Otomotiv sektörünün yeni odağı: Elektromobilite

Kerem Engin

Geçtiğimiz birkaç yılın mega-trendlerinden mobilite ve özellikle elektrikli araçlar 2022 yılında da gündemdeki yerini korumaya devam ediyor. Tesla, SAIC, Volkswagen Group gibi üretici firmaların yarışının yanı sıra; devletler de elektrikli araçlar konusundaki inisiyatifleri ile dikkat çekiyor. 

ABD Başkanı Joe Biden, geçtiğimiz yıl 1 trilyon dolarlık bir altyapı yatırımına yönelik kararnameyi onaylamıştı. Bütçenin 7.5 milyar dolarlık bölümünün 500 bin adet elektrikli araç şarj ünitesi büyüklüğünde bir altyapı kurulumu için kullanılması öngörülüyor. Aynı zamanda, 2016 yılında yürürlüğe giren Paris Antlaşması sonrası Birleşmiş Milletler’in üye ülkelerinin çoğunda artarak gözlemlenen regülasyonlar da elektro-mobilite trendinde yeni ihtiyaçların ve buna yönelik çözümlerin ortaya çıkmasında önemli rol oynuyor. 

Avrupa Birliği’nin düşük karbon emisyonlu ulaştırma sektörü stratejileri kapsamında, 2020 senesinden başlayarak bir otomotiv üreticisinin bütün filosunun ortalama CO2 yayılımı araç başına her bir kilometrede 95 gramı aşamıyor. Aksi durumlarda şirketler yüklü maddi yaptırımlarla cezalandırılıyor.

• Bir adım geriden: Volkswagen, 2020 yılında binek araç filosu kapsamında belirlenen CO2 emisyonu limitini aştığı için 100 milyon Euro’luk bir cezaya çarptırılmıştı.

Bütün bu gelişmelerin ışığında, şirketlerin elektro-mobilite ve sürdürülebilirlik alanında attıkları adımları, geliştirdikleri teknolojiler ile hızlandıran ve kolaylaştıran global girişimler de çoğalıyor. Bu trendi ele alırken, bölgemizde inovatif örnekleri bulunan üç ana başlığa değinmek mümkün: Araç aksamı, batarya, ve altyapı.

Araç Aksamı

Elektrikli araçların aksam üretiminde birçok üretici firma hali hazırda petrol bazlı plastik gibi geri dönüştürülmesi zor materyaller kullanıyor. İsrail merkezli UBQ Materials, bu sorunu hedef alarak çöplüklerde toplanan evsel atıklardan tamamen geri dönüştürülebilir bio-termoplastik materyal üretiyor. Bu materyal, otomobil firmaları tarafından araç içindeki aksamların üretimi için kullanılabiliyor. 

2022 yılının Ocak ayında UBQ, Mercedes-Benz’in tamamen elektrikli yeni modeli VISION EQXX için işbirliğini duyurdu. Bu işbirliği kapsamında, Mercedes Benz’in yeni VISION EQXX modelinin gövdesinin biyonik yapısında ve koltuk başlıkları gibi iç yapılarda UBQ™ kullanılacağı duyuruldu. Bu örnek, araç aksamında yapılan inovasyonun dahi, daha sürdürülebilir bir üretimin önemli bir parçası olabileceğinin kanıtı niteliğinde.

Batarya

Elektrikli araçların üretiminde belki de en önemli komponentlerden birisi şüphesiz bataryalar. Dünyada hali hazırda yaygın olarak hücre başına en yüksek gerilim, birim kütle başına en yüksek enerji yoğunluğu, en az bakım gerektirme, yüksek çevrim ömrü gibi sebeplerle lityum-iyon bataryalar tercih ediliyor. Gelgelelim, bu bataryaların üretim aşamasında çevreye her kWh için en az 140 kg sera gazı yayılıyor. 

Bu sorunu çözmek amacıyla, Almanya’da eğitim gören ve Daimler, Fraunhofer, ALSTOM gibi firmalardan ayrılan girişimciler ülkemize dönerek yerli girişim Niocyle’ı hayata geçirdiler. Niocycle, lityum iyon piller için çevre dostu ve verimli bir geri dönüşüm süreci üzerine çalışıyor. Kendi geliştirdikleri yöntemlerle, lityum iyon pilleri %95’in üstünde bir verimlilik ve %99’a varan saflıkla geri dönüştürüyorlar. Bunun yanında, bir sonraki adım olarak geri dönüştürülmüş maddelerden tekrar lityum-iyon pillerin üretimini hedefliyorlar. 

Altyapı

Elektrikli araçların yaygın kullanılması için şarj istasyonları ve altyapının oluşturulması gerekirken, altyapı tarafındaki eksiklikler elektrikli araçların daha yaygın kullanılmasını zorlaştırıyor. Bu tavuk-yumurta ikileminin bir sonucu olarak, dünya üzerinde şarj istasyonlarının kullanımı %5’in altında, bu da şarj istasyonu şirketlerinin her gün milyonlarca dolar gelir kaybetmesine neden oluyor. 

Bu problemi çözmek için hayata geçirilen Türkiye merkezli girişim Bluedot, elektrikli araçların şarj istasyonlarının daha verimli kullanılması adına kullanıcılara yönelik ödeme altyapısı, sadakat programları ve kişiselleştirilmiş fırsatlar sunan bir mobil uygulama. Bluedot, yakın zamanda ödeme ve sadakat uygulamaları alt yapısı ile Amerika’daki kullanıcılara ve global markalara hizmet vermeye başladı.