Platform Merkezli Girişimlerin Profesyonellik Sancıları

Başta YouTube olmak üzere platformları merkeze alan yayıncılık herkes için oldukça cazip ve başlaması kolay görünen bir format. Başlangıç dönemindeki amatör ruh ve insanların bireysel çabalarıyla oluşturduğu kanallar ve projeler bu algının arkasında yatan en temel sebeplerden birisi. Ancak bir hobi olarak yapmayı bıraktığınız andan itibaren karşımıza bambaşka bir tablo çıkıyor.

Bunun büyük örneklerinden birisine geçtiğimiz hafta içerisinde tanık olduk. 2008 yılında Kanada’da yaşayan Linus Sebastian tarafından açılan Linus Tech Tips isimli YouTube kanalı, yıllar içerisinde amatör bir proje olmaktan çıkıp YouTube’un en büyük teknoloji kanallarından birisi hâline geldi. Yaptıkları ürün incelemeleri ve teknoloji analizleriyle en çok saygı duyulan ve etkili yayıncılardan birisine dönüştüler. Şu anda Linus Media Group çatısı altında 10 farklı YouTube kanalı ve onlarca çalışan ile üretim yapan büyük bir medya kuruluşuna dönüşmüş durumdalar.

Ancak bu büyümenin beraberinde getirdiği riskleri hesaba katmadıkları ve daha fazla büyüme içgüdüsüyle hareket ettikleri için büyük bir kriz ile karşı karşıya kaldılar. Videolarında ve incelemelerinde yaptıkları hataları kapsamlı bir şekilde ele alan 45 dakikalık bir video birçok videoda hatalı veri yayınladıklarını, hızlı üretmek için birçok önemli kontrol sürecini gözardı ettiklerini ve diğer etik sorunları gözler önüne serdi. Buna verilen yetersiz cevap ve sonrasında çalışma koşullarına dair sıkıntıları da ortaya çıkaran süreç, en sonunda şirketin uzun bir özür videosu yayınlamasına ve bu süreçleri gözden geçirip en az bir hafta boyunca yeni içerik yayınlamama kararı almasına neden oldu.

Peki nasıl oldu da Linus Tech Tips bu noktaya geldi? Platformları merkeze alarak bir kariyer veya girişim kurmak isteyenlerin çoğu zaman görmezden geldiği veya haberi olmadığı iki ana başlık ile bunu özetlemek mümkün.

İlki başlangıçtaki “amatör ruhla” sonuna kadar devam edebileceğinizi zannetmek. Evet, çoğu fenomen size doğal ve samimi bir görüntü sunuyor ve içeriklerinde de o hissi veriyor olabilir. Ancak bu işi profesyonel olarak yapıyorsanız üretim sürecinin her aşamasında da bu profesyonellikle hareket etmeniz gerekiyor. Ama artık 2010 yılında değiliz ve insanlar da sizden belirli bir kalite ve profesyonellik bekliyor. Takipçilerinizin de sizin için koyduğu standartlar değişmiş durumda.

Eğer bu platformlarda yaptığınız işi kariyerinizin bir parçası olarak görmüyorsanız ya da böyle bir beklentiniz yoksa o zaman istediğiniz gibi takılabilirsiniz. Ama artık bu alanın da profesyonel medya ekosisteminin bir parçası olduğunu ve burada üreteceğiniz projelerin de buna göre değerlendirileceğini unutmamanız lazım.

İkincisi ve daha önemlisi bu platformların üzerine kurulan projelerin o platformlardaki dinamiklerle olan ilişkisi. Hepimizin bildiği üzere bu platformlarda projenizin uzun ömürlü olması için istikrarlı olmak ve platformun değişen dinamiklerine uyum sağlamak çok önemli. Özellikle de bu platformların ne kadar algoritma merkezli olduğunu düşünürsek, görünmez hâle gelmemek için bunları da hesaba katmak gerekiyor.

Ancak kimi yayınlar ve kanallar bunun kontrolünü kaybedebiliyor ve bu da projenin tamamen kontrolden çıkmasına neden olabiliyor. Linus Tech Tips örneğinde bunun en büyük nedeni aşırı video üretmeye zorlanmalarıydı. Kendi söylediklerine göre yukarıda bahsettiğim 10 kanalda her hafta 25 video yayınlanıyor. Kendinizi veya ekibinizi sürekli böyle bir tempoya zorlamak kaçınılmaz olarak kalitenin ve koşulların kötüleşmesine neden oluyor.

Birçok yayıncı ve medya kurumu platformlarda bu baskıya boyun eğmeleri ve algoritma/platform ne isterse ona göre kendilerini değiştirmeleri gerektiğini düşünüyor. Kimi zaman bunda haklı olsalar da çoğu zaman bunu çok da umursamayan veya kendi tarzını koruyanlar büyümeyi ve istikrarlı bir yayın kurmayı başarabiliyor. Burada da profesyonel yaklaşım ve bir yayın ve birey olarak bağımsızlığınızı ve yaratıcılığınızı korumak için mekanizmalar kurmanın önemi çok büyük. Eğer bunlar olmazsa platforma göre sürekli dönüşmek zorunda hissetmeniz kaçınılmaz.

Bütün bunlar, özellikle de Linus Tech Tips örneği, dijital medyada yayıncılığın nasıl profesyonelleştiğini ve kariyerini burada kurmuş veya kurmayı planlayan herkesin de buna nasıl adapte olması gerektiğini açık bir şekilde gösteriyor. Artık bu platformların birer alternatif değil, medyanın temel parçalarından birisi olduğu ortada. İnsanlar da bu şekilde yaklaşıyor ve beklentilerini de buna göre oluşturuyor. 

Bu durum artık deneysel ve amatör işlere yer olmadığı anlamına gelmese de amacınız farklı bir şeyler denemek veya kendinizi test etmekten daha fazlasıysa, eskisi gibi işi şansa veya keyfe bırakma lüksünüz yok. Projenizi belirli bir profesyonellik seviyesinde sürdürmedikçe, kendinizi iyi hazırlamadıkça kısa vadede büyüseniz bile devamında ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalma ihtimaliniz var. Eğer bir de projeniz gazetecilik veya insanları bilgilendirmeye yönelik bir içerik üzerine odaklıysa bu sonuçların etkisi katlanarak artacaktır.