Mahalleliyi hüzünlendiren bir yapı: Taksim Oteli

Eylül ayı hep hareketi anımsatıyor çünkü yeni dönem okul kayıtları taşınmayı, dönüşümü ve şehrin değişen çehresini simgeliyor. Fakat bazen, sadece insanlar için değil yapılar için de geçerli oluyor bu; onlar da tabiri caizse yerinde duramıyor ve mahallesini -hatta belediyesini- bir çırpıda değiştiriveriyor. İşte bu hafta, sonbaharı beklerken aklıma öyle bir yapı düştü ne hikmetse. Okullar açılırken kendisinden ümit edilen enerjiyi ve ışığı mahalle sakinlerine hiçbir zaman yansıtamamış olan bir tanesi… Hüzünlü proporsiyonuyla İstanbul için tek bir isim geliyor akla: Süzer Plaza. Namıdiğer Gökkafes. 

• Pera Bahçeleri: 1983'te Süzer Holding tarafından satın alınan ve yakınındaki Taşkışla’yı geçmemek kaydıyla inşaat izni verilen alan, “Pera Bahçeleri” olarak biliniyordu. Bilinmenin ötesinde, Sultan II. Abdulhamid bu alan için inşaat yapılmaması için tapuya şerh koydurmuş, şehrin nefes alabilmesi için yeşil bir vadinin kalmasını istemişti. Fakat “Söz uçar, yazı kalır.” sözü de her zaman geçerli olmuyor ve yazı da anlamını imparatorlukla beraber yitiriyor. Holding, Bedrettin Dalan’ın belediye başkanı dönemde, yani 1987'de, izinsiz inşaata başlıyor. Taksim Oteli adıyla hızla dikilmesi planan yapı, iki sene sonraki belediye başkanı Nurettin Sözer’in yapıyı doğru bulmayıp mühürlenmesine yönelik çalışmalarıyla sekteye uğruyor. İnşaatın bir türlü durdurulamaması da akademisyen ve mahalle sakinlerinin holdinge direnç göstermesine sebep oluyor. 1997'de dek devam eden tartışmalarda alanın bir mekâna evrilmeden önce şerhin tekrar eklenmesini talep ediyor. O dönemdeki belediye başkanı ise Recep Tayyip Erdoğan.

• Mahkeme: 2000'de kullanıma açılan binanın işi eşi benzeri görülmemiş bir yolla, Yargıtay aşamasındayken, bir gecede bağlı olduğu belediyenin değiştirilmesiyle “çözülüyor”. Yıllar süren tartışmaların sonucunda üç belediye başkanı ve birçok mahalleli planlamanın politikayla kırdırılmasını deneyimliyor. 

• Mimari süreç: Yukarıdaki Taşkışla koşulu sebebiyle 24,5 metreye kadar yükselmesine izin verilen plaza, bir iş merkezi olarak kurgulanmış ve Cumhuriyet döneminde Osmanlı dönemindeki mimari motiflerle ilgilenen mimar Sedad Hakkı Eldem tarafından projelendirilmişti. Fakat boyunu neredeyse altı katına çıkartarak 153 metreye çeken yapının sonraki senelerde yüksek yapılar için emsal teşkil etmesi şehrin siluetine verdiği zararı hâlâ artırıyor.