Yeni nesil sanat yatırımı: Artiox Art Basel ve UBS Küresel Sanat Pazarı 2021 raporuna göre, 2019 yılında hacmi 5,9 milyar dolar olan çevrim içi sanat pazarı 2020 yılında 12,4 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. Pandemi süresince dijitale taşınan ve Sotheby's, Christie's gibi önde gelen müzayede evlerinde kırılan müzayede rekorları, bu pazarın koşullar ne olursa olsun canlı olacağını ispatlıyor. Oldukça kârlı ve güvenli yatırım fırsatları sunan sanat pazarı, alternatif yatırım araçları arayan yatırımcılar için sanat pazarının potansiyeli yüksek bir alan olduğunu gösteriyor. Yine de geleneksel sanat yatırımcılığı, yüklü fonlar ve güçlü sermayeler gerektiriyor. 2019 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi mezunu mühendisler tarafından kurulan ve faaliyetlerine ODTÜ Teknokent bünyesinde devam eden Artiox, herkesin sanat yatırımcısı olabilmesi için blok zinciri teknolojisiyle oluşturduğu platformuyla geleneksel sanat yatırımcılığını birkaç adım öteye taşıyor. Artiox nedir? Artiox, hisse senedi alıp satar gibi, eksper onaylı ve sigortalı sanat eserlerine ait "tokenleri" kolayca alıp satmaya yarayan blok zinciri tabanlı yeni nesil bir sanat yatırım platformu olarak öne çıkıyor. Geleneksel sanat yatırımı bir eserin tümüne yüklü bir yatırım yapmayı gerekli kılarken Artiox, küçük bütçelerle de sanat eserlerinin bir kısmına ortak olmayı ve çok sayıda eserlerle çeşitlendirilmiş bir portföy oluşturmayı olanaklı kılıyor. Artiox kullanıcıları, portföylerindeki eserlerin diledikleri kadarını anında piyasa fiyatından satabiliyor, diledikleri noktalara alım ya da satım emirleri verebiliyor ve sanat yatırımlarını geleneksel yöntemlere göre daha etkin yönetebiliyor. Öne çıkanlar: Sauna Emerging 1 Artiox ve Art.Ist Sauna iş birliğiyle oluşturulan Sauna Emerging 1 sepeti, genç ve bağımsız 11 sanatçının eserlerini içeriyor. Art.Ist Sauna'nın oluşturduğu seçici kurulun uzun ve ayrıntılı bir çalışma sonucunda belirlediği gelecek vadeden sanatçılar arasında Erdinç Sakin, Erhan Karagöz, Mr. Hure, Mine Akçaoğlu, Saniye Özbek, Küntay Tarık Evren, Muhammet Bakır gibi isimler yer alıyor. Bir diğer deyişle Sauna Emerging 1 sepetine yatırım yapan Artiox yatırımcıları, titizlikle seçilmiş ve potansiyeli olan sanatçılara destek olmuş oluyor. Diğer yandan sepetteki eserler UniqExpo'da yer alan sergileme alanında sürekli olarak sergileniyor ve böylece yatırımcılar, sanatçılarla vakit geçirebilme fırsatı buluyor. Çok yakında mobilde Şu an için 7/24 işlem yapmayı mümkün kılan kullanıcı dostu bir web platformuyla hizmet veren Artiox, çok yakında mobilde de günün her saati; internet erişiminin olduğu her yerden sanat yatırımı yapmayı mümkün kılacak Android ve iOS platformlarını yayımlamaya hazırlanıyor. Artiox hesabınızı oluşturup eksper onaylı ve sigortalı sanat eserlerine ait "tokenleri" kolayca alıp satmaya başlamak için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Murat Ertel hem Baba Zula hem de diğer solo projeleriyle bu coğrafyanın en özgün müzisyenlerinden biri. Dönsün Dursun serisinde bu hafta ağırladığımız Ertel, yakında dinleyeceğimiz şarkısından ipuçlarını bizlerle paylaştı. Söyleşimizde Ulrich Troyer'den Ben Harper'a, Ruhi Su'dan Pir Sultan Abdal'a bir yolculuğa çıkaran sanatçı, bizleri müziğinin mutfağından bir fotoğrafla selamlıyor.
Bu ara en çok hangi şarkıyı dinliyorsun?
Dürüst olmak gerekirse bu aralar en çok arkadaşım Ulrich Troyer'i dinliyorum. Bence çok iyi bir müzisyen. Forbit Studio diye bir stüdyosu var, epey deneysel müzikler yapıyor. Vegetable Orchestra diye bir orkestrada çalıyor, sebzelerden enstrüman yaparak konser veriyorlar. Konser sonrasında da çaldıkları bu enstrümanları, performansları esnasında kaynattıkları suya atıp çorbasını yapıp seyircilere dağıtıyorlar.
Ulrich, aynı zamanda resimli roman yapıyor. Çocukların müzik yapması için bir uygulamaları var. Onunla birlikte bir şarkı yapıyoruz; bana davulları çaldı, ben de üzerine gitar çaldım. Sonra o, üzerine bas çaldı. Şimdi de ben de onun üzerine elektro saz çalacağım. O yüzden en çok o parçayı dinliyorum bu aralar.
Bir kez açtığında defalarca dinlemeden bırakamadığın şarkı nedir?
Narmanlı Han'da çok önemli bir plakçı vardı. Deniz Pınar. Orada biz acayip plaklar bulurduk. Can'in bir EP'si — her iki yüzü 30 dakika sürüyordu. O zamanlar 77 model bir Ford Escort'um vardı; orada da kaset dinlerdim. 60'lık bir kasetin iki yüzüne de buradaki parçayı kaydetmiştim; saatlerce o parçayı dinliyordum. Ritmik olarak bana müthiş çekici geliyor.
Gruptaki Jaki Liebezeit, en sevdiğim davulcu. David Bowie'den Brian Eno'ya kadar pek çok müzisyen onun hayranı. Eurythmics'in ismini o bulmuş ve ilk albümünde çalmış. Depeche Mode'la da çalmış. Onunla arkadaş olma ve birlikte çalma fırsatı elde etmiştim; 2000'li yılların başından ölümüne kadar hem dost kaldık hem de birlikte müzik yaptık. Can grubunun bu şarkısını dinlememin nedeni, sanırım ritmi. Müzikte en sevdiğim şey güzel bir groove.
Müzik kariyerinde ve üretiminde kırılım noktası oluşturan bir şarkı var mı?
Çok şarkı var ama herhalde "en" diyebileceğim bir tanesi, bir kasedin tam bir yüzü boyunca sürüyordu. Bu, 14 yaşındayken kurduğum ikinci grubun şarkısıydı ve ismi İkide Bir'di. Akın Evliyaoğlu diye bir arkadaşım vardı; iki kişilikti bir gruptuk ve ikimiz de aynı orgu çalıyorduk. Gece Yürüyüşçüsü adını taşıyan ve tek şarkıdan oluşan konsept bir albüm yapmıştık — tür olarak da doğaçlamaydı. O kaset hâlâ bende duruyor, dinliyorum. Gerçekten de o parçayla beraber ilk albümümü ve ilk konsept albümümü yapmışım; sanırım o parçadan sonra benim için her şey değişti.
Hikâyesiyle bağlam kurduğun, sanki ben yazmışım dediğin bir şarkı var mı? Neden?
Ben Harper'ın Roses From My Friends şarkısı geliyor aklıma. Ruhi Su, babamla arkadaş olduğu ve babam da onun ikinci albümünden itibaren tüm albüm kapaklarını ve sanat yönetmenliğini yaptığından her albümünü çalmak için bize gelirdi. Pir Sultan Abdal plağındaki halk müziğinde kavramsal plakları yapan ilk insan herhâlde Ruhi Su'dur. Orada asılmadan önce söylediği bir türkü var: Pir Sultan Abdal'a herkes taş atar, yalnızca bir kişi gülü tercih eder. Kanlar içindeki Abdal, gülü alır ve "Yağmur gibi başıma yağar taşlar / İlle dostun gülü yaralar beni" der. Esas incitenin onu sevenler olduğunu çok güzel bir şekilde anlatır.
Ben Harper da henüz bu kadar popüler değilken konser vermek için Türkiye'ye gelmişti — o zamanlar Ben Harper'ın rehberliğini yaptım, çok iyi arkadaş olduk. Bu coğrafyanın kültürü ve sazla ilgilendi. Bir gün ona Pir Sultan Abdal'ı ve bu türküyü anlattım. Çok etkilendi, oldukça duygulandı. Bu hikâyeden etkilenerek de Roses From My Friends'i yaptı. O yüzden bu şarkının hikâyesiyle bağ kuruyorum. Benim de küçük de olsa bir katkım var diye düşünüyorum.
Sorularımız son buluyor ve Murat Ertel ekliyor: "Aposto!yu seviyor ve takip ediyorum. Sorularınıza cevap vermek çok güzeldi."
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
İçindekiler: Sesin başrol olduğu filmler, politikleşmiş ve gözü kara Bristol sound'un doğuş hikâyesi ve Dönsün Dursun'da Murat Ertel.
16 Tem 2021
YAZARLAR
İhsan Dindar
Kitap yazarı @ Duende
Duende
Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Renata Salecl, birçok kitabında neden sonuç bağlamında gündeminde tuttuğu neoliberalizm değişmezini, yeni kitabı "Kabalık Çağı"nda da pergelin sabit ayağı olarak kullanıyor. Bireyselden toplumsala yeni liberal düzenin yarattığı sosyal erozyonu incelerken deyim yerindeyse çuvaldızı hem dayatılmış neoliberal düzene hem de onun heveslisi, faili, sürdürücüsü ve kurbanı durumundaki günümüzün şaşkın bireyine batırıyor.
Virtüöz davulcu Jojo Mayer, “ME/MACHINE” projesi ile geçen Cuma akşamı Terminal Kadıköy’ün içinde bulunan Komünite’de sahne aldı ve akustik davul ile yapay zekayı aynı sahnede gerçek zamanlı bir diyaloğa soktuğu canlı bir performans sundu. Mayer ile insan-makine etkileşimli benzersiz müzik deneyimi konuştuk. Sanatçı, teknolojiden korkmak yerine onu müziğine nasıl adapte ettiğini anlattı.
Dying for Sex’te (2025) yaralı, öfkeli ve arzularıyla var olabilen bir kadın yaratan Elizabeth Meriwether, Furious’ta da kadın öfkesinin başka bir yüzüne bakıyor. Dizinin üç kadın karakterinin öfkeleri aynı yerden doğmuyor, aynı biçimde dışarı vurulmuyor ve onları aynı yola götürmüyor. Fakat üçü de kendilerinden önce başka kadınların taşıdığı öfkeden bir parça devralıyor. İlk sezon sona erdiğinde geriye tek bir kadının intikamından çok daha fazlası kalıyor: Kuşaktan kuşağa, bedenden bedene dolaşan ve kendisine başka başka yollar arayan bir kadın öfkesi.
Sadakatsizliğe uğramak insanın eğitimiyle, yaşıyla, güzelliğiyle, zekasıyla ya da ne kadar “iyi bir partner” olduğuyla açıklanabilecek bir şey değil. Yine de insan böyle bir şey yaşadığında çoğu zaman suçu kendisinde arıyor. Oysa bu soruların çoğunun sebebi kontrolümüz dışında gelişen bir olayı yeniden kontrol edilebilir hâle getirme çalışmamız. "Sadakatsizlikle nasıl başa çıkarım?" diye düşünenler için üç kitap.
"Anatomy of a Fall"un Oscar ödüllü senaristi Arthur Harari, yeni filmi "The Unknown"da beden değiştirme motifini fotoğraf, kent hafızası ve kimlik üzerine tekinsiz bir bilmeceye dönüştürüyor.
