama ev çürük. Bir evim olsa ve tertemiz, ailecek girsek yaşasak, kira derdi olmasa — ikinci hayalim de çocuklarımın sonuna kadar okuması. Şimdi de okula devam ediyorlar, edecekler tabii ki. Ne olursa olsun okula gidecekler.”

Derin yoksulluk aslında bir özgürlük sorunu. Yoksullarla ilgili sadece gelir üzerinden politika geliştirmek, aynı zamanda bağımlı kılma riskini de artırıyor. Oysa temel ihtiyaçlar aynı zamanda bir sistematik eşitsizlik ve insan hakları meselesi olarak ele alındığında yoksul bir birey hayatının en erken döneminden başlayarak temel ihtiyaçlara kitlenmeyecek eşitlikçi bir politikayla “özgür” bir birey olarak yaşamına başlayabilir. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

NEREDE YAYIMLANDI?

AngstAngst
∙

BÜLTEN SAYISI

🏚 ANGST 08: YERSİZ YURTSUZLARIN İSYANI

Derin Yoksulluk Ağı'na sen de dolandın mı? Barınabiliyor musun? Sargı Donation'a katıldın mı?

26 Eki 2021

Lindos Naturals ile birlikte
ANGST 08: YERSİZ YURTSUZLARIN İSYANI

YAZARLAR

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31’de ilk karar taslağı yayımlandı: Fosil yakıtlardan çıkış ve finansmanda ne değişebilir?

Antalya’daki COP31 zirvesinin ilk genel sonuç taslağı, fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılmasını ve uyum finansmanının 2035’te yıllık en az 120 milyar dolara ulaşmasını öneriyor. Henüz taslak aşamasındaki metne ilişkin tartışmalar, hedeflerin nasıl ve hangi takvimde uygulanacağı ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak desteğin nasıl güvence altına alınacağı üzerinde yoğunlaşıyor.

Deniz Kaynak

·

16 Kas 2026

COP31’de ilk karar taslağı yayımlandı: Fosil yakıtlardan çıkış ve finansmanda ne değişebilir?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Batık maliyet yanılgısı: Bir sınavdan mı geçiyoruz, yoksa yanlış yolda mıyız?

Çok emek verdiğimiz bir yoldan dönmek, geçmişimize ve hayallerimize ihanet gibi gelebiliyor. Seth Godin’in Dip ve Annie Duke’un Quit kitaplarından hareketle, değişen koşullarda hangi mücadeleyi sürdüreceğimize nasıl karar verdiğimizi ve geçmişte gösterdiğimiz sabrın bizi bugün nasıl bir çıkmaza sokabildiğini düşünüyoruz.

Cem Arıdağ

·

15 Kas 2026

Batık maliyet yanılgısı: Bir sınavdan mı geçiyoruz, yoksa yanlış yolda mıyız?
AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31’in ötesinde başka bir iklim siyaseti: Halkların İklim Zirvesi'nin gündeminde ne var?

Antalya'da COP31'e paralel düzenlenen Halkların İklim Zirvesi, iklim adaleti, fosil yakıtlardan çıkış, emek mücadelesi ve savaş karşıtlığını gündemine taşıdı. Zirvenin uluslararası ilişkiler gönüllüsü Çiğdem Özbaş'la dokuz aylık hazırlık sürecini, gönüllülerle kurulan dayanışma ağını, resmî zirveye yönelik eleştirilerini ve iklim hareketinin geleceğini konuştuk.

Alev Karakartal

·

15 Kas 2026

COP31’in ötesinde başka bir iklim siyaseti: Halkların İklim Zirvesi'nin gündeminde ne var?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Seralar, saraylar ve sazlıklar: COP31 alanında EXPO’dan önce kim yaşardı?

Gıda güvenliğini yalnızca bir sonraki krize yetecek kadar ürün depolamakla sağlayamayız. Bir sonraki krizden sonra da iyi ve sağlıklı gıda üretebilme kapasitesinin kurulması gerekir. Bunun için de tohuma, suya, sağlıklı toprağa, biyoçeşitliliğe ve üretimi sürdürebilecek çiftçilere ihtiyacımız var. Antalya'nın, özellikle de bugün COP31'in düzenlendiği EXPO binasının üzerinde kurulduğu toprakların son kırk yılı bize bu konuda çok şey anlatıyor. Seraların, sarayların ve sazlıkların tarihi, birbirinden bağımsız üç hikaye değil. Aynı coğrafyanın farklı ekonomik ve toplumsal önceliklerle yeniden şekillendirilmesinin tarihi.

Zafer Yenal

·

13 Kas 2026

Seralar, saraylar ve sazlıklar: COP31 alanında EXPO’dan önce kim yaşardı?
AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31 Liderler Zirvesi'nden mesajlar: 'Fosil yakıtlara bağımlılık, bir güvenlik sorununa dönüştü'

COP31 kapsamında Antalya’da biraraya gelen liderler, iklim krizine karşı daha hızlı ve somut adımlar atılması gerektiğinde birleşti. Ancak fosil yakıtlardan çıkış, iklim finansmanının paylaşımı ve enerji güvenliği konularında farklı öncelikler öne çıktı. BM Genel Sekreteri Guterres fosil yakıtlara karşı sert mesajlar verirken, Lula iklim gündeminin savaşlar ve ticaret gerilimlerinin gölgesinde kalmasını eleştirdi. Zirve, iklim eyleminin aciliyeti kadar siyasi uzlaşmanın zorluklarını da ortaya koydu.

Pelin Cengiz

·

13 Kas 2026

COP31 Liderler Zirvesi'nden mesajlar: 'Fosil yakıtlara bağımlılık, bir güvenlik sorununa dönüştü'