Pandeminin kazananları normalleşmenin kaybedenleri mi oldu?
Gedik Yatırım Uluslararası Piyasalar Araştırma departmanından Sağlık Sektörü İnceleme Raporu Covid-19 pandemisi devam ederken, 2020 Mart döneminde salgının artışına paralel olarak değerlenen aşı hisseleri, varyant etkisi nedeniyle yeniden gündemdeki yerini aldı. Güney Afrika’da gözlenen ve Omicron olarak adlandırılan varyanta ilişkin belirsizlikler, geçtiğimiz hafta majör endekslerde satış dalgasını beraberinde getirdi. Aşı şirketleri ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan ilk açıklamalarda henüz varyanta ilişkin net bir sonuç gözlemlenemediği bildirilse de varyantın tespit edildiği Güney Afrika’daki araştırmanın ön bulguları, bu yıl dünyada görülen enfeksiyon dalgasının temelindeki Delta varyantından daha bulaşıcı olduğunu gösteriyor. Güney Afrikalı araştırmacılar, virüsün yalnızca hafif şiddette enfeksiyonu tetikleme eğiliminde olduğunu da belirtiyor. Avrupa’da yeni kısıtlamaların ön plana çıktığı bu dönemde, aşı şirketleri varyant ile ilgili peş peşe açıklamalarını paylaştı. İlk açıklama Moderna tarafından yapılırken, Pfizer ve BioNTech’in yaptığı açıklamaya göre, üç doz BioNTech aşısı, Omicron varyantına karşı yüksek düzeyde koruma sağladığı belirtildi. Hatırlatma dozu olarak adlandırılan üçüncü ve güçlendirici aşının, ilk iki dozluk seriye kıyasla güçlü antikor oluşturarak virüse karşı direnci 25 kat artırdığı belirtildi. Pandemi sürecinde yükseliş trendine giren aşı ve ilaç şirketlerinin hisseleri varyant etkisinin devam etmesi hâlinde bir süre daha gündemde olacağı gözleniyor. Bu kapsamda Gedik Yatırım Uluslararası Piyasalar Araştırma departmanı tarafından hazırlanan Sağlık Sektörü İnceleme Raporuna buradan ulaşabilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.
Pandemi kuşkusuz hepimizin hayatını derinden etkiledi; sosyal alışkanlıklarımızdan çalışma hayatımıza, harcama tercihlerimizden gelecek planlamalarımıza birçok alanda değişikliğe yol açtı. Pandemi dönemine uyum sağlayan alışkanlıklarımız da etkileşimde olduğumuz şirketlerin kaderini değiştirdi. Zorunlu kapanmalar havayolu, restoran ve otelcilik gibi ekonomiye duyarlı şirketlerin gelirlerini olumsuz etkilerken; e-ticaret, çevrim içi oyun ve video konferans üzerine faaliyet gösteren evde-kal şirketleri rekor kazanç sağladı. Salgının başlarında sıkça konuştuğumuz ve “pandeminin kazananları” olarak adlandırdığımız evde-kal şirketlerinin normalleşmeyle popülerliği azaldı. Biz de pandemide ikinci yılın sonuna yaklaşırken öne çıkan bazı evde-kal şirketlerinin ne durumda olduğunu tartışmak istiyoruz.
Zoom ile 40 dakika
Kullanıcı dostu arayüzüyle benzer uygulamalara sahip Microsoft, Google ve Cisco gibi teknoloji devlerini geride bırakan Zoom, eve kapanılan dönemde şirketlere toplantı salonu, okullara sınıf, arkadaş buluşmalarına kafe oldu. Açılmalarla şirketin gelirlerindeki artış, ivme kaybetse de çift haneli büyümeye devam ediyor. Şirket gelirleri, 2021’in ilk çeyreğinde %191, ikinci çeyreğinde %54, üçüncü çeyreğinde ise %35 yükseldi. Büyüme ivmesinin çift hanelerde kalmasını sağlayan temel faktör ise şirketlerin hibrit iş modeline geçişi oldu. Şirketin kurucusu ve CEO’su Eric S. Yuan, çalışma ortamının artık fiziki bir yere bağlı olmadığına ve Zoom’un da iş hayatındaki bu değişimi desteklediğine yönelik açıklamalarda bulundu. Pandemi başlangıcında yaklaşık 30 milyar dolar piyasa değerine sahip şirket, 3 Aralık 2021 itibariyle yaklaşık 54,8 milyar piyasa değeriyle işlem görüyor.
Netflix’le dizi keyfi
Dışarı çıkamadığımız günlerde evde zaman geçirmenin en iyi yollarından biri şüphesiz dizi ve filmler oldu. Neredeyse bir eleştirmen olacak kadar çok dizi/film izledik, hatta zaman zaman bitirdiğimiz dizileri başa sardık. Yayın şirketleri de doğal olarak dizi ve filmlere artan ilgiden payını aldı. Netflix 2020’de toplam 37 milyon yeni abone kazandı. 2021’de ise şirketin abone sayısındaki artış, güçlü bir ivme kaybı yaşadı. Şirket, 2021’in ilk çeyreğinde 4 milyon, ikinci çeyreğinde 1,5 milyon, üçüncü çeyreğinde 4,4 milyon yeni abone kazanabildi. 2021’de abone sayısındaki bu artış, 2020 seviyesinin çok altında kaldı.
Amazon ile E-ticaret
Alışveriş merkezlerine hasret kaldığımız kapanma döneminde günün kurtarıcıları, e-ticaret şirketleri oldu. Çevrim içi perakende devi Amazon, pandemi döneminde hizmetlerine artan talebi karşılamak için operasyonlarını hızla büyüttü. 2019’da her çeyrek gelirlerini, ortalama %20,4 büyüten şirket; 2020’nin ikinci çeyreğinde %40,2, üçüncü çeyreğinde %37,4, son çeyreğinde ise %43,6 artırmayı başardı. Normalleşmenin şirket üzerindeki etkisi de sınırlı oldu. Çevrim içi alışverişin alışkanlık haline gelmesi ve perakende sektörünün çevrim içi alışverişe yönelik stratejik yatırımlarını artırması Amazon’un çift haneli büyümeyi sürdürmesini sağladı. Şirketin gelirleri 2021’in ilk çeyreğinde %43,8, ikinci çeyreğinde %27,2 son çeyreğinde ise %15,3 artış gösterdi.
Oyunlara artan ilgi
Pandemide evde zaman geçirmenin en eğlenceli yollarından biri de oyunlar oldu. İlk kez 2010'da Fortune 500’e giren EA Games, 10 yıl aradan sonra pandemi sayesinde kendine listede yeniden yer buldu. Microsoft, çok oyunculu oyunların kullanıcı sayısında, Mart 2020 ile Nisan 2020 arasında %130 artış raporladı. Yayıncılar için araç seti sunan StreamElements’in verilerine göre, aynı dönemde canlı yayın platformu Twitch’te toplam yayın izleme süresi %50 yükseldi. NPD Group’un raporuna göre, normalleşmenin oyun endüstrisi üzerindeki etkisi ise karışık oldu. Oyun oynayan kişi sayısı azalırken oyun başında harcanan zaman arttı. 2019-2020 yılları arasında haftalık 12,7 saatten 14,8 saate yükselen ortalama oyun süresi, 2021’de 16,5 saate kadar çıktı. Şaşırtıcı bir veri, eve kapanma döneminde 45-64 yaş arası oyuncu sayısındaki artışın yüksek olması ve 2021’de bu yaş grubunun diğer tüm yaş gruplarına kıyasla oyun sektörüne daha bağlı kalması oldu.
“Pandeminin kazananları normalleşmenin kaybedenleri mi oldu?” sorusuna gelirsek; cevabın değişen davranışlarımızın kalıcı olup olmamasına bağlı olarak sektörden sektöre farklılaştığını söyleyebiliriz. Şirketlerin hibrit çalışma modeline geçişi Zoom’a olan ilginin canlı kalmasını sağlarken dışarıda geçirdiğimiz zamanın artmasıyla Netflix’e ayırdığımız süre azaldı. Kolay ve pratik olması nedeniyle çevrim içi alışveriş kalıcılaşırken sosyalleşmeye olan özlemimiz, oyunları ikinci plana itti. Gelecekte ise pandeminin kazananlarının nerede olacağını, şirketlerin gelecek stratejilerini nasıl şekillendirecekleri ve müşterilerini değişen sisteme nasıl bağlayacakları belirleyecek.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.
NEREDE YAYIMLANDI?
Kapanmalar esnasında "pandeminin kazananları” olarak adlandırdığımız Netflix, Amazon, Zoom gibi şirketler 2021'de nasıl bir performans sergiledi? Aşı üreticileri, ne kadar kazandı? Covid-19 ilacı, aşı üreticilerini nasıl etkileyecek?
10 Ara 2021
YAZARLAR
Pareto
İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.
İLGİLİ OKUMALAR
Polaroid, üst üste ikinci yaz kampanyasını da yapay zeka karşıtı hissiyata ayırdı. Markanın sahillerdeki billboardlara yerleştirdiği reklamları "Veri merkezleri hepsini içip bitirmeden gidip denize atla" diyor; "yapay zekanın parmaklarımızın arasındaki kumu üretip üretemeyeceğini" sorguluyordu. Peki teknoloji liderlerinin kendilerini "tastewashing" ile yeniden paketlemeye çalıştığı bir dönemde markaların yapay zekayla mesafesi nasıl inandırıcı olur?
Ticaret Bakanlığı, yerli üretimi desteklemek ve cari açığı azaltmak amacıyla pek çok ithal üründe ek gümrük vergisi oranlarını artırdı. Her ne kadar bu düzenlemeler iç pazarda Çin ürünlerinin oluşturduğu haksız rekabetten kaynaklanan dezavantajları gidermeye yönelik olsa da, tüketiciye etkisinin zam olarak yansıyacağı beklentisi hâkim. Kur baskısıyla ithalatın üretmeye göre daha avantajlı olduğu Türkiye’de alınan bu kararların enflasyonla mücadeleye, cari açığın düşürülmesine ve yerli üretime etkileri ne olacak?
Türkiye’de kurumsal dönüşüm yönetimi denince akla ilk gelen isimlerden biri olan Burhan Karaçam’ın "Değişim, İnsan, CEO" kitabı, yakın zamanda okuruyla buluştu. Yeni kitabı vesilesiyle Aposto editörleriyle biraraya gelen Karaçam, yöneticilik serüveninden çıkardığı en önemli dersleri ve geleceğin yöneticilerine tavsiyelerini paylaştı.
Yıllarca bir girişimin ciddiyetini ölçmenin en kestirme yolu ekip büyüklüğüydü. "Kaç kişisiniz?" sorusu aslında "Ne kadar gerçeksiniz?" demekti. Yapay zeka, bu denklemi sessizce bozdu. Bugün en hızlı büyüyen şirketlerin bazıları, bir toplantı odasına sığacak ekiplerle yönetiliyor. Peki küçük bir ekip nasıl büyük iş çıkarıyor ve bu modelin görünmeyen bedeli ne?
Bugüne kadar liderlikle ilgili binlerce kitap ve makale yazıldı; pek çok farklı liderlik tanımı yapıldı. Yapılan onca tanımın içinde sanırım çoğunluğun hemfikir olduğu bir açı var: Kurumsal hayatta liderlik “insanlardan en yüksek verimi alabilmekle” ilgili. Bu verimlilikte doğru sorulara odaklanmanın payı da büyük.
