Milei'nin 'şok terapisi': Arjantin pesosu devalüe ediliyor

Arjantin pesosu, dolar karşısında yüzde 50'den fazla devalüe edilecek. Uzmanlar ne diyor?
Milei'nin 'şok terapisi': Arjantin pesosu devalüe ediliyor

27 Kasım - Apollo - Pareto
Apollo ile birlikte

Enerji yönetiminde yepyeni, dijital bir çağ: Apollo

Apollo IoT yapay zekası ile anında enerji maliyetlerinizi düşürebilirsiniz. Hem de hiçbir yatırım maliyeti ve entegrasyon gerekmeden.

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Arjantin'in yeni Ekonomi Bakanı Luis Caputo ülkenin belirlediği resmî peso/dolar kurunu %50’den fazla devalüe ederek dolar başına 366’dan 801’e yükselteceklerini duyurdu. Hamle, ülkenin yeni “marjinal” başkanı Javier Milei’nin vadettiği şok terapisinin bir parçası olarak görülürken uzun süredir karışık bir seyir izleyen döviz piyasasını düzene koymayı, net döviz rezervlerini yeniden inşa etmeyi ve cari dengede iyileşme yakalamayı amaçlıyor. Uluslararası kuruluşların hamleye bakışı ise olumlu. 

Arjantin’de döviz piyasalarının durumu

1990’lı yıllardan bu yana sabit kur rejimi uygulayan Arjantin’de hükümet tarafından kontrol edilen bir resmî döviz kuru mevcut, fakat ülkede yeterli döviz varlığı bulunmadığı için belirlenen fiyattan dolar satın almak oldukça zor ve alabilenler de kısıtlamalarla karşılaşıyor. 

Bireysel kullanım için ayda yalnızca 200 dolarlık bir alım yapılabiliyor. Ayrıca döviz alımı %7,5’luk ağır bir vergiye tâbi. Eğer döviz alımı hizmet ithalatı içinse bu vergi oranı %25’e kadar yükselebiliyor. Yani bireysel birikim amacıyla döviz alındığında, 10 dolar başına 75 cent, hizmet ithalatı için döviz alındığında ise 10 dolar başına 2,5 dolar vergi ödeme zorunluluğu var. 

  • Perspektif: Bir karşılaştırma yapmak açısından Türkiye’de kambiyo alımında uygulanan vergi %0,2 oranında.

Resmî kurdan döviz alımının neredeyse imkansız hâle gelmesi piyasada birden fazla döviz kurunun oluşmasına ve döviz piyasasının en hafif tabirle “kaosa” sürüklenmesine sebep oluyor. Acil döviz ihtiyacı bulunanlar ve dolar birikimi yapmak isteyenler, karaborsa döviz ticareti yapan simsarlara mahkum kalıyor. Onlar da peso/dolar kurunu 1.150 gibi resmî kurun çok üzerinde seviyelerde belirliyor. 

Şirketler içinse aynı şartlar söz konusu değil. Özellikle ihracatçı şirketler, vergisini ödemek kaydıyla resmî kurdan hükümetin belirlediği limitler dışında alım yapabiliyor. Ayçiçeği veya şarap üretimi gibi tarımla ilişkili sektörleri fonlamak için ise ayrı kurlar mevcut. 

Devalüasyon ile amaçlanan ne?

Devalüasyon ile Arjantin pesosu, olması gereken değere kavuşuyor da diyebiliriz. Uzun süredir reel değerinin altında tutulan resmî kurun yükseltilmesiyle karaborsadaki kurla aradaki fark kapanacak ve döviz piyasalarına hâkim olan kaos bir nebze de olsa hafifleyecek. Önümüzdeki günlerde ülkedeki farklı dolar kurlarının azaldığını da görebiliriz. 

Devalüasyon, Arjantin Merkez Bankası’nın (BCRA) uluslararası rezervlerini yeniden inşa etmesine de yardımcı olacak. Aşırı emisyon, gerçek değerinin altında döviz satışları ve dövize hücum, BCRA’in döviz rezervlerini tükenme noktasına getirdi. Temmuz ayında yapılan son hesaplamalara göre bankanın net uluslararası rezervleri -5,2 milyar dolar seviyesinde; altın dahil toplam rezervleri ise 18 milyar dolar ile son yılların en düşük seviyesinde seyrediyordu. Oluşan yeni kurla BCRA piyasaya gerçek değerinin altında, ucuzdan döviz satmayı bırakacak ve tekrardan uluslararası rezervlerini inşa etmeye girişecek.

  • Bir örnek: Örnek teşkil etmesi açısından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) durumunu inceleyelim. TCMB, yeni ekonomi yönetiminin başa geldiği Haziran ayından itibaren piyasaya kamu bankaları aracılığıyla yapılan döviz müdahalelerini kademeli olarak azalttı ve sonunda tamamen durdurdu. Bu süreçte dolar/TL paritesi 20,77 seviyesinden 29 seviyesine kadar yükseldi; tüketici fiyatları ise 6 ay içinde %38,9 arttı. Fakat aynı dönemde, -4,4 milyar dolar seviyesinde bulunan TCMB net uluslararası rezervleri, 40 milyar dolardan fazla toparlanarak 38,2 milyar dolara çıktı. Toplam rezervler ise 141,4 milyar dolara yükselerek tarihî zirvesini kaydetti.

Yapılan devalüasyon, ülkenin ihracat ve ithalattaki talep esnekliğine bağlı olarak cari dengede de bir iyileşmeye neden olabilir, fakat bunun olup olmayacağını bizlere zaman gösterecek. 

Tepkiler nasıl?

Javier Milei hükümetinin kamu sektörünü küçülterek ekonomiyi yeniden yapılandırma doğrultusundaki çabaları küresel ekonomi çevreleri tarafından olumlu karşılanıyor. Konuyla ilgili yorum yapan Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, alınan tedbirleri memnuniyetle karşıladığını ifade ederek, "İstikrarı yeniden tesis etme ve ülkenin ekonomik potansiyelini yeniden inşa etme yolunda önemli bir adım" dedi. 

Konu hakkında Reuters’a konuşan analistler ise %50’lik devalüasyonun piyasa beklentilerini aşan bir gelişme olduğunu ve uygulama sürecinin kilit önem taşıyacağını ifade etti. Fitch Ratings ise ülkeyle ilgili raporunda uyarılarda bulunarak, "Uyum sancılı olacak ve ileriye dönük yol ekonomik, siyasi ve sosyal risklerle dolu" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar ne diyor?

Konuyla ilgili Aposto’ya konuşan İş Yatırım Uluslararası Piyasalar Direktörü Şant Manukyan, yapılan devalüasyon ile çok büyük ihtimalle Arjantin’in döviz piyasasında bir sadeleşme olacağını tahmin ettiğini söyledi. Ülkedeki resmî kur ile karaborsa kuru arasındaki makasın hâlâ açık olduğunu söyleyen Manukyan, “Çok daha büyüktü tabii o makas, ama hâlâ biraz açık olduğunu görüyoruz. Bunu ayda %2’lik devalüasyonlarla kapatmaya çalışacaklar” dedi.

Yeni Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin politikalarını değerlendiren Manukyan, “Şu anda yaptıklarına bakarsanız devleti küçültecek, açıkları küçültecek, vergi gelirlerini artıracak adımlar atıyor gibi gözüküyor. Tabii bunların ne kadarı siyasi desteğe sahip olacak onu bilmiyoruz. Şimdilik halk tarafında destek var, çünkü eski politikalardan çok sıkılmış bir kesim var. Ama netice itibarıyla ezilecek olan kesimleri bütün bu olan bitenden koruyamazsa başkanın halk nezdindeki desteği de azalacaktır” ifadelerini kullandı. 

Ülke ekonomisiyle ilgili en kritik konunun Milei’nin başkan olmadan önce vadettiği tam dolarizasyon olduğunu söyleyen Manukyan, “Buradaki en kritik konu dolarizasyon olup olmayacağı. Çünkü dolarizasyon olduğu anda aslında fiilen Arjantin para politikası yetkisini Fed’e bırakmış olacak. Yani ABD’nin ekonomik realitelerine göre para politikası ayarlayan bir dış kuruma bırakmış olacak. Bu iyi de olabilir, bunu yapan ülkeler var. Latin Amerika’da bunun hâlâ gerçekleştiren örnekleri görüyoruz. Enflasyonu düşürme konusunda başarılı ama diğer bazı noktalarda sorunlar çıkabilir. Dolayısıyla devalüasyona çok odaklanmamak lazım, asıl konumuz dolarizasyon olup olmayacağı” dedi.

Manukyan bir dolarizasyon ihtimali olup görüp görmediğine ilişkin soruya ise Arjantin yüksek mahkemesinin “Para biriminin ortadan kaldırılması egemenliğin ihlalidir” görüşüne atıfta bulunarak, “Siyaseten çok zor gözüküyor. Öyle bir desteği yok gibi. Fakat netice itibarıyla program ve başkanın kişiliğine baktığınızda yüzde yüz yapar gibi görünüyor. Dolayısıyla ortadayım” şeklinde cevap verdi. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🏦 Şok terapisi, potansiyel inşası

Arjantin hükümeti mali krizle mücadele kapsamında Arjantin pesosunu, dolar karşısında %50'den fazla devalüe edeceğini ve kamu harcamalarının kısılacağını duyurdu.

18 Ara 2023

Apollo ile birlikte
🏦 Şok terapisi, potansiyel inşası

YAZARLAR

Emircan Yaman

Emircan Yaman

Piyasalar ve Finans Editörü

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek