Kaşıklar, çatallar ve diğerleri: Duyusal spekülasyonlar üzerine
Tadını doğal malzemeden alan yeni nesil lokum: Marsel Delights
C.S. Lewis’in dünyaca ünlü fantastik serisi Narnia Günlükleri’nin ilk kitabı Aslan, Cadı ve Dolap’ı okuyanlar veya seriden uyarlanan filmi izleyenler hatırlayacaklardır ki Narnia’nın büyülü dünyasına giriş yapan Edmund’ın Buzlar Kraliçesi…
Kullandığımız çatal bıçağın -muhtemelen günlük akışta çoğunlukla kanıksadığımız- bir şekilde tadıma etkisi var. Araçların materyali, dokusu ve tasarımı, eldeki hissi, gıdanın dokusuyla tamamlayıcı bir rol oynuyor. Çelik ya da gümüşün tadını getirebiliyoruz aklımıza. Bu tat ve doku, her gün, günde birkaç kez, duyu hassasiyeti en yüksek olan noktalarımızdan birine değiyor. Farklı materyallerle (çelik, gümüş, ahşap, kağıt veya plastik) veya elle yendiğinde gıdanın tadı ve tadımın hissi değişiyor.
Sofra araçları kullanmanın ya da elle yemek yemenin, sofra araçlarını büyük-küçük ya da farklı tasarımlarda kullanmanın; ağız hissine ve ürünün tat yoğunluğa katkıda bulunduğu birçok etken var. Hiç unutmam, bir gün Karaköy Köşkeroğlu’nda ilk defa deneyeceğim kuru baklavayı çatal bıçakla kesmek üzereyken baklavayı çok seven bir arkadaşım tarafından durduruldum. O günden beri, onun izinden giderek baklavayı ters yüz etmek suretiyle ve elimle yerim. Burada alt tabanının önce üst damağa değmesi, aromalarının retronazala yakın bir yerde ağız içine salınması gibi detaylar olsa da benzer bir durum, farklı konsantrasyon ve dokulardaki yiyecekler için de geçerli. Bunun yanında, Vedic pratikte yiyeceğe bir araçla değil, çıplak elle yine oldukça hassas duyuma sahip parmak uçlarıyla dokunmanın, gıdanın dokusunu ve sıcaklığını hissetmenin sindirim fonksiyonlarını başlattığı da söyleniyor. Bu henüz bilimsel olarak kanıtlanmış bir veri olmasa da üzerine çalışmalar devam ediyor.
