Haberler

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından “Sınırlar 2022: Gürültü, Alevler, Uyumsuzluklar” başıklı yeni bir rapor yayımlandı. Raporun ilk bölümünde, gürültü kirliliğinin yarattığı sorunlar; ikinci bölümünde, iklim değişikliğinin yangınlar ile etkileşimi; üçüncü ve son bölümde ise, iklim değişikliğinin ekosistemdeki doğal döngülerde yarattığı bozukluklar yer alıyor. Ayrıca her bir bölümde, sorunların çözümlerine yönelik öneriler yer alıyor.

Rapora göre;

• Gürültü kirliliğine uzun süreli maruz kalınması, bütün yaş gruplarından insanların hem zihinsel hem de fiziksel sağlığını olumsuz etkiliyor. Uyku bozuklukları ve baş ağrılarına yol açmasının yanında, hipertansiyon, kalp hastalıkları, diyabet ve kalıcı işitme bozuklukları gibi sorunlar için de bir risk faktörü.
• Şehirlerde yaygın olarak görülen bu sorun ile mücadele için kentlerde akustik enerjiyi emip gürültüyü azaltabilecek yeşil alanlar (ağaçtan şeritler, yeşil çatılar vb.) artırılabilir. Trafiğe bağlı gürültüyü azaltmak için bisiklet yollarını artırmak ve mobilite için elektrikli araçları tercih etmek olumlu katkı sağlayabilir.
• Orman yangınları iklim değişikliği ve insanların etkisiyle çok daha tehlikeli ve kolay oluşabilir hale geliyorlar. 
• Ağaç kesimleri, tarım alanlarının büyümesi, kentleşme gibi sebeplerle arazinin önemli ölçüde değişmesinden doğan yangın rejimleri de değişiklik gösteriyor. Yüksek sıcaklıklar ve kuraklıklar da yangın sezonlarının uzamasına sebep oluyor.
• Orman yangınları, siyah karbon yayılmasına sebep olmanın yanında su kirliliği, erozyon ve biyoçeşitlilik kaybı gibi sorunlara yol açıyor.
• Orman yangınları ile mücadele için önceden tahmin ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesinin yanında yangın söndürmek için gerekli sistemlerin kurulması ve iyi yönetilmesi gerekli.
• İklim değişikliği, biyolojik yaşam döngülerindeki periyodik olayları ifade etmek için kullanılan fenolojinin değişmesine sebep oluyor.

• İnsan kaynaklı iklim değişikliği, hayvanların göçlerinden, bitkilerin çiçek açmalarına kadar birçok olayda zamansal kaymalara sebep oluyor. Özellikle besin zincirleri üzerinden ekosistemdeki birçok canlının doğal döngüsünün bozulmasına sebep olabiliyor.

• Bu durum, dağlardan okyanuslara; kutup bölgelerinden ekvator çevresine kadar çok geniş bir alanda etkisi olan küresel bir sorun. Mücadele için doğal alanların koruma altına alınıp canlandırılması ve biyoçeşitliliğin korunması gerekiyor. Alınması gereken en etkili ve temel önlem ise, karbondioksit salımlarının hızlıca azaltılması.

Söylemler, eylemler ve yatırımlar arasındaki uyumsuzluk

Küresel ısınmanın temel sebebinin fosil yakıtların yakılmasına bağlı sera gazı salımları olduğu için, iklim krizi ile mücadelede 2050’ye kadar küresel ekonominin karbonsuzlaştırılması gerekiyor. Bu yüzden fosil yakıta dayalı iş modellerinde köklü bir dönüşüm çok önemli. 

Özellikle son yıllarda birçok büyük fosil yakıt şirketi temiz enerji ve iklim değişikliğinden daha çok bahsediyor, karbondan arınma stratejileri açıklıyor ve alternatif enerjilere yatırım yapıyor. Bazı şirketler ise temiz enerji şirketlerine dönüştüklerini öne sürüyorlar. 

Öte yandan, Plos One adlı bilimsel dergide yayımlanan yeni bir çalışmaya göre; 

• Büyük petrol şirketlerinin hiçbiri söyledikleri gibi temiz enerjiye geçiş yolunda değil.

• Beş büyük petrol şirketi BP, Chevron, Exxon Mobil ve Shell'in 12 yıllık analizi yapılarak, şirketlerin raporlarında kullandıkları sözler, yaptıkları ticari eylemler ve yatırımlar incelendiğinde, bu şirketlerin temiz enerjiye geçişle ilgili söylemleri ve sözleri, gerek ticari faaliyetleri gerekse yatırımlarıyla uyumlu değil.