Göle Dönen Bahar

Sima Özkan

Kış kışlığını pek göstermese de kuş kuşluğunu her zaman gösterir. Kışı kurak atlatmışken halk takvimi neyse ki bu yıl da haklı çıktı. Kışın bahara dönen döngüsü tüm aşinalığıyla yine tamamlanıyor. Nisan ayının kırlangıç fırtınası ve akabinde Mart Dokuzu’yla kışın acısı çıktı. Dileriz ki çıktı… Gerçekten de bu haftayı, “korktuk aprilin beşinden, camızı ayırabilir eşinden, hele hele on beşinden…” deyişi gibi, buz gibi yaşıyoruz. Bu ay güneşin gül yüzünü gösterdiği nadir günlerden birinde, rotamı bir ova gölü olan Apolyont Gölü kıyısındaki iki nam salmış köye çevirdim. Biz Bursalılar gölün yeni ismi Uluabat ismine pek alışamayıp gölü de Gölyazı Köyü’nün eski adıyla anarız. 

İlk durak Türkiye’nin en meşhur leyleği Yaren’in, Adem Amca’nın kayığına, köyün semasına ve her zamanki yuvasına dördüncü cemre olarak düştüğü ve Narin’inine kavuştuğu Eskikaraağaç Köyü’ydü. Sevgili Alper Tüydeş’in ikonik fotoğraflarıyla her yıl belgelediği bu dostluğun namı, basında bu yıl yine büyük ses getirince köy oldukça kalabalıktı. Türkiye’nin tek Avrupa Leylek Köyü’nün köy meydanındaki kuş gözlem kulesi ve tahnit sergi salonu, köyün etrafını saran, göl kıyısındaki keyifli yürüyüş yoluyla ziyaretçileri kendine çekmek için haklı gerekçeleri var.  Yaren’le Narin’i bu yıl beslenme saatlerine denk geldiği için, yuvasında değil yerde ve gökte görsem de baharın döndüğünü gözlerimle görmüş oldum. 

Göçmen kuşların dönüşü, gölle yaşam bulan köylere de baharı geri getirmişti adeta. 

Yeryüzüyle gökyüzünün birleştiği yer, bence gölün kıyısında uçan tüm kuşların kanadındaydı. Kuşlar, pusarık mavi gölle, berrak erkan bahar göğünü birbirine yamıyordu sanki. Her dalda bir sarı kuyruksallayan, kaldırımlarda hop hop zıplayan ak kuyruksallayanlar selamlıyordu beni. Bir de sapsarı düğün çiçekleri… Doğanın renkten renge girip, yine gözümüze girmeye çabaladığı bu dönemde, iki balıkçı köyünün doğal hayatına tanıklık etmek gözlemlediğim kadarıyla tüm çocuklar için de benzersiz bir deneyimdi. Pelikanla leyleği bir kitaptan ya da belgeselden değil, tam karşılarında görerek ayırt etmeyi öğreniyorlardı. Hatta tepeli pelikanla ak pelikanı… İlkokul çağındaki çocukların ebeveynlerine “bu ne kuşu?” diye sormalarına, ebeveynlerden bazılarının emin olamamasına; fotoğraflarını sosyal medyada paylaşmaya yeltenen gençlerin pelikanları leylek sanmasına tanık olmaksa not düşmemiz gereken detaylar. 

Bursa’nın en büyük kuş sığınaklarından biri olan Apolyont Gölü’nün kıyısındaki Gölyazı Köyü’ndeyse bizi bir kuş iskelesi karşıladı. İskelenin etrafında yüzen bahriler, üstünde cirit atan karabaş martılar, güneşlenen karabatak, ördekler, ak pelikanlar, tepeli pelikan… Gölün üzerindeki on bir adacığın sayısız kuşun yuvalama alanı olduğunu eski Gölyazı muhtarından dinledikçe, bir sonraki gezimde sandal turuna çıkıp sazlıkları ve köyün yer aldığı Nilüfer ilçesine ismini de veren nilüfer çiçeklerini görmeye gitmeye karar verdim. Göl, fotoğrafçılık için bir cennet gibi. Kendimizi gölün içinde kök salan zeytin ağaçları, rengârenk balıkçı sandalları, tarihi kalıntılar, kale surları, Osmanlı’dan kalma yel değirmeni, 700 yaşını devirmiş Ağlayan Çınar, eski Rum evleri, günümüze dek ulaşabilmiş ve restore edilmiş Aziz Panteleimon Kilisesi, bir pelikan ve kediyi temizlediği balıklarla besleyen balıkçı kadın gibi samimi insan-doğa kareleri içinde buluyorum. 

Baharı nerede karşıladığına sen karar ver Dünyahali okuru! Çünkü doğa kendini tekrarlamaz. Sen gittiğinde, göle dönen bu bahar kim bilir seni ne gibi sürprizlerle karşılayacak… Baharın telafisi yok.