TCMB'nin faiz kararı öncesi ve sonrası

Geçen hafta için herhangi bir kategoride ödül verilecekse, biz Türkiye ekonomi gündemini en iyi aksiyon filmi kategorisinde aday göstermek istiyoruz. Zira tüm dünya, sektöre yeni gelen aktörlerin başarılı olup olamayacağını heyecanla izledi.

• Filmden önceki kısa reklamlar: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Ağbal’ın göreve gelir gelmez yaptığı ilk açıklamalardaki fiyat istikrarı vurgusu, Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’ın açıklamalarının aynı doğrultuda olması, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın AK Parti grubundaki piyasa dostu mesajları ve BDDK’nın swap düzenlemelerinde esnemeye gitmesi piyasanın perşembe günü için puanlamalarını yüksek tutmasını sağladı. Piyasa o kadar heyecanlandı ki, 2 yıl sonra ilk defa 10 yıllık tahvil ihracı dört günde 175 baz puan düşüş yaşadı.
   
• Ve sahne: TCMB, politika faizini 475 baz puan artışla %15 seviyesine çıkardı. Kararda tüm fonlamanın haftalık repodan yapılması ve parasal duruşun sıkılığının kararlıkla sürdürüleceği vurgulandı. TCMB'nin politika faizi %10,25 seviyesinde olsa da piyasaya uyguladığı faiz %14,80'e kadar çıkmıştı, böylece efektif faiz artışı sadece 20 baz puan olarak gerçekleştirildi. Piyasanın beklentisini karşılayan bu sahneyi ekonomistler, sıkılaştırmadan öte sadeleşmeye yönelik bir adım olarak yorumluyor.
   
• Yönetmen yorumları: Cumhurbaşkanı Erdoğan faiz artışıyla ilgili “Gerekirse bazı acı ilaçları içmemiz gerektiğinin farkındayız, dünkü faiz artışını bu çerçevede değerlendiriyorum. Türkiye'yi faiz, enflasyon, kur sarmalından çıkarmamız şarttır. Faiz sebeptir, enflasyon neticedir. Asıl hedefimiz enflasyonu en kısa sürede tek haneli rakamlara indirmek, faizlerin de buna uygun şekilde aşağı inmesini temin etmektir” ifadelerini kullandı. Ekonomistler “acı reçete” tabirini kredi faizlerinin yükselmesi, vergi artışları, kemer sıkma ve bu doğrultuda vatandaşın gelirlerinin düşmesi ve yoksullaşması olarak yorumladı.
   
• Yardımcı aktörler: Hazine ve Maliye Bakanı Elvan, cuma günü enflasyonla mücadeleye vurgu yaparak para politikasını maliye politikalarıyla destekleyeceklerini ve fiyat istikrarını kalıcı bir biçimde sağlamayı amaçladıklarını açıkladı. Ek olarak, cuma günü TCMB haftalık swap işlemlerinde kullanılan TL faizini %13,25'ten %15'e yükseltti. Ekonomistler, bu hamleyle yurt içi ve yurt dışı faiz oranları arasındaki etkileşimi artırarak para politikasının aktarım mekanizmasını güçlendirmenin yanı sıra portföy akımlarının da desteklenebileceği belirtiyor.
   
• Yorumlar: TL %11'e yakın değer kazanırken Reuters, bu adımı cesur ve aynı zamanda piyasanın güvenini yeniden inşa etmek için iyi bir başlangıç olarak nitelendirdi. Uluslararası Kredi Derecelendirme Kuruluşu Fitch Ratings ise bu adımın para politikası güvenilirliğini artırmaya yönelik bir adım olduğunu ancak bunun zaman alacağını söyledi. Uluslararası yatırım bankası JP Morgan, Naci Ağbal’ın şeffaflığı artırıcı bu adımıyla görevine kararlı başladığını belirtti.
   
• Filminin ikincisi: Ağbal yönetiminde izlenecek para politikasına dair sinyaller bakımından önemli olan faiz kararının TCMB'nin güvenilirliğine olumlu bir katkı sağladığı söylenebilir. Ancak ekonomistlerin bir kısmı, kararın TCMB’nin bağımsızlığı yolunda atılmış kalıcı bir adım olduğunu düşünmüyor. İleride de ilave bir sıkılaştırılma olması ve merkez bankasının faiz artırım sürecine devam etmesi enflasyonu aşağıya çekmek için önemli olabilir.