Otomotiv sektöründe ÖTV fırtınası: Şimdi tsunami bekleniyor

Geçen ay açıklanan özel tüketim vergisi (ÖTV) düzenlemesi sonrasında otomotiv sektörü de tüketiciler de tam bir ÖTV fırtınasına tanıklık etti. Şimdi sektör, bu yeni sisteme ayak uydurmaya çalışıyor. Yıl sonuna doğru neler yaşanacağını ise kimse kestiremiyor. Ekonomimizin temel taşı olan otomotiv sektörü, böyle bir kaos ortamında hayatını sürdürmeye çalışıyor. 

Ayrıntılar: Temmuz ayında yürürlüğe giren yeni ÖTV düzenlemesi, otomotiv pazarında özellikle elektrikli araç segmentinde önemli fiyat değişimlerine yol açtı. Kararla birlikte tamamen elektrikli otomobillerde minimum ÖTV oranı, %10’dan %25’e yükseldi. Matrah ve motor gücüne göre ise %55, %65 ve %75 gibi daha yüksek dilimler belirlendi.

Düzenleme, içten yanmalı ve hibrit araçlardaki ÖTV oranlarını da güncelledi. 

Bir adım sonrası: Kararın ardından markalar fiyat listelerini yeniledi. Elektrikli modellerde %10-29 arasında fiyat artışları yaşandı. Yüksek performanslı lüks elektrikli otomobillerde ÖTV artışı fiyatlara ciddi oranda yansıdı. 

Buna rağmen Ocak-Temmuz ayları arasında yapılan otomobil ve hafif ticari araç satışları 715 bin adedi aştı. Elektrikli otomobil satışları ise 100 bin adedi geride bıraktı. Satışlar, tüketici talebinin şimdilik güçlü kaldığını ortaya koydu. 

ÖTV düzenlemesinin sektöre olumlu yansımaları şu şekildeydi: 

• Özellikle yüksek fiyatlı elektrikli otomobillerden devlet kasasına daha fazla kaynak sağlanması bekleniyor.  
• Matrah bazlı sistem, düşük maliyetli elektrikli otomobillerin daha az etkilenmesini sağlayarak daha dengeli bir pazar yaratabilir.
• Üreticiler, erişilebilir fiyatlı ve yerli üretim modellere daha fazla odaklanabilir. 

Olumsuz yansımalar ise şöyle oldu: 

• Özellikle fiyat hassasiyeti yüksek tüketiciler için elektrikli otomobil alımı zorlaştı.  

• Bazı tüketiciler, alımı öne çekerken bazıları erteledi. 

• Vergi politikasındaki sık değişimin, yeni fabrika yatırımlarını yavaşlatması bekleniyor. 

Elektrikli otomobillerde yapılan minimum ÖTV artışı, küçük şehir otomobilleri ve düşük fiyatlı elektrikli otomobillerde sınırlı bir yük yaratırken lüks segmentte keskin fiyat artışlarına yol açtı. Politika yapıcılar açısından bu, yüksek gelirli kullanıcılardan daha fazla vergi toplamaya yönelik bir hamleydi. Ancak uzmanlar, karbon emisyonlarını hızlıca azaltma hedefi olan ülkelerde bu tür artışların elektrikli otomobillere geçişi yavaşlattığına işaret etti. 

Yıl sonu beklentisi ne durumda?

Yılın ilk 7 ayına ilişkin veriler, otomotiv sektörünün 2025’i 1,05-1,15 milyon adet aralığında kapatabileceğini gösteriyor. Ancak yılın kalanında kredi koşulları, kur dalgalanmaları ve tüketici güveni belirleyici bir rol oynayacak. 

Sonuç olarak: ÖTV düzenlemesi, otomotiv sektöründe fiyat yapısını yeniden şekillendiriyor. Düzenleme, kısa vadede satışları durdurmasa da uzun vadede özellikle elektrikliye geçiş konusunda yavaşlatıcı bir etki yaratma potansiyeli taşıyor. Sektörün yılı güçlü bir şekilde kapatması için üreticilerin fiyat erişilebilirliğini koruyan modeller geliştirmesi ve politikacıların geçiş sürecini destekleyecek ek teşvikler sunması gerekiyor. 

Temmuz ayı verileri açıklandı 

ÖTV düzenlemesinin etkileri kadar Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği'nin (ODMD) açıkladığı veriler de sektörün mevcut durumuna ışık tutuyor. ODMD verileri, Bursa’da Oyak fabrikalarında üretilen Renault’nun hem Ocak-Temmuz ayları arasında hem de Temmuz genelinde pazar payında birinci sırada yer aldığını gösteriyor. 

Neden önemli? Renault, uzun bir aradan sonra en yakın rakibi Fiat’ı hem yıl genelinde hem de ay bazında geride bırakmayı başardı. Şirketin birkaç yıldır istikrarla sürdürdüğü iletişim stratejisi ve ezber dışı pazarlama faaliyetleri, bu başarıda önemli bir rol oynadı. Hemen hemen tüm markaların stabil kaldığı bir ortamda Renault, Dacia ve Alpine modelleriyle pazarı domine etmeyi başardı. 

Rakamlar: 2025’in ilk 7 ayında en çok otomobil satan marka Renault oldu. Bu liderliğe en büyük katkıyı Bursa’da üretilen Clio ve Megane sundu. Ocak-Temmuz ayları arasında 27 bin 283 adet satılan Clio’yu sırasıyla 24 bin 536 adetle Fiat Egea Sedan, 23 bin 743 adetle Renault Megane, 21 bin 181 adetle BYD Seal U ve 19 bin 821 adetle Togg T10X izledi.

Otomobil satışları, geçen ay %14,71, ilk 7 ayda ise %6,68 arttı. Satışlarda marka bazında Renault, Fiat ve Volkswagen ilk üç sırada yer aldı. 

Öte yandan: Yalnızca Temmuz ayında en çok satılan model ise 5 bin 276 adetle Renault Megane oldu. Megane’ı 4 bin 706 adetle Tesla Model Y, 4 bin 105 adetle Fiat Egea Sedan, 3 bin 136 adetle Renault Clio ve 2 bin 889 adetle BYD Seal U takip etti. 

Renault, otomobil ve hafif ticari araç satışlarında da lider konumda yer aldı. Toplam pazarda Renault’yu sırasıyla Fiat ve Ford izledi.