Dijital finansal kapsayıcılık: Türkiye'deki fintek ekosistemi

Türkiye’de son 7 yılda 72,8 milyon doları aşan fintek yatırımları, girişimcilik ekosisteminde finansal teknolojilerin ana odak hâline geldiğini gösteriyor.
Dijital finansal kapsayıcılık: Türkiye'deki fintek ekosistemi

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

iyzico - PayU CEO'su

Teknoloji sosyal ve ekonomik hayatı farklı bir yöne doğru götürüyor. Tüketicinin satın alma davranışındaki değişim üç noktaya önem verilmesi gerektiğine işaret ediyor: Hız, güvenlik, kolaylık. Bu durumda pek çok farklı sektör, iş modellerinde ve karar süreçlerinde değişikliklere giderek dijital çağa ayak uydurmak için çabalıyor. İş dünyasının gündeminde yer alan ve farklı konuların görüşülmesi amacıyla düzenlenen etkinliklerin ortak noktası finansal teknolojiler olmuş durumda. Dinamik iki sektör olan teknoloji ve finans, daha hızlı ve efektif finansal ürün ve hizmetler sunma amacı etrafında birleşiyor. Paranın hızlı, güvenli ve risksiz hareket edebilmesi, fintek ve ödeme sistemleri ekosistemini daha da öncelikli hâle getirmiş durumda.

Dünyada fintek sektörü yatırım, iş gücü ve kurum bakımından ilerleme gösteriyor. Geleneksel finansal hizmetler sektörüne de girmeye başlayan fintek şirketleri; hız, kolaylık, seçim esnekliği, düşük ücretlendirme politikası, nesnelerin interneti (IoT) teknolojisiyle gerçek zamanlı veri toplama ve ürün geliştirmeyle şeffaflık gibi avantajlar da sunuyor. Bu avantajların yanı sıra ekonomik refah artışı için gerekli olan reform adımları için temeli sağlamlaştırıyor. Avantajları görebilen bankalar, sigorta ve varlık yönetimi şirketleri, değişimin ne denli büyük bir ihtiyaç olduğunun farkında. Öyle ki veriler 2019 yılındaki toplam fintek yatırımlarının dünyada 24,6 milyar dolara ulaştığını gösteriyor.

Türkiye genç nüfus oranının yüksek olması, dinamik ve inovatif girişimci kaynağı, coğrafi yapısı, güçlü ve yenilikçi finans sektörüne sahip olması sayesinde fintek alanında avantajlı konumda. İnternet kullanımı ve mobil uygulamalardaki artışın da etkisiyle fintek alanındaki rekabet her geçen yıl artıyor. Türkiye’de son 7 yılda fintek yatırımlarının toplamda 72,8 milyon dolar olması, teknolojinin finans dünyasının uzun süredir odağında olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte iyzico olarak destek verdiğimiz Politika Analiz Laboratuvarı (PAL) tarafından hazırlanan Dijital Finansal Kapsayıcılık: Finansal Teknolojilerin Kapsayıcılık Yoluyla Oluşturabileceği Ekonomik Etkiler ve Politika Önerileri raporuna göre, Türkiye’de finansal sistemde birtakım açıklar bulunuyor. Örneğin, banka kredilerinin GSYH’ye oranı yüksek gelir seviyesindeki ülkeler için %84 seviyesindeyken Türkiye’de %60 seviyesinde seyrediyor. Türkiye’de 15 yaş üstü bireylerin %69’unun banka hesabı bulunuyor.

Yatırımlar ve yenilikçi çözümler üreten fintek girişimleri artış gösterdikçe finansal hizmetlerin kalitesi ve çeşitliliği de artıyor. Yenilikçi müşterilere yakınlık, inovasyon, uzmanlık, regülasyonlar ve yabancı sermayeli girişimler fintek ekosistemini büyütüyor. Yapay zekâ, botlar, makine öğrenmesi ve blok zinciri teknolojileri, finans sektöründe sunulan ürün ve hizmetlerin çeşitliliğini artırıyor. Yatırımcılar ve kuluçka merkezleri girişimlerin ortaya çıkması ve büyümesini sağlıyor. Ekosistem için asıl etkiyi yaratan girişimler, finansal teknoloji alanında temel oyuncu hâline gelmiş durumda. Türkiye açısından bu faktörler göz önünde bulundurulduğunda ekosistem büyüme eğilimi gösteriyor. 

Türkiye’nin 2000 yılında genişletmeye başladığı fintek ekosisteminde özellikle ödeme sistemleri öne çıkıyor. Bireyler mobil cihazları üzerinden 7/24 internete bağlanabiliyor. Dolayısıyla geleneksel ödeme yöntemleri, yerini mobil ya da dijital ödeme platformlarına bırakıyor. Dijital cüzdan ve mobil ödeme uygulamaları banka kartı, kredi kartı ya da nakit yerine kullanılıyor. Temasın hassasiyet taşıdığı bir dönemdeyiz. Dolayısıyla temassız ödeme imkânı sağlayan ödeme sistemleri ekonomiye canlılık katıyor. Finansal tüketicilerin finansal işlemlerini yönetme konusunda bilinçlenmesiyle alternatif kitlesel finansman ürünleri artacak, girişimler melek yatırımcılardan yatırım alabilecek ve sektörün yetenekli ve nitelikli iş gücü eksiği kapanabilecektir. 

Finansal kapsayıcılığın artırılması bakımından önemli bir nokta da kadınların finansal özgürlüğünün artırılması. PAL raporuna göre, kadınların yalnızca %56’sının banka hesabı bulunurken girişimci kadınların %29’u banka kredisine erişimde sorun yaşıyor. Bu sorunların çözümü de finteklerde. Fintekler sayesinde Türkiye, ulusal bazda finansal erişimini artırabilir, kamu ve özel bankalar verimliliğini katlayabilir, kadın girişimcilerin de kaynağa ulaşmasını kolaylaştırarak ülkenin finansal kapsayıcılığını ve finansal okur yazarlığını daha da olgunlaştırabilir. 

Türkiye, finansal kapsayıcılık noktasında Güney Kore ve OECD ortalamasına yaklaşıyor. Küresel trendi yakalamak için ilk adımlar atıldı ve başarılı hikâyeler oluşturuldu. Ne var ki bankasızlar, ev hanımları ve öğrenciler göz önünde bulundurularak finansal kapsayıcılığının daha fazla artırılması gerekiyor. Raporun da ortaya koyduğu üzere kredi tahsisinde yaşanacak etkinin adil bir biçimde dağılmasıyla %3,5’e varan GSYH artışı yaşanabilir. Bu sayede 40 bin KOBİ’nin kredi açığının tamamen veya kısmi olarak karşılanabileceği anlaşılıyor.

iyzico olarak teknolojinin şekillendirdiği yeni dünyada hızlı, güvenli ve kullanıcı dostu finansal hizmetler beklentisinde olan tüketicilerin farklı ihtiyaçlarına çözümler sunabilmek ve Türkiye’de ekosistemin gelişmesine katkıda bulunmak için var gücümüzle çalışıyoruz.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🏭 Karanlık fabrikalar, fintek öngörüleri, "gig" ekonomisi

12 Ekim Pazartesi sabahından herkese merhaba. Pareto’nun yeni yazı dizisinde bu hafta fintek ekosistemindeki son gelişmeler, akıllı fabrikalar ve esnek ekonomiye dair değerlendirmeler var.

12 Eki 2020

🏭 Karanlık fabrikalar, fintek öngörüleri, "gig" ekonomisi

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek