Pandeminin kazananları normalleşmenin kaybedenleri mi oldu?

Pandemi kuşkusuz hepimizin hayatını derinden etkiledi; sosyal alışkanlıklarımızdan çalışma hayatımıza, harcama tercihlerimizden gelecek planlamalarımıza birçok alanda değişikliğe yol açtı. Pandemi dönemine uyum sağlayan alışkanlıklarımız da etkileşimde olduğumuz şirketlerin kaderini değiştirdi. Zorunlu kapanmalar havayolu, restoran ve otelcilik gibi ekonomiye duyarlı şirketlerin gelirlerini olumsuz etkilerken; e-ticaret, çevrim içi oyun ve video konferans üzerine faaliyet gösteren evde-kal şirketleri rekor kazanç sağladı. Salgının başlarında sıkça konuştuğumuz ve “pandeminin kazananları” olarak adlandırdığımız evde-kal şirketlerinin normalleşmeyle popülerliği azaldı. Biz de pandemide ikinci yılın sonuna yaklaşırken öne çıkan bazı evde-kal şirketlerinin ne durumda olduğunu tartışmak istiyoruz.

Zoom ile 40 dakika

Kullanıcı dostu arayüzüyle benzer uygulamalara sahip Microsoft, Google ve Cisco gibi teknoloji devlerini geride bırakan Zoom, eve kapanılan dönemde şirketlere toplantı salonu, okullara sınıf, arkadaş buluşmalarına kafe oldu. Açılmalarla şirketin gelirlerindeki artış, ivme kaybetse de çift haneli büyümeye devam ediyor. Şirket gelirleri, 2021’in ilk çeyreğinde %191, ikinci çeyreğinde %54, üçüncü çeyreğinde ise %35 yükseldi. Büyüme ivmesinin çift hanelerde kalmasını sağlayan temel faktör ise şirketlerin hibrit iş modeline geçişi oldu. Şirketin kurucusu ve CEO’su Eric S. Yuan, çalışma ortamının artık fiziki bir yere bağlı olmadığına ve Zoom’un da iş hayatındaki bu değişimi desteklediğine yönelik açıklamalarda bulundu. Pandemi başlangıcında yaklaşık 30 milyar dolar piyasa değerine sahip şirket, 3 Aralık 2021 itibariyle yaklaşık 54,8 milyar piyasa değeriyle işlem görüyor.

Netflix’le dizi keyfi

Dışarı çıkamadığımız günlerde evde zaman geçirmenin en iyi yollarından biri şüphesiz dizi ve filmler oldu. Neredeyse bir eleştirmen olacak kadar çok dizi/film izledik, hatta zaman zaman bitirdiğimiz dizileri başa sardık. Yayın şirketleri de doğal olarak dizi ve filmlere artan ilgiden payını aldı. Netflix 2020’de toplam 37 milyon yeni abone kazandı. 2021’de ise şirketin abone sayısındaki artış, güçlü bir ivme kaybı yaşadı. Şirket, 2021’in ilk çeyreğinde 4 milyon, ikinci çeyreğinde 1,5 milyon, üçüncü çeyreğinde 4,4 milyon yeni abone kazanabildi. 2021’de abone sayısındaki bu artış, 2020 seviyesinin çok altında kaldı.

Amazon ile E-ticaret

Alışveriş merkezlerine hasret kaldığımız kapanma döneminde günün kurtarıcıları, e-ticaret şirketleri oldu. Çevrim içi perakende devi Amazon, pandemi döneminde hizmetlerine artan talebi karşılamak için operasyonlarını hızla büyüttü. 2019’da her çeyrek gelirlerini, ortalama %20,4 büyüten şirket; 2020’nin ikinci çeyreğinde %40,2, üçüncü çeyreğinde %37,4, son çeyreğinde ise %43,6 artırmayı başardı. Normalleşmenin şirket üzerindeki etkisi de sınırlı oldu. Çevrim içi alışverişin alışkanlık haline gelmesi ve perakende sektörünün çevrim içi alışverişe yönelik stratejik yatırımlarını artırması Amazon’un çift haneli büyümeyi sürdürmesini sağladı. Şirketin gelirleri 2021’in ilk çeyreğinde %43,8, ikinci çeyreğinde %27,2 son çeyreğinde ise %15,3 artış gösterdi.

Oyunlara artan ilgi

Pandemide evde zaman geçirmenin en eğlenceli yollarından biri de oyunlar oldu. İlk kez 2010'da Fortune 500’e giren EA Games, 10 yıl aradan sonra pandemi sayesinde kendine listede yeniden yer buldu. Microsoft, çok oyunculu oyunların kullanıcı sayısında, Mart 2020 ile Nisan 2020 arasında %130 artış raporladı. Yayıncılar için araç seti sunan StreamElements’in verilerine göre, aynı dönemde canlı yayın platformu Twitch’te toplam yayın izleme süresi %50 yükseldi. NPD Group’un raporuna göre, normalleşmenin oyun endüstrisi üzerindeki etkisi ise karışık oldu. Oyun oynayan kişi sayısı azalırken oyun başında harcanan zaman arttı. 2019-2020 yılları arasında haftalık 12,7 saatten 14,8 saate yükselen ortalama oyun süresi, 2021’de 16,5 saate kadar çıktı. Şaşırtıcı bir veri, eve kapanma döneminde 45-64 yaş arası oyuncu sayısındaki artışın yüksek olması ve 2021’de bu yaş grubunun diğer tüm yaş gruplarına kıyasla oyun sektörüne daha bağlı kalması oldu.

“Pandeminin kazananları normalleşmenin kaybedenleri mi oldu?” sorusuna gelirsek; cevabın değişen davranışlarımızın kalıcı olup olmamasına bağlı olarak sektörden sektöre farklılaştığını söyleyebiliriz. Şirketlerin hibrit çalışma modeline geçişi Zoom’a olan ilginin canlı kalmasını sağlarken dışarıda geçirdiğimiz zamanın artmasıyla Netflix’e ayırdığımız süre azaldı. Kolay ve pratik olması nedeniyle çevrim içi alışveriş kalıcılaşırken sosyalleşmeye olan özlemimiz, oyunları ikinci plana itti. Gelecekte ise pandeminin kazananlarının nerede olacağını, şirketlerin gelecek stratejilerini nasıl şekillendirecekleri ve müşterilerini değişen sisteme nasıl bağlayacakları belirleyecek.