İşsizlik oranı yeniden çift hanede

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin işgücü istatistiklerini açıkladı. Buna göre, manşet veri yeniden çift haneye ulaşarak %10,1 oldu.

Detaylarda neler var?

Veri setinde, 15 ve üzeri yaştaki nüfusun aylık bazda 78 bin, işgücünün ise 67 bin kişi arttığı; istihdam edilen kişi sayısının ise 54 bin kişi azaldığı görülüyor. Böylelikle işsiz sayısı aylık bazda 120 bin kişi artarak 3,5 milyon kişiye ulaştı. Bu artış da işsizlik oranını %9,8’den %10,1'e taşıdı. Eylül sonu itibarıyla ülkemizde istihdam edilen kişi sayısı 38,8 milyon kişi. 

📌 Önemli not: Veri setinde, ağustos ayı işsizlik oranının %9,6'dan %9,8'e revize edildiği görülüyor. Benzer revizyonun göstergeye ait diğer detaylarda da (doğal olarak) yansımaları mevcut. 

Verilere yıllık bazda bakıldığında, olumlu performansın ivme kaybetmekle birlikte devam ettiği görülüyor. Bu süre zarfında ülkemiz ekonomisinin 1,1 milyon kişilik işgücü artışına karşın 1,4 milyon kişilik istihdam yarattığı görülüyor. 

Son veride, istihdam oranı %47,6 (önceki: %47,7); işgücüne katılma oranıysa %52,9 (önceki: %52,9) olarak gerçekleşmiş durumda. Bu değerler, tarihî ortalamaların üzerinde seyretmeye devam ediyor.

💾 Cep bilgisi: İşgücüne katılma oranı, bir ülkede işgücü olarak kabul edilen nüfusun üniversite yurtları, yetiştirme yurtları, huzurevi, hapishane ve kışla gibi yerlerde ikamet edenler hariç (kurumsal nüfus) hesaplanan toplam nüfusa oranıdır. İşgücüyse en geniş tanımıyla istihdamda olan kişilerle olmayan kişilerin (işsizler) toplamına eşittir. Çeşitli nedenlerle iş aramayan ya da aramaktan vazgeçen kişiler, mevsimlik çalışanlar, ev işleriyle meşgul olduğu için iş aramayanlar, eğitimleri sürdüğü için iş aramayanlar, emekliler ile çalışamaz halde olanlar işgücü içinde sayılmazlar. Bu tanım, özellikle iş arama umudunu kaybedenlerle ev işleriyle ilgilendikleri için iş aramayanların işgücüne dahil olmaması odağında tartışmalara sebep olmaktadır.

Genç nüfusta işsizliğin yine %20'nin altında kaldığı ve %19,6 olarak gerçekleştiği görülüyor. Veri, kendi içinde iyileşme göstermekle birlikte %10,8 olan OECD ortalamasının çok üzerinde seyrediyor. 

İstihdam göstergelerindeki cinsiyet tabanlı ayrışmanın da aynı şekilde devam ettiği görülüyor. İşgücüne katılma oranının erkeklerde %71,3, kadınlarda ise %35,0 seviyesinde seyrediyor. Göstergeler istihdam oranında %65,0’e %30,6; genç nüfusta işsizlikte ise %15,5’e %25,4 erkekler lehinde. 

Tamamlayıcı göstergeler tarafında ise geniş tanımlı işsizlik oranının 0,4 puan artışla %20,3’e yükseldiği görülüyor.

💾 Cep bilgisi: TÜİK, 2021 başından bu yana tamamlayıcı işgücü göstergeleri adında ilave veri seti yayımlıyor. Üç başlık altında yayımlanan bu göstergelerden en önemlisi atıl işgücü oranı olarak yayımlanan ve potansiyel işgücü hesaplamasını da içine alan geniş tanımlı işsizlik oranıdır.

Veri bize ne anlatıyor?

Enflasyonist dönemlerde erkene çekilen talebin desteklediği istihdam göstergeleri beklentilere paralel seyrediyor. Öte yandan, daha önceki bültenlerimizde de yer verdiğimiz öncü verilerdeki bozulma ve özellikle PMI endeksinin istihdam göstergesinde aylar sonra izlenen düşüş işsizlik oranında bir miktar artışın geleceğine işaret ediyordu. Ekonomik aktivitede görülen yavaşlama sert bir durmaya dönüşmediği sürece göstergede “hafif yukarı” seyrin devam etmesi, ana senaryo olarak kabul edilebilir. 

Öte yandan, göstergenin detaylarında yer alan cinsiyet eşitsizliği ve genç nüfusta işsizlik gibi yapısal sorunların çözülmesi için etkileri ancak orta/uzun vadede görülebilecek adımların atılması gerekiyor. 

Öte yandan, EYT uygulamasının hayata geçiş şekline bağlı olarak işgücü verilerinde köklü bir değişiklik yaşanabileceğini de ifade etmekte fayda var.