İnternetin Gerçek Arşivi

İnternetin ilk zamanlarından bu yana sıkça duyduğumuz bir söz var: Bir kez internete düşen şey artık sonsuza kadar orada kalır. Başlarda neredeyse kimsenin bunun doğruluğundan şüphesi yoktu ama zaman ilerledikçe durum değişti. Platformların yaygınlığı ve kontrol gücü, devletlerin denetim mekanizmaları ve insanların tembelliği giderek internetin arşivinde deliklere ve çürümelere yol açtı.

Ancak bununla mücadele eden ve internette gerçek anlamda sınırsız bir arşiv kurmaya çalışanlar da var. Bunların başında ise hepimizin bir şekilde karşısına çıkmış olan Internet Archive geliyor. Brewster Kahle tarafından 1996 yılında kurulan bu sitenin başlangıçtaki amacı internetin gücünü de kullanarak bilgiye herkesin erişebileceği bir merkez olmaktı. Hâlâ bu amacı koruyor olsa da şu anda geldiği nokta çok daha kapsamlı.

Hemen hepimizin bildiği ve kullandığı Wayback Machine, Internet Archive'ın bir parçası. İnterneti dolanıp websitelerin arşivlerini alan ve herkesin gezebileceği şekilde sunan bu araç şu ana kadar 668 milyar websiteyi arşivine kaydetti ve her gün yenilerini eklemeye devam ediyor. Bunların yanı sıra Internet Archive'da 38 milyondan fazla kitap ve döküman, 14 milyondan fazla ses dosyası ve 7 milyonun üstünde video da arşivlenmiş durumda. Bunların hepsi internete erişimi olan herkesin kullanımına açık.

Bununla birlikte Internet Archive farklı alanlarda da arşivleme çalışmaları yürütüyor. Örneğin artık oynayacak cihaz bulmanın çok zor olduğu eski video oyunları arşivlemek ve oynanabilir bir şekilde sunmak bunlardan birisi. 

Her ne kadar internete dair varsayımlarımız aksini düşündürse de internetin arşivcilere ve bunları organize edecek bir tür dijital kütüphanecilere ihtiyacı giderek artıyor. Arama motorları ya da platformlar bu konuda kendilerine güvenemeyeceğimizi gösterdi. Büyük platformlar ya projeleri kâr etmediği için bir anda fişini çekiyor ya da satın aldıkları platformları yutup kaybolmasına neden olabiliyor. Böyle bir durumda kimsenin oradaki bilginin değerini veya önemini düşündüğü de olmuyor.

Giderek daha fazla bilginin dijitalde üretildiği ve yayınlandığı günümüzde artık gerçek bir arşivcilik yaklaşımına ihtiyacımız var. Internet Archive bunu 25 yıldır aralıksız bir şekilde yapıyor ve yapmaya devam edecek ama bu yükü tek bir siteye ve ekibe yıkmamamız lazım. Brewster Kahle ve ekibinin yaptıklarından her internet kullanıcısının ve internette bir şeyler üreten kişinin öğrenebileceği çok şey var. Eğer bunları öğrenmez ve benimseyemezsek internetin geleceğinde sadece daha fazla ve büyük boşluklar görünüyor.