Mahalleliyi hüzünlendiren bir yapı: Taksim Oteli
Aposto İstanbulİstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.
Eylül ayı hep hareketi anımsatıyor çünkü yeni dönem okul kayıtları taşınmayı, dönüşümü ve şehrin değişen çehresini simgeliyor. Fakat bazen, sadece insanlar için değil yapılar için de geçerli oluyor bu; onlar da tabiri caizse yerinde duramıyor ve mahallesini -hatta belediyesini- bir çırpıda değiştiriveriyor. İşte bu hafta, sonbaharı beklerken aklıma öyle bir yapı düştü ne hikmetse. Okullar açılırken kendisinden ümit edilen enerjiyi ve ışığı mahalle sakinlerine hiçbir zaman yansıtamamış olan bir tanesi… Hüzünlü proporsiyonuyla İstanbul için tek bir isim geliyor akla: Süzer Plaza. Namıdiğer Gökkafes.
• Pera Bahçeleri: 1983'te Süzer Holding tarafından satın alınan ve yakınındaki Taşkışla’yı geçmemek kaydıyla inşaat izni verilen alan, “Pera Bahçeleri” olarak biliniyordu. Bilinmenin ötesinde, Sultan II. Abdulhamid bu alan için inşaat yapılmaması için tapuya şerh koydurmuş, şehrin nefes alabilmesi için yeşil bir vadinin kalmasını istemişti. Fakat “Söz uçar, yazı kalır.” sözü de her zaman geçerli olmuyor ve yazı da anlamını imparatorlukla beraber yitiriyor. Holding, Bedrettin Dalan’ın belediye başkanı dönemde, yani 1987'de, izinsiz inşaata başlıyor. Taksim Oteli adıyla hızla dikilmesi planan yapı, iki sene sonraki belediye başkanı Nurettin Sözer’in yapıyı doğru bulmayıp mühürlenmesine yönelik çalışmalarıyla sekteye uğruyor. İnşaatın bir türlü durdurulamaması da akademisyen ve mahalle sakinlerinin holdinge direnç göstermesine sebep oluyor. 1997'de dek devam eden tartışmalarda alanın bir mekâna evrilmeden önce şerhin tekrar eklenmesini talep ediyor. O dönemdeki belediye başkanı ise Recep Tayyip Erdoğan.
• Mahkeme: 2000'de kullanıma açılan binanın işi eşi benzeri görülmemiş bir yolla, Yargıtay aşamasındayken, bir gecede bağlı olduğu belediyenin değiştirilmesiyle “çözülüyor”. Yıllar süren tartışmaların sonucunda üç belediye başkanı ve birçok mahalleli planlamanın politikayla kırdırılmasını deneyimliyor.
• Mimari süreç: Yukarıdaki Taşkışla koşulu sebebiyle 24,5 metreye kadar yükselmesine izin verilen plaza, bir iş merkezi olarak kurgulanmış ve Cumhuriyet döneminde Osmanlı dönemindeki mimari motiflerle ilgilenen mimar Sedad Hakkı Eldem tarafından projelendirilmişti. Fakat boyunu neredeyse altı katına çıkartarak 153 metreye çeken yapının sonraki senelerde yüksek yapılar için emsal teşkil etmesi şehrin siluetine verdiği zararı hâlâ artırıyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
Aposto İstanbulİstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
YAZARLAR
Ege Dikencik
1990'da Bursa'da doğdum. Bursa Erkek Lisesi ve İTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü'nden mezun oldum. Beş sene süren profesyonel spor hayatım ve birkaç sene zorlanarak gittiğim şan dersleri hayatıma nasıl şekil vermem gerektiğiyle ilgili çok şey öğretti. İstanbul'a geldiğimden beri birçok farklı işi ucundan deneyimledim ve harika insanlarla tanıştım. Şimdilik öğretim hayatıma yüksek lisansa kadar ara verdim; 'eğitim' hayatım ise tam hızıyla devam ediyor.
Aposto İstanbul
İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
İstanbul’da gezerken bazen bir sarnıcın önünden geçeriz, bazen bir sur parçasının yanından. Bazen eski bir kilisenin, bazen bir saray kalıntısının, bazen de adını bilmediğimiz bir sütunun önünde dururuz. Çoğu zaman fark etmeyiz; fark ettiğimizde de bu kalıntıları ayrı ayrı görürüz. Ayasofya bir yerde durur, Kariye başka bir yerde. Oysa bütün bunlar aynı büyük hikayenin parçalarıdır: İstanbul’un bin yılı aşan Roma / Doğu Roma başkentliği.
Kadıköy değişiyor ama bu sadece yapısal bir dönüşüm değil. Bu, bir mahallenin değişen yaşam kültürünün, aşınan kent belleğinin ve yaşadığı çevre üzerinde söz sahibi olmak isteyen sakinlerinin hikayesi aynı zamanda. Caferağa Mahallesi Muhtarı Hanife Dağıstanlı, son 15 yılda semtin geçirdiği dönüşümü kent belleği, kamusal alan ve aidiyet üzerinden değerlendiriyor.
Sirkeci’de, İstanbul’un en yoğun geçiş noktalarından birinde yükselen Sanasaryan Han, bugün "lüks otel" olarak işletiliyor. Ancak binanın hikayesi bir otelden çok daha fazlası: Bir Ermeni vakfı, devletleşen bir mülkiyet, siyasi tutukluluk hafızası ve yarım asrı aşan bir hukuk mücadelesi...
Bayramda arabasız gezmek, çoğu insana külfet geliyor. Azalan otobüs seferleri, artan yolcu sayısı, belli semtlere gitmenin işkenceye dönüşmesi bayram gezmesinin olmazsa olmazları. Öte yandan ücretsiz bayram otobüsleri, sabahın nurunda kalkıp işe gidenler, bu yüzden şehri ancak bayramdan bayrama keşfedenler, iki kuruş harçlıkla hayatını idame ettirmeye çalışan kadınlar, denizi görmeden büyüyen çocuklar, çocuklarına denizi göstermek için bayramı bekleyen aileler için biraz da.
İstanbul, bitkileri ve kokularıyla geçmişin ve bugünün birlikte yaşadığı bir hafıza bahçesidir. Kimileri meşhur bir lavanta kolonyasının ferah kokusuyla büyümüştür; kimileri Tokatlıyan Han’ın önünden geçerken tanıdık bir lavanta esintisini bugün hâlâ duyar. Ve bazen, İstanbul sadece kokusuyla hatırlanır.
