Kripto sanatın görünmeyen yüzü

Çevre kirliliği ve sürdürülebilirlik meselesi.
Kripto sanatın görünmeyen yüzü

28 Mayıs - Hyundai -Duende
Hyundai ile birlikte

Işığınla fark yarat: Yeni TUCSON Otomotiv Distribütörleri Derneği 2021 ilk çeyrek sonuçlarına göre bu dönemde Türkiye'de en çok C segmenti otomobiller satıldı. Gövde tiplerine göre kıyaslamada ise SUV'ler, ikinci sırayı aldı. Bugün, Türkiye’de bu iki en çok tercih edileni bir araya getiren yeni bir C-SUV tanıtılıyor. Güney Kore merkezli otomotiv devi Hyundai'nin " Duygusal Sportiflik " (Sensous Sportiness) tasarım felsefesiyle tasarlanan ve Türkiye'de en çok tercih edilen C-SUV modellerinden biri olan Yeni Hyundai Tucson ; eski nesline göre daha sert çizgileri, daha geniş gövdesi ve dinamik oranlarıyla sınıfının lideri olma hedefiyle geliyor. Yeni Hyundai Tucson’da öne çıkanlar Daha geniş, daha konforlu : Yeni Hyundai Tucson'un selefine göre daha büyük ve geniş olan gövdesi, arkada oturan yolcular için 26 milimetre artan diz mesafesiyle ferahlığını hemen hissettiriyor. Bagaj hacmi 620 litre , koltuklar katlandığında ise 1.800 litreye kadar çıkabiliyor. 10,25 inçlik dokunmatik ekranla öne çıkan kokpit; kullanılan üstün teknolojiyle Yeni Hyundai Tucson'u bir bilgi ve eğlence merkezine dönüştürüyor. Doğadan ilham alan tasarım : İç mekânda üç farklı renk kombinasyonu sunan Yeni Hyundai Tucson'un orta konsoldan arka kapılara kadar uzanan gümüş çizgileri; şelalelerden ilham alınarak tasarlanan kokpitle bütünleşiyor. Dış mekânda ise keskin çizgiler ve akıcı hatlar; Hyundai teknolojisi Parametrik Gizli Far Sistemi, parlak siyah ön ızgara ve geniş hava girişli ön tamponla birleşerek Yeni Hyundai Tucson’un tasarım felsefesini tam anlamıyla ortaya koyuyor. Performans : Sınıfının en güçlü motorları arasında yer alan Yeni Tucson; 180 beygir güce sahip 1.6 litrelik turbo beslemeli benzinli ve 136 beygir güç üreten 1.6 turbo beslemeli dizel motor seçenekleriyle geliyor. Dileyenler Elite Plus donanım seviyesinde 4x4 çekiş destek sistemine de sahip olabiliyor. Ayrıca hem dizel hem de benzinli motorlar, 7 ileri DCT şanzıman ile satışa sunuluyor. Sürüş konforunu artırmak isteyenler de Elite ve Elite Plus donanım seviyesiyle gelen “shift by wire” yani elektronik vites panelini tercih edebiliyor. Göz alıcı dış görünüşüyle tüm gözlerin size dönmesini sağlayan, sınıfının en iyi güvenlik özellikleri ve gelişmiş sürüş destek sistemleri gibi akıllı teknolojileri bir arada sunan Yeni Tucson’u bu bağlantıdan keşfedebilirsiniz.

Daha fazlasını öğren →

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Kripto sanatın tıpkı bir buzdağı gibi bir o kadar da görmediğimiz ve konuşmadığımız kısmı var. O da kimi sanatçıların ve belki de geleneksel sanat dünyasının sistemi eleştirmesinde etkili olan; sektörün çevreye verdiği zarar ve bu zararın çözümüne yönelik bir geliştirmenin şimdilik sunulamaması.

Karbon ayak izi: Kripto ile sanat dünyasını birleştiren, devrim gözüyle bakılan kripto sanatın bir de hiç bilmediğimiz, masaya yatırmadığımız bir yüzü var. Yaygın ve popüler olarak kullanılan birçok NFT ve kripto sanat sitesi, ethereum blockchain'i üzerinde çalışıyor ve bu sistem ne yazık ki çevre için oldukça zararlı. Bu konu üzerine derin araştırmalar yapan sanatçı Memo Akten’in NFT’lerin ekolojik etkilerini inceleyen raporu konuya büyük bir açıklık getirirken, farklı tartışmalara da önayak oluyor. Kapsamlı rapordaki verilere göre blockchain üzerine konulan her çalışmanın karbon ayak izi, yaklaşık olarak birkaç saatlik uçuşa eşit. Bu, yüksek baskı sayılarında onlarca transatlantik uçuşa tekabül edebiliyor. Bu durum diğer faaliyetlerle kıyaslandığında oldukça vahim bir oran ortaya çıkıyor. Sorunu "Ethereum 2" güncellemesinin çözmesi beklenirken güncellemenin gelmesine de daha birkaç yıl olduğu tahmin ediliyor. Sistemdeki çevre dostu güncellemelerin hem sürdürülebilirlik hem de daha çok sanatçının entegre olması konusunda fark yaratacağı düşünülüyor.

Pak, “The Title"

Pak, “The Title"


Nasıl oluyor? Bir NFT’nin üretim aşamasıyla ilgili biraz daha detaya inmek gerekirse, her işlem esnasında yeni bir data bloğunun doğrulanması ve blok zinciriyle defter sistemine kaydedilmesi yalnızca işlem gücü çok yüksek bilgisayarlar tarafından gerçekleştirilebilen kriptografik algoritmaların çözümüyle mümkün hâle geliyor. Bu işlem, madenci (miner) ismi verilen operatörle gerçekleştiriliyor. Problemi ilk çözen operatör, blockchain ağında yer alan kripto para ödülünü kazanırken en yüksek işlem gücüne sahip olan kişinin şansı da yüksek oluyor. Tüm bu komplike doğrulama işlemi yüksek enerji tüketimine ihtiyaç duyuyor.  

Alternatifler: Ethereum dışında daha çevre dostu olan başka blockchain'ler de söz konusu tabii. Ancak birçok koleksiyonerler için NFT’lerin ethereum blockchain'i üzerinde olması, kalıcılık açısından önemli. Şu an ethereum dışındaki daha küçük, alternatif blockchain’lerin yıllar sonra varlığını sürdürüp sürdürmeyeceği belli değil. Dolayısıyla çevre dostu olan daha küçük blockchain'lerde şu an için satışlar oldukça az.

Beeple, Illestrater, 2020Beeple, "Illestrater", 2020


Ethereum tabanlı NFT pazarına ideolojik anlamda itirazı olan sanatçılar, sistemde kullanılan teknolojiler daha sürdürülebilir hâle gelmeden entegre olmayı düşünmüyor. Bu da kripto sanat dünyasındaki sanatçıların üretim temalarındaki çeşitliliği engelliyor. Zira ekolojik problemlerle uğraşan ya da bu soruna yönelik hassasiyet gösteren sanatçıların sistemde varlık göstermesi şu an için pek olası değil.

Sistemin uzun vadede kalıcılığı, sürdürülebilirliği, bütüncül bir sanat bakış açısını sağlaması ve pek tabii çevreye verdiği zararın ortadan kalkması için ciddi bir güncellemeye ihtiyacı var. Yoksa "devrim" olarak algılanan bu dünya yıllar sonra pek de adından bahsedilmeyen bir çılgınlık olarak hatırlanabilir.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

"Bu efsane müzik grupları, aslında yoktular."

İçindekiler: Sinemanın "kurmaca" müzik grupları, Olympia'dan yükselen feminist ses: Riot Grrrl, kripto sanatın karanlık yüzü

28 May 2021

Hyundai ile birlikte
WECB

YAZARLAR

Burcu Dimili

İletişim danışmanı, editör, sanat yazarı.

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Uzaklar, Kuşaklar, Bakışlar': Bir aile arşivinden dünyaya bakmak

“Uzaklar, Kuşaklar, Bakışlar” başlıklı sergi, 212 Photography Istanbul’un 2026 edisyonunda Erbak ailesinin üç kuşağının seyahat tutkusu ve fotoğraflarını biraraya getiriyor. Nuri Z. Erbak (1914), Mehmet H. Erbak (1950) ve Ceylin Erbak Aytekin’in (1988) dünyanın farklı noktalarında çektiği kareler, 1930’ların Mısır ve Japonya’sından Tibet’e, Antarktika’ya uzanıyor. Bu arşivin nasıl oluştuğunu fotoğrafçı, yazar ve Erbak ailesinin üçüncü kuşak temsilcisi Ceylin Erbak Aytekin ile konuştuk.

Elif Bayram

·

02 Eki 2026

'Uzaklar, Kuşaklar, Bakışlar': Bir aile arşivinden dünyaya bakmak
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Ela Lee'den 'Ceyda': Kırılınca görünür olanlar

Ela Lee, kendi hayatından izler taşıyan ilk romanı Ceyda’da, dışarıdan kusursuz görünen hayatı bir cinsel saldırının ardından parçalanan Türk-Koreli genç avukat Jade’in hikayesini anlatıyor. Rıza, adalet, göçmenlik, aile, başarı baskısı ve suçluluk duygusu etrafında ilerleyen roman, Jade’in başına gelenlerden çok, yaşadıklarının ardından kendisi ve kurduğu hayatla yeniden yüzleşmesine odaklanıyor.

Şeyma Ye

·

02 Eki 2026

Ela Lee'den 'Ceyda': Kırılınca görünür olanlar
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Bavuldaki dil: Türkçeden Almancaya göç edebiyatı kuşaklar boyunca nasıl değişti?

1960’ların başında Sirkeci’den Almanya’ya giden trenlere binenler birkaç yıl çalışıp dönmeyi düşünüyordu. Ama bavullarda yalnızca eşya değil, dil ve kültür de taşındı. Bekir Yıldız’dan Aras Ören’e, ‘Emine’ Sevgi Özdamar’dan Fatma Aydemir’e uzanan 60 yılı aşkın edebiyat geleneği “misafir işçi”nin Almancayı nasıl içeriden dönüştürdüğünü ve sonunda o dili kendi evi hâline getirdiğini anlatıyor.

Bavuldaki dil: Türkçeden Almancaya göç edebiyatı kuşaklar boyunca nasıl değişti?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Dağ, güneş ve zaman: Ugo Rondinone yeniden İstanbul'da

İsviçreli sanatçı Ugo Rondinone, İstanbul’daki ilk kişisel sergisi "the sun and the mountain"da neon renkli taş heykellerini gün doğumu ve gün batımı suluboyalarıyla buluşturuyor. Dirimart Dolapdere’de 8 Kasım’a kadar görülebilecek sergi, dağların dikeyliğiyle ufkun yataylığını karşı karşıya getirerek insanın doğayla kurduğu ilişkiyi ele alıyor.

Yaren Serra Akgün

·

29 Eyl 2026

Dağ, güneş ve zaman: Ugo Rondinone yeniden İstanbul'da
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Lukas Dhont: 'Geçmiş meğerse çok modernmiş!'

Lukas Dhont’un Cannes’ın ana yarışmasında prömiyerini yapan üçüncü uzun metrajı "Korkak", Emmanuel Macchia ve Valentin Campagne’a En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandırdı. Dhont ile festivalde biraraya geldiğimizde ilk kez bir savaş filmi yapmasından, daha büyük bir ölçekte çalışmaktan ve filmin çıkış noktasındaki fikirlerden konuştuk.

Müge Turan

·

28 Eyl 2026

Lukas Dhont: 'Geçmiş meğerse çok modernmiş!'